Modi en Trump doen het voor de show

Trump bezoekt India President Trump wordt tijdens zijn bezoek aan India overladen met complimenten en grandeur. Voor de Indiase premier is het een welkome afleiding van de problemen in zijn land; Trump laat zich in zijn verkiezingsjaar graag bejubelen.

De Amerikaanse president Donald Trump en zijn vrouw Melania werden door de Indiase premier Narendra Modi verwelkomd in een bomvol stadion in Ahmedabad.
De Amerikaanse president Donald Trump en zijn vrouw Melania werden door de Indiase premier Narendra Modi verwelkomd in een bomvol stadion in Ahmedabad. Foto Alex Brandon / AP

Als het begin van Donald Trumps 36-uur durende wervelwind-bezoek aan India maandag iets liet zien, dan was het dat India snapt hoe het een grillige president moet paaien.

Want het waren dan misschien niet de 10 miljoen Indiërs die Trump vooraf zelf had aangekondigd die hem juichend begroetten in Ahmedabad (de noord-Indiase stad heeft een bevolking van zo’n 7 miljoen) – het waren er toch zeker genoeg om de straten te vullen, evenals het nieuwe cricketstadion, ’s werelds grootste, waaraan tot het laatste moment werd gebouwd.

De superlatieven waarmee het bezoek van de Amerikaanse president wordt omgeven – en die worden benadrukt op posters in heel Ahmedabad („Twee sterke naties, een grootse vriendschap”) – benadrukken naast begrip voor Trumps liefde voor spektakel ook de band die de twee populistische leiders koesteren.

Village People

Dat bleek enkele maanden geleden ook al in Amerika al toen Trump zijn opwachting maakte tijdens een groots evenement voor de Indiase premier Narendra Modi in de Amerikaanse staat Texas.

Ook toen troffen de leiders elkaar in een bomvol stadion, al steken de 50.000 mensen in Houston nu wat schamel af tegen de meer dan 100.000 in Ahmedabad.

En net als toen overlaadden de twee leiders – die maandag opkwamen op het nummer Macho Man van de Village People – elkaar met complimenten , van „dierbare vriend” en „groot denker” (Modi over Trump) tot „het lichtende voorbeeld dat Indiërs alles kunnen bereiken” (Trump over Modi).

Het was al met al precies het plaatje waar Modi op hoopte. Het bezoek vindt namelijk plaats op een moment dat de premier worstelt met aanhoudende protesten over een nieuwe omstreden burgerschapswet – waarbij maandag in New Delhi vier doden vielen – en toenemende internationale kritiek over de situatie in Kashmir, waar lokale leiders al maanden vastzitten en internet nog altijd deels is afgesloten.

Tegelijkertijd probeert de regering-Modi een antwoord te vinden op de economie die haar diepste neergang in tijden meemaakt. Dusdanig dat zelfs de luxe-appartementen in de Indiase Trump Towers met moeite kopers vinden.

Het spektakel ‘Namasté Trump’ vormde daarvan een welkome afleiding en bood Modi de kans zich aan zijn landgenoten te presenteren zoals hij dat het liefste doet: als de leider van een opkomende supermacht voor wie de Amerikaanse president duizenden kilometers aflegt om de onderlinge relaties te bestendigen.

Toch rommelt het op de achtergrond. Want hoewel India voor de Verenigde Staten een belangrijke strategische partner is als het gaat over defensie en het bieden van een tegenwicht aan China, botsen de twee landen op een voor Trump cruciaal punt: handel.

Handelsoorlog

Trump klaagt regelmatig over de hoge importtarieven die India rekent, zoals de 50 procent aan invoerkosten voor Harley Davidson-motoren.

Afgelopen zomer ontketende de Amerikaanse president een kleine handelsoorlog door importtarieven voor Indiaas staal en aluminium op te leggen en een voor India gunstige handelsstatus te schrappen.

Vertegenwoordigers van de twee landen waren sindsdien vrijwel continu verwikkeld in onderhandelingen, met als streven dat die tijdens dit bezoek zouden culmineren in het tekenen van een groot handelsverdrag.

Maar de besprekingen zijn dusdanig vastgelopen (de Amerikanen geven de Indiërs de schuld en andersom) dat zelfs een ‘mini-deal’ mislukte. Daags voor zijn bezoek voerde Trump de druk nogmaals op door te herhalen dat „India de VS oneerlijk heeft behandeld”.

Omhelzingen

Niet dat de Amerikaanse president dadelijk met lege handen naar huis gaat. Zo verkondigde Trump maandag dat hij en Modi (,,een harde onderhandelaar”) voor 3 miljard dollar aan defensiedeals zullen sluiten.

Lees ook: Moslims vrezen onder Modi hun plek in India te verliezen

Maar het spektakel was maandag belangrijker dan dat. De omhelzingen, de foto’s, de massa. Niet alleen voor Modi, maar ook voor Donald Trump die in een verkiezingsjaar zit.

Modi is razend populair bij de ruim vier miljoen zielen tellende Indiase diaspora in de VS, waarvan velen bovendien uit Gujarat komen, waarin Ahmedabad ligt.

Ten overstaan van de draaiende camera’s en een stadion tot de nok gevuld met joelende Gujarati had Trump dan ook maar één boodschap: „Amerika houdt van India, Amerika respecteert India en Amerika zal altijd een trouwe vriend zijn voor India.”