Alleen twee teiltjes met afdruiprek winnen het van de vaatwasser

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Getty Images

Onze vaatwasser is bijna aan vervanging toe. Moeten we nog wel een nieuwe kopen? Of kunnen we beter overstappen op afwassen met de hand? Voordat de vaatwasser de geest geeft, zijn we daarom een tijdje met de hand gaan afwassen, om te kijken of het bevalt. Al na een week begonnen we steeds nieuwe argumenten te zoeken om deze keer toch maar de machine te gebruiken. Het is duidelijk, wij behoren niet tot de mensen die van gezamenlijk afwassen graag iets gezelligs maken.

Het milieuvoordeel van handafwassen is beperkt, concludeert Milieucentraal gelukkig op zijn website. Die conclusie werd een paar weken geleden bevestigd in een uitgebreide studie in Environmental Research Communications, door wetenschappers van onder meer de University of Michigan (gesponsord door Whirlpool, dat wel).

De onderzoekers hebben alle denkbare details belicht. Van het winnen van staal voor een vaatwasser en de kosten van recycling, tot het verschil in het gebruik van een afdruiprekje of een katoenen theedoek. (Dat laatste blijkt 0,07 procent schadelijker dan aan de lucht drogen, als je ook de productie van de theedoek, inclusief het verbouwen van katoen, incalculeert en de theedoeken wekelijks wast). Grappige details, maar niet doorslaggevend.

Warm water is de echte energievreter

Uiteindelijk gaat het om ons gedrag. De onderzoekers uit Michigan hebben niet alleen naar de theoretische verschillen gekeken, maar ook een (kleine) groep vrijwilligers aan de afwas gezet. En wat bleek? De meeste handafwassers lieten de warme kraan voortdurend lopen tijdens de afwas. De machineafwassers waren geneigd hun vuile vaat eerst onder (warm) water af te spoelen. En warm water is de echte energievreter bij het afwassen.

Als je de vaatwasser inpakt volgens de regels, niet te veel afwasmiddel gebruikt, het eco-programma als standaard instelt, het drogen met hete lucht uitschakelt (als dat kan), de filters tijdig reinigt en nog een heleboel andere dingen doet, dan is de vaatwasser onverslaanbaar. Althans, bijna. De dubbele-teiltjesmethode (één met warm water voor het reinigen en één met koud water om te spoelen) zorgt voor 18 procent minder broeikasgassen.

De onderzoekers hebben ook gekeken naar energieopwekking. Waar haal je de stroom voor vaatwasser en warm water vandaan? Als je grijze stroom uit kolencentrales gebruikt, kan dat 86 (machine) tot 108 (hand) procent meer broeikasgassen veroorzaken. Zo wordt het verschil tussen vaatwasser en teiltje ineens muggenzifterij. Wij kunnen met een gerust hart op zoek naar een nieuwe vaatwasser.