Justitie wil dat vluchteling meebetaalt aan opvang azc

Kostenbesparing Vluchtelingen kunnen een compensatie krijgen als hun asielaanvraag te traag wordt afgehandeld. Justitie wil die deels terug voor de opvang.

Interieur van een AZC in Zeist.
Interieur van een AZC in Zeist. Foto Remko de Waal / ANP

Het ministerie van Justitie en Veligheid wil vluchtelingen mee laten betalen aan hun langdurige opvang in een asielzoekerscentrum. Het departement werkt aan een plan om het geld dat asielzoekers ontvangen ter compensatie voor het lange wachten in de opvang terug te halen. Een vluchteling die boven een bepaalde vermogensgrens uitkomt, is „verplicht om een eigen bijdrage te betalen voor de opvang van hemzelf en zijn gezinsleden”, antwoordt het ministerie op vragen van NRC.

Voor alleenstaanden ligt die grens op 6.225 euro, voor een gezin is dat 12.450. Hoeveel euro asielzoekers af moeten staan aan het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers verschilt per „casus”, volgens een woordvoerder van Justitie. De details van de regeling moeten worden uitgewerkt.

Reguliere asielaanvragen moeten binnen zes maanden afgehandeld zijn door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Als die termijn overschreden wordt kan een asielzoeker aanspraak maken op een dwangsom. Het afgelopen jaar keerde de IND drie keer meer uit aan dwangsommen dan het jaar ervoor: 5,5 miljoen euro. Dit jaar lopen die kosten verder op naar 17 miljoen euro.

Lees ook: IND weert criminele vreemdelingen amper

Het ministerie probeert het groeiende aantal vergoedingen aan asielzoekers op te vangen door deze groep kost en inwoning te laten betalen. Deze regeling is een uitbreiding van een bestaande regeling. Daarin is vastgelegd dat asielzoekers met een baan die boven dezelfde vermogensgrens uitkomen meebetalen aan hun verblijf in het azc.

De uitbreiding van de regeling is omstreden onder asieladvocaten en vluchtelingenorganisaties. Die stellen dat een dwangsom de enige manier is om druk uit te oefenen op de IND om een asielaanvraag in behandeling te nemen. „Als je geen dwangsom claimt doet de IND niks”, zegt asieladvocaat Wil Eikelboom. Als de IND-compensatie vervolgens geïnd wordt door het COA, zegt Eikelboom, valt de druk weg om een aanvraag in behandeling te nemen.

Hoeveel personen hun verblijf in het azc moeten vergoeden is nog niet bekend, zegt de woordvoerder van Justitie en Veiligheid. Volgens Eikelboom, die de afgelopen jaren tientallen Syriërs, Iraniërs, Afghanen, Turken en Egyptenaren bijstond, gaat het om duizenden asielzoekers.

„We begrijpen dat asielzoekers gevraagd wordt iets bij te dragen als ze dat kunnen”, zegt een woordvoerder van VluchtelingenWerk, „maar het is heel cynisch als de overheid met de ene hand een boete moet betalen en daar met de andere hand weer beslag op legt”. Dat geldt eens te meer, aldus VluchtelingenWerk „omdat het een vergoeding is voor de opvang waar ze tegen hun zin en langer zitten dan nodig is. Dat komt doordat de overheid er eindeloos lang over doet om hun asielverzoek in behandeling te nemen.”

Staatssecretaris Ankie-Broekers-Knol (Asiel en Migratie, VVD) schreef in november aan de Tweede Kamer dat het „zeer ernstig” is dat de werkachterstand bij de IND leidt tot „kosten van deze omvang”.