Opnieuw Joodse karikaturen op praalwagens bij carnaval Aalst

Antisemitisme Bij het carnaval in Aalst (België) zijn poppen te zien met stereotyperende haakneuzen en pijpenkrullen. Nadat dit vorig jaar ook was gebeurd, schrapte Unesco het feest van zijn erfgoedlijst.
Joodse karikaturen zondag op een praalwagen in Aalst. De tekst op de hoed slaat op de carnavalsvereniging die vorig jaar een controversiële wagen met Jodenpoppen liet meerijden.
Joodse karikaturen zondag op een praalwagen in Aalst. De tekst op de hoed slaat op de carnavalsvereniging die vorig jaar een controversiële wagen met Jodenpoppen liet meerijden. Foto Nicolas Maeterlinck/AFP

Bij het carnaval in het Belgische Aalst rijden zondag net als vorig jaar praalwagens rond met Joodse karikaturen. Israël had opgeroepen tot een verbod op de carnavalsoptocht, die na alle ophef tijdens vorige editie is verwijderd van de Unesco-lijst voor immaterieel cultureel erfgoed, maar burgemeester Christoph D’Haese (N-VA) weigerde zo’n verbod in te stellen.

Poppen van Joden met stereotyperende haakneuzen en pijpenkrullen waren zondag te zien op meerdere wagens. Eén van de figuren zit op een kluis gevuld met diamanten. Ook carnavalsgangers hebben zich uitgedost als Joden, met gebedskleden, nepneuzen en hoeden. Joden zijn overigens niet de enigen die worden verbeeld in de stoet: ook van moslims, Chinezen en Belgische politici zijn poppen gemaakt.

Vorig jaar leidden vergelijkbare Joodse karikaturen tot klachten van verschillende Belgische Joodse organisaties. Carnavalsvereniging De Vismooil’n zette toen Jodenpoppen met een geldkist op zijn wagen, naar eigen zeggen om te verbeelden dat de club dat jaar minder geld aan zijn praalwagen had uitgegeven dan gewoonlijk. Op verzoek van Aalst verwijderde Unesco eind vorig jaar het carnaval van de werelderfgoedlijst. De VN-organisatie sprak van „racisme en discriminatie”.

Lees ook deze reportage: Op het carnaval in Aalst mag alles, ook praalwagens met Joodse karikaturen

Dit jaar bouwden verenigingen desondanks opnieuw praalwagens met Joods thema. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Yisrael Katz zei donderdag dat België zich „moet schamen” voor „zo’n uitgesproken antisemitische vertoning”. Zijn oproep het feest af te blazen, was volgens burgemeester D’Haese „te gek voor woorden”. „Ik ben burgemeester, geen censuurmeester”, aldus de N-VA’er. „Het komt geen buitenlandse minister toe om te bepalen wat in Aalst wel en niet mag. Dat zal ik zelf wel bepalen.” Hij riep de Aalster feestvierders wel op „respect te hebben voor de gevoeligheden”.

‘Holocaust staat ver van ons af’

Carnavalsverenigingen lieten de afgelopen dagen weten dat er volgens hen geen sprake is van antisemitisme. „Jood, priester, moslim, met Carnaval in Aalst wordt er met alles en iedereen gelachen”, zei een lid van vereniging Lossendeirdeveirdeirdeir tegen persbureau Belga.

Een lid van De Zwiejtollekes, de vereniging die zondag één van de controversiële poppen van De Vismooil’n hergebruikte, zei tegen Het Laatste Nieuws dat het „niet de bedoeling is te kwetsen”. „Dit is Aalst. Wij lachen met iedereen. Alleen niet met de Bende van Nijvel, Marc Dutroux en de genocide in Rwanda. Dat was té erg.” De Holocaust hoort volgens het lid niet in dat rijtje. „Dat is zo lang geleden. Ik ben al oud en zelfs ik was toen nog niet geboren. Dat staat toch héél ver van ons af, hé.”

Tot officiële klachten van Joodse organisaties is het dit jaar voor zover bekend nog niet gekomen. Het Belgische Forum der Joodse Organisaties zei wel dat het de poppen „nog pijnlijker” vindt dan die van vorig jaar. Premier Sophie Wilmès benoemde in een reactie de vrijheid van uitdrukking van de carnavalsverenigingen, maar zei ook dat de optocht „afbreuk doet aan de waarden en reputatie” van België. ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers noemde de Joodse karikaturen een „walgelijke vertoning van antisemitisme”.