De oorlogstaal van Manchester City tegen de UEFA

Europees voetbal Manchester City ligt in de clinch met de UEFA na de verbanning uit de Champions League. City hekelt het ‘kartel’ van traditionele topclubs.

Supporters van Manchester City hekelen de UEFA tijdens het duel tegen West Ham United, vorige week woensdag.
Supporters van Manchester City hekelen de UEFA tijdens het duel tegen West Ham United, vorige week woensdag. Foto Phil Noble/Reuters

Sportonderzoeker Simon Chadwick sprak onlangs met een hooggeplaatste bestuurder van een van de traditionele Europese topclubs. Het gesprek ging over de vrees voor Manchester City en Paris Saint-Germain, twee clubs die gefinancierd worden door vermogende families en staatsbedrijven in respectievelijk Abu Dhabi en Qatar. Chadwick, hoogleraar sports enterprise in Manchester: „Wat hij zei was: ‘We kunnen gewoon niet met ze concurreren. We hebben hun geld niet.’”

Het is onderdeel van de discussie rond de straf die Manchester City eerder deze maand kreeg opgelegd. Het tuchtorgaan van de UEFA sloot de Engelse topclub twee seizoenen uit van Europees voetbal en legde een boete op van 30 miljoen euro. Tegen de regels van Financial Fair Play in zou City via miljoeneninjecties van zijn clubeigenaar, sjeik Mansour bin Zayed Al Nahyan, in de periode 2012-2016 sponsorinkomsten hebben opgepompt en UEFA-controleurs misleid. City stelt dat het niks fout heeft gedaan en gaat in beroep bij het internationaal sporttribunaal CAS.

Fundamentele zaak

Het wordt gezien als een fundamentele zaak, voor de toekomst van, en de machtsverhoudingen binnen het internationale voetbal. Het is een harde clash tussen een van de oude voetbalinstituten – de UEFA – en de belangrijkste vertegenwoordiger van de ‘nieuwe’ voetbalindustrie – Manchester City. En daarnaast is het ook een strijd tussen de gevestigde Europese eliteclubs én de opkomende, met oliedollars gefinancierde clubs: City en ‘PSG’.

In de kern draait de zaak om hoe je een club runt en welke constructies en middelen je daarbij mag gebruiken. Met de introductie van Financial Fair Play in 2011 zijn clubs door de UEFA gebonden aan een strenge begrotingsdiscipline, waarbij inkomsten en uitgaven zoveel mogelijk in balans moeten zijn. Zo moesten clubs gezonder worden – en voorkomen dat ze afhankelijk raakten van investeringen van eigenaren of andere partijen.

Lees ook dit artikel met vier vragen over de schorsing van Manchester City

Voor City, waarin sjeik Mansour sinds de overname in 2008 al meer dan 1,6 miljard euro pompte, vormen die break-even-criteria een grote belemmering. De club overweegt, volgens The Financial Times, bij het CAS een „explosieve juridische strategie” die er niet alleen op gericht is dat zij niks fout hebben gedaan, maar ook dat de regels helemaal niet zouden mogen bestaan.

Chadwick trekt de vergelijking met het zakenleven: daar vertelt niemand hoeveel geld Amazon of BMW mogen uitgeven. „Als je het zo bekijkt, zou City kunnen beweren dat de UEFA een beperking vormt voor hun recht om te handelen.”

Protesten van Manchester City-fans tegen de UEFA, in de wedstrijd tegen West Ham United. Foto PHIL NOBLE

Bovendien vraagt hij zich af of de regels inmiddels niet moeten worden herzien, zodat ze aansluiten bij de „veranderende politieke en economische trends”.

De invloed van de machthebbers in Abu Dhabi is merkbaar, zegt Chadwick. „De City-zaak illustreert hoe sommige landen geloven dat zij degenen zijn die de regels maken. Of anders dat deals belangrijker zijn dan de regels.”

De oorlogstaal van City in de richting van de UEFA bleek eerder uit documenten en e-mails die het Duitse weekblad Der Spiegel verkreeg via klokkenluidersplatform Football Leaks. Zo zou City-voorzitter Khaldoon Al Mubarak tegen Gianni Infantino, huidig FIFA-voorzitter maar op dat moment nog secretaris-generaal bij de UEFA, rond een eerdere straf hebben gezegd dat hij liever „30 miljoen uitgeeft aan de vijftig beste advocaten ter wereld” om de UEFA „de komende tien jaar te vervolgen”.

En toen in 2014 het hoofd van het UEFA-onderzoekscomité, de Belgische oud-premier Jean-Luc Dehaene, overleed, schreef de advocaat van Manchester City in reactie hierop in een interne mail: „1 down, 6 to go.”

Het is ook een strijd tussen gevestigde eliteclubs en opkomende clubs als City

Waterdichte zaak

De UEFA-tuchtcommissie huurde voor het eerst advocaten van buiten de eigen organisatie in om zo een waterdichte zaak op te bouwen, zei een bron tegen The Financial Times. In het verleden verwierp het CAS meerdere Financial Fair Play-zaken waarin de UEFA uitspraak had gedaan.

Het illustreert het belang van deze zaak, ook voor de UEFA. De positie van de bond wordt van diverse kanten bedreigd. De allergrootste clubs trekken meer macht naar zich toe. Eerder bleek al dat Europese topclubs werkten aan een exclusieve competitie, de Super League, buiten de UEFA om. Dit uit onvrede over de Champions League-opbrengsten.

En de FIFA mengt zich steeds nadrukkelijker in het clubvoetbal. In 2021 houdt de wereldvoetbalbond in China voor het eerst het WK voor clubs nieuwe stijl, met een uitbreiding naar 24 teams. En, saillant: het was uitgerekend Infantino die bij eerdere overtredingen van Manchester City en PSG bemiddelde bij het treffen van een regeling met de UEFA.

Bijkomend probleem met de UEFA is, zo vindt de City-top, dat zij zowel regulator als organisator van competities is. „En ze strijden ook om sponsors”, schreef Ferran Soriano, topman van de overkoepelende City Group, in zijn in 2011 verschenen boek Goal: The Ball Doesn’t Go In By Chance. „Een normalere situatie zou zijn dat de UEFA en FIFA zich concentreren op het doen van wat een bakkersgilde doet: reguleren en niet concurreren. Maar dit is niet mogelijk.”

Een City-fan protesteert tegen de UEFA in de wedstrijd tegen West Ham. Foto LINDSEY PARNABY

Dat klinkt als iemand die er al jaren op wacht de UEFA een kopje kleiner te maken, schreef The Guardian. Afgelopen week zei Soriano dat de straf „meer om politiek” draait, dan om „rechtvaardigheid”. In dat licht moeten ook de protestteksten van City-fans worden gezien, woensdag bij het thuisduel met West Ham: ‘UEFA mafia’, ‘UEFA scam’ en ‘UEFA cartel’.

Het argument van City lijkt te zijn dat de UEFA-regels voorkomen dat zij, of andere clubs, het kartel van clubs aan de top van het Europese voetbal kunnen binnendringen, zegt Chadwick. Ofwel: protectionisme.

Dat werd extra gevoed door de uitspraak van FC Barcelona-voorzitter Josep Maria Bartomeu, die in de nasleep van de City-straf de UEFA bedankte voor het „fantastische werk” op het gebied van Financial Fair Play.

Woensdag gaat het bij Real Madrid tegen Manchester City in de achtste finales van de Champions League in die zin om meer dan alleen voetbal. Gevestigde elite tegen een nieuw fenomeen – met alles wat daarbij hoort.