Waar is de patiënt nul van Italië?

Covid-19 Autoriteiten zijn naarstig op zoek naar de eerste drager in Italië van het nieuwe coronavirus, maar tasten nog in het duister.

Inwoners van Casalpusterlengo in de rij voor een supermarkt zondag. Het is een van de Italiaanse plaatsjes die geïsoleerd zijn vanwege de snelle verspreiding van het nieuwe coronavirus.
Inwoners van Casalpusterlengo in de rij voor een supermarkt zondag. Het is een van de Italiaanse plaatsjes die geïsoleerd zijn vanwege de snelle verspreiding van het nieuwe coronavirus. Foto Paolo Salmoirago/EPA

Om de verdere verspreiding van het coronavirus zo veel mogelijk te beperken, is het van essentieel belang om te begrijpen met wie het allemaal is begonnen. Maar, zo vragen de Italiaanse autoriteiten zich af, waar is in hemelsnaam patiënt nul?

Voor beide besmettingshaarden in het noorden van het land, die bij Padua en die vanuit Codogno, was zondagavond nog onduidelijk wie degene is geweest die het virus daar heeft gebracht. De persoon die Italiaanse virologen aanduiden met patiënt nul is niet per se iemand die zelf ziek hoeft te zijn geweest, maar was wel de eerste drager van het virus in Italië.

Voor Codogno is er wel een patiënt een: iemand die ziek is geworden en die het virus aan anderen heeft doorgegeven. Dat is een man van 38 jaar, Mattia, chemicus bij een dochterbedrijf van Unilever, voetballer, hardloper. Op een diner met twee vrienden op zaterdag 15 februari voelde hij zich al niet lekker. Hij had die ochtend nog meegedaan aan een cursus van het Rode Kruis en ’s middags een voetbalwedstrijd gespeeld. De dinsdag erna ging hij naar de eerstehulppost van het ziekenhuis en kreeg daar te horen dat hij thuis moest uitzieken. Maar ’s nachts voelde hij zich zo slecht dat hij werd opgenomen.

Lees ook over de maatregelen die zijn getroffen: Italië sluit besmettingshaarden coronavirus af

De meeste van het negentigtal besmettingen in de regio Lombardije, vooral in en rondom Codogno, zijn tot deze man te herleiden. Zijn zwangere vrouw. Een man die had meegedaan aan een halve marathon die hij op 2 februari had gelopen in Santa Margherita Ligure, aan de Bloemenrivièra. Zijn ouders. De zoon van een bareigenaar met wie hij voetbalde en via hem weer klanten van de bar. De bejaarde vrouw die zaterdagochtend thuis is overleden, maar die dinsdag op de eerstehulppost van het ziekenhuis was geweest. Een aantal artsen en verpleegkundigen dat in het ziekenhuis van Codogno werkt of daar die dinsdag was geweest. Via deze mensen is het weer verder gegaan.

Veel mensen met wie Mattia de afgelopen twee weken contact heeft gehad, zijn of worden getest: een wattenstaafje om achter uit de keel wat slijm weg te halen, dat in gespecialiseerde laboratoria in Rome en Milaan wordt onderzocht. Maar in de speurtocht naar hoe het virus zich vanuit Codogno heeft kunnen verspreiden, zijn ook nog ontbrekende schakels. De besmette inwoner van Turijn werkte niet ver van Codogno, dus dat is waarschijnlijk de verklaring. Maar hoe is de 71-jarige man uit Sesto San Giovanni, aan de noordkant van Milaan, besmet geraakt?

Geen verband

Aanvankelijk dachten de Italiaanse autoriteiten te weten wie patiënt nul is: een 41-jarige man die op 21 januari was teruggekomen uit China. Mattia had kort daarna met hem gedineerd. Deze man is vrijdag meteen opgehaald en in quarantaine gezet, maar testte negatief. Bij een vervolgtest bleek ook dat hij het virus niet heeft gehad. Waar is patiënt nul dan?

Dat is ook de vraag voor de besmetting in Vo’ Euganeo, een stadje van 3.300 mensen iets ten zuiden van Padua. In die regio, de Veneto, zijn 25 mensen besmet, één van hen, een man van 77, is vrijdagmiddag overleden. Vooralsnog is er geen verband gevonden tussen de twee besmettingshaarden. In Vo’ Euganeo draait het onderzoek om de bar Nuova Locanda Al Sole. De overledene kwam daar vaak kaarten, en op 9 febuari heeft hij daar met een aantal anderen naar de voetbalwedstrijd van Inter Milan gekeken. In die bar kwamen ook vaak een paar van de acht Chinezen die in Vo’ Euganeo wonen, meestal voor de gokmachines. Nu blijkt dat twee van hen onlangs zijn teruggekomen uit China. Zou dat de ontbrekende schakel zijn? De speurtocht is in volle gang.