Reportage

‘Alle moslims in Maujpur zijn bang’

Religieus geweld India

Moslims in New Delhi vrezen voor hun leven na recente aanvallen van radicale hindoe’s. Zelfs agenten lijken mee te doen.

Een motor rijdt langs winkels die in brand zijn gestoken door rellende menigtes in New Delhi.
Een motor rijdt langs winkels die in brand zijn gestoken door rellende menigtes in New Delhi. Foto Dinesh Joshi / AP

Bepakt met weekendtassen en propvolle rugzakken haasten drie gesluierde vrouwen zich langs zwaarbewapende paramilitairen richting een verlaten metrostation. De weg is bezaaid met brokstukken en scherven glas. Keshay Chaudhary, een 39-jarige moslim, kijkt de vrouwen na. Hij begrijpt wel waarom ze willen vertrekken. „Alle moslims hier zijn bang.”

De afgelopen dagen zagen de bewoners hun buurt Maujpur hier in het noordoosten van New Delhi veranderen in een slagveld. Auto’s, winkels en moskeeën gingen in vlammen op toen groepen jonge hindoemannen gewapend met honkbalknuppels en ijzeren staven de confrontatie zochten met moslims die hen bestookten met stenen.

Lees ook: Moslims vrezen onder Modi hun plek in India te verliezen

Het geweld dat zondagmiddag losbarstte, is met ten minste 27 doden en ruim 200 gewonden uitgelopen tot de bloedigste rellen in de hoofdstad van de afgelopen decennia. Ze volgen op maanden waarin religieuze spanningen door politici van premier Narendra Modi’s hindoe-nationalistische Bharatiya Janata Partij (BJP) werden opgevoerd met een nieuwe, controversiële burgerschapswet.

Pas met de komst van extra ordetroepen en het instellen van een avondklok, keerde woensdag een ongemakkelijke kalmte terug op straat. Maar de aanblik van de patrouillerende agenten is voor de moslims in de getroffen buurten een schrale troost. „De politie had dit veel eerder kunnen stoppen”, echoot Chaudhary wat velen zeggen. „Ze hadden ons kunnen beschermen, maar dat deden ze niet.”

De chaos in de hoofdstad laat zien hoe explosief de situatie in India is geworden sinds de regering in december de omstreden burgerschapswet doorvoerde. Door heel het land braken protesten uit. Zo ook in Delhi, waar honderdduizenden mensen de straat op gingen tegen de wet die volgens velen moslims discrimineert.

Die protesten verliepen tot nu toe grotendeels vreedzaam. Maar zondag ontvlamde de boel, toen Kapil Mishra, een lokale BJP-politicus bekend om zijn opruiende uitspraken, met aanhangers een protest tegen de wetgeving verstoorde in Maujpur, een wijk met een grote moslimgemeenschap. Hij dreigde dat zij zelf actie zouden ondernemen tegen de demonstrerende moslims als de politie dat niet zou doen.

Niet lang daarna vlogen de eerste stenen door de lucht - wie begon, hangt ervan af aan wie je het vraagt.

Familie rouwt woensdag om de dood van een moslimman die door een radicale hindoe's is gedood in New Delhi. Foto Altaf Qadri/AP

Ziekenhuizen vol

In de daaropvolgende dagen gingen meutes jonge hindoemannen in de omgeving op slooptocht. Passerende auto’s en riksja’s werden staande gehouden, hun passagiers gevraagd naar hun religie: op moslims werd ingeslagen. Moslims sloegen op hun beurt terug met hun eigen wapens, van stenen tot zelfs pistolen.

Al snel stroomde de eerste hulp van ziekenhuizen in de buurt vol. „Ik heb nog nooit zoiets gezien”, zegt een arts, die anoniem wil blijven omdat hij geen toestemming heeft om met de pers te praten (zijn naam is wel bij de krant bekend). „Gewonden werden binnengebracht op scooters, in riksja’s. Mensen waren volledig in paniek.”

Bekijk ook de fotoserie: Protesten tegen burgerschapswet lopen uit de hand in New Delhi

De politie leek in eerste instantie overmand door het plotselinge geweld om daadkrachtig in te grijpen, maar getuigen vertellen dat er meer aan de hand was. Niet alleen greep de politie niet in, beweren zij. Sommige agenten zouden actief aan het geweld hebben bijgedragen en hindoe-nationalistische slogans als ‘Jai Shri Ram’, heil aan god Ram, hebben geroepen.

Dergelijke beschuldigingen hebben de angst en het wantrouwen voor de politie onder moslims verder gevoed. Vooral nadat op sociale media een video verscheen waarin is te zien hoe agenten bebloede mannen die op de grond liggen opdragen het Indiase volkslied te zingen. In een andere video verkondigt een hindoe-relschopper dat de politie „met hen is”, terwijl achter hem stenen rondvliegen.

De politie in de hoofdstad valt direct onder het ministerie van Binnenlandse Zaken, waar Amit Shah, de architect achter de nieuwe burgerschapswet en premier Modi’s rechterhand, de scepter zwaait. De premier zelf doorbrak op woensdag zijn stilzwijgen door op Twitter zijn „broeders en zusters in Delhi” tot kalmte te manen.

Maar voor veel moslims in India roepen de gebeurtenissen van de afgelopen dagen akelige herinneringen op. Toen Modi in 2002 aan de macht was in de deelstaat Gujarat braken ook daar anti-moslimrellen uit, waarbij meer dan duizend mensen omkwamen. Ook toen werden de autoriteiten ervan beschuldigd niet te hebben ingegrepen.

Het religieus geweld in New Delhi heeft de afgelopen dagen een spoor van verwoesting achtergelaten. Foto's AFP/AP

Gebedskralen

Voor het mortuarium knijpt Yasmin, 35, hard in de gebedskralen die ze om haar pols draagt. De nacht ervoor had ze de deuren van haar huis gebarricadeerd, terwijl ze probeerde niet te luisteren naar de kreten op straat. Het gehavende, levenloze lichaam van haar schoonbroer lag in de woonkamer. „Ze bleven maar schreeuwen”, zegt ze. „Jai Shri Ram! Jai Shri Ram! Het is het engste wat ik ooit heb meegemaakt.”

Volgens Yasmin had haar schoonbroer, een 22-jarige dagarbeider, niets met de protesten te maken. Hij was dinsdagmiddag naar buiten gegaan om melk te halen, zegt ze. Niet veel later kreeg de familie een telefoontje dat een meute hem te pakken had gekregen. „Hij had niets verkeerd gedaan”, zegt ze met een stem die breekt. Haar drie kinderen zitten thuis met familieleden die de wacht houden. „Ik durf hen niet meer naar buiten te laten”, snikt Yasmin. „We zijn nergens meer veilig.”