Koning Aap wijzigt reisleidersbeleid op ‘verdacht’ moment

Arbeidsvoorwaarden In de nieuwe cao voor de reisbranche worden reisleiders beter betaald. Koning Aap gaat juist nu meer met buitenlandse reisleiders werken.

Illustratie Stella Smienk

Vlak voordat de nieuwe cao wordt afgesloten die reisleiders betere arbeidsvoorwaarden geeft, heeft reisorganisatie Koning Aap intern bekendgemaakt veel minder met Nederlandse reisleiders te zullen gaan werken. In de toekomst wil ze vooral goedkopere, lokale reisleiders inschakelen.

In de mail verklaart de directie de koerswijzing met „het nieuwe duurzaamheidsbeleid”. Inzetten van lokale reisbegeleiders stimuleert de lokale werkgelegenheid, is haar redenering.

In de hoek van Koning Aap-reisleiders en vakbond FNV bestaat scepsis. Zij vermoeden dat de koerswijziging een financiële reden heeft.

Enigszins avontuurlijk

Tienduizenden Nederlanders gaan jaarlijks met reisorganisaties als Koning Aap, Djoser en Sawadee op vakantierondreis. De organisaties bieden groeps- en familiereizen aan naar bestemmingen als China, Costa Rica en India. Met slogans als „echt op reis” en „vakantie voor reizigers” richten de organisaties zich op de enigszins avontuurlijke reiziger.

De markt kent forse prijsconcurrentie. Dat zien de reisleiders terug in hun arbeidsvoorwaarden, zo constateerde NRC in 2018 bij onderzoek naar de sector. Een reisleider bij Koning Aap, bijvoorbeeld, ontvangt het minimumloon (vorig jaar 9,50 euro per uur) en krijgt per dag voor slechts zes uur werk betaald. Doorgaans werken zij het dubbele aantal uren.

Lees ook dit achtergrondverhaal over hoe slecht reisleiders betaald worden

Reisleiders hebben een onduidelijke positie in de cao reisbranche. Zo ontbreken voor hen loonschalen. In de zomer van 2018 lieten Koning Aap en Djoser desgevraagd weten voorstander te zijn van een fatsoenlijke cao-regeling voor hun reisleiders. Daarop is sindsdien afgekoerst. Volgens bestuurder Marlies Possel van FNV zakelijke dienstverlening is de nieuwe cao waarschijnlijk nog een kwestie van een maand.

Betaald voor normale werkdagen

De reisleiders gaan er in die nieuwe cao duidelijk op vooruit. Zo krijgen zij in de toekomst betaald voor ‘normale’ werkdagen van acht uur en worden ze ingeschaald op hbo-niveau, zegt Possel. Zo wordt in haar ogen recht gedaan aan de complexiteit van het werk. Reisleiders zijn de spil van een groepsvakantie, ze zijn niet alleen aanspreekpunt, maar moeten ook optreden bij medische noodsituaties van reizigers, rampen en onderlinge problemen in het reisgezelschap.

„De nieuwe arbeidsvoorwaarden zullen de reisorganisaties meer geld kosten”, zegt Possel. Ze noemt het „verdacht” dat Koning Aap een koerswijziging heeft aangekondigd nu de nieuwe cao in zicht is.

Het prijsverschil tussen een Nederlandse reisleider en lokale reisleider is aanzienlijk. Zo kost een zestiendaagse rondreis door Noord-India in december via Koning Aap met een Nederlandse reisbegeleider 1.831 euro, met een Engelstalige reisbegeleider is dezelfde reis 200 euro goedkoper.

Hoewel Koning Aap stelt vanwege duurzaamheid meer met lokale reisbegeleiders te willen werken, valt uit een interne mail op te maken dat prijs wel degelijk een rol speelt. Zo zullen naar Sri Lanka vanwege het „prijsverschil” vooral nog locals ingezet worden, terwijl in het duurdere Japan de reisbegeleiders Nederlands zijn.

Koning Aap-directeur Jan Middelhoek reageerde niet op vragen van NRC over de koerswijziging van zijn organisatie.