Rechter: boete AFM voor accountantskantoor Baker Tilly was terecht

Uitspraak Een opsteker voor de AFM: de rechtbank handhaaft een boete die de toezichthouder oplegde aan Baker Tilly.

De AFM verwacht van aanbieders van turbo’s „weloverwogen voorstellen” om de risico’s voor beleggers te verminderen.
De AFM verwacht van aanbieders van turbo’s „weloverwogen voorstellen” om de risico’s voor beleggers te verminderen. Foto Evert Elzinga/ANP

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft accountantskantoor Baker Tilly terecht beboet wegens het niet op orde hebben van de interne organisatie. Dat stelt de rechtbank Rotterdam maandag in een uitspraak, nadat Baker Tilly in beroep was gegaan tegen een boete van 900.000 euro van de toezichthouder. Volgens de AFM was er bij het middelgrote kantoor (900 werknemers) van januari 2014 tot mei 2017 „geen beheerste en integere bedrijfsvoering” en overtrad het daarmee de wet.

Baker Tilly raakte in opspraak wegens een verdenking van het medeplegen van belastingfraude en valsheid in geschrifte. Het OM besloot in 2018 tot vervolging van het kantoor vanwege de rol die het speelde bij het optuigen van een foute fiscale constructie voor een behangondernemer.

Lees ook dit interview met Ada van der Veer, voorzitter van de commissie die vijf jaar onderzoek deed naar de sector: ‘Politiek moet ingrijpen bij de accountants’

De AFM onderzocht Baker Tilly in 2016 naar aanleiding van drie bij haar gemelde incidenten. Zij bekeek hoe integriteitsrisico’s werden beheerst en hoe Baker Tilly omging met het voorkomen van incidenten. De toezichthouder concludeerde dat het kantoor onvoldoende werk maakte van integriteitsrisico’s en niet genoeg deed om het plegen van strafbare feiten door medewerkers te voorkomen.

Baker Tilly stelde voor de rechtbank dat de AFM onder meer de Wet toezicht accountantsorganisaties verkeerd toepaste bij het boetebesluit. De rechter ziet dat anders. Wel verlaagde die de boete met 5 procent, omdat de AFM die na het vaststellen van de overtreding sneller had moeten opleggen.

Nederlaag

Voor de AFM is de uitspraak een opsteker. Vorig jaar leed de toezichthouder nog een pijnlijke nederlaag bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb). In een zaak die was aangespannen door accountantskantoren EY en PwC oordeelde de rechter toen dat de AFM accountantskantoren jarenlang ten onrechte boetes had opgelegd. De toezichthouder had op basis van steekproeven geconstateerd dat accountants hun zorgplicht schonden, maar volgens de rechter biedt de wet de AFM niet de ruimte dat op basis van steekproeven te doen.

Ook in de zaak rond Baker Tilly bood de wet geen duidelijk handvat voor handhaving. Opnieuw kwam veel aan op het door de AFM koppelen van verschillende bepalingen uit de wet- en regelgeving.

Baker Tilly betreurt dat de rechtbank zijn argumenten niet volgde en beraadt zich op hoger beroep. De accountantsorganisatie benadrukt in 2017 verschillende verbetermaatregelen te hebben geïmplementeerd.