Recensie

Recensie Muziek

Nézet-Séguin laat stemmen en instrumenten prachtig samenvloeien

Opera In een even tedere als stormachtige vertolking van Strauss’ opera ‘Die Frau ohne Schatten’ legt dirigent Nézet-Séguin vele kleurschakeringen bloot.

Yannick Nézet-Séguin met koren, orkest en solisten in ‘Die Frau ohne Schatten’.
Yannick Nézet-Séguin met koren, orkest en solisten in ‘Die Frau ohne Schatten’. Stijn te Hennepe

Buiten waaiden de wandelaars bijna van het Rotterdamse Kruisplein, maar ook binnen – in De Doelen – blies dirigent Yannick Nézet-Séguin zondagmiddag het publiek omver met een even tedere als stormachtige vertolking van de opera Die Frau ohne Schatten van Richard Strauss. Diens muziek is immer weer een soort lakmoesproef voor dirigenten: zij moeten met dikke naalden een trui breien van spinrag. Strauss mobiliseert alle orkestrale krachten, maar vraagt wel om een doorzichtige klank.

Nézet-Séguin lijkt niets liever te doen dan deze vele kleurschakeringen bloot te leggen. Die voorliefde toonde hij al zo’n decennium geleden bij De Nationale Opera (DNO) in Janáceks De Zaak Makropoulos (2009) en Puccini’s Turandot (2010), waar je dikwijls het gevoel bekroop: kunnen de – overigens uitmuntende – zangers hun mond niet even houden, want het orkest speelt zo mooi?

De dirigent liet stemmen en instrumenten zondag prachtig samenvloeien in een opera, die met één been houvast vindt in de negentiende eeuw en met het andere een nieuwe tijd verkent, een kenmerk van Strauss: tegenover een aria die Mozart ademt, staat een koor van drie broers dat vooruit wijst naar Weill en Brecht.

In het mythische verhaal van ‘de vrouw zonder schaduw’ filosofeert Strauss’ briljante tekstdichter Hugo von Hofmannsthal over de helende kracht van de liefde. Macht, geld en toverkracht genezen niet, maar scheppen in zijn ogen slechts een kil universum. De grillige muziek vergroot die tegenstelling uit.

Ambivalente karakters

De keizer versteent en zijn vrouw kan hem alleen redden door in de gehate mensenwereld de haar ontbrekende schaduw te kopen. Maar wanneer ze ziet hoe de vroegere bezitster en haar echtgenoot Barak verloren door de geestenwereld dolen, ontdekt ze een onbekend gevoel: mededogen. Dat blijkt de sleutel tot de goede afloop.

Ook in hun concertkleding zogen de acterende zangers het publiek mee in hun vaak ambivalente karakters. Twee uitblinkers – keizerin Elza van den Heever en intrigante Michaela Schuster – zijn in dezelfde rollen te bewonderen eind april bij DNO. Ga dat horen en zien.