Z-Afrika levert oorlogsmisdadiger Kouwenhoven niet uit aan Nederland

Wapenhandel Zakenman Guus Kouwenhoven is in Nederland tot negentien jaar cel veroordeeld voor onder meer oorlogsmisdaden. Hij woont echter in Zuid-Afrika, dat hem niet uitlevert.
Guus Kouwenhoven arriveert in 2018 bij de rechtbank in Kaapstad.
Guus Kouwenhoven arriveert in 2018 bij de rechtbank in Kaapstad. Foto Nic Bothma/EPA

De zakenman Guus Kouwenhoven kan niet worden uitgeleverd aan Nederland om zijn negentien jaar gevangenisstraf uit te zitten. Dat heeft de Zuid-Afrikaanse rechter vanochtend in Kaapstad bepaald. Kouwenhoven werd in april 2017 bij verstek veroordeeld wegens wapenhandel en medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden in Liberia. Hij woont in Kaapstad.

Volgens de Zuid-Afrikaanse rechter is uitlevering in strijd met het uitleveringsverdrag omdat Kouwenhoven zijn misdrijven niet in Nederland maar in Liberia heeft gepleegd. Volgens dat verdrag moet het land dat om uitlevering vraagt „territoriale jurisdictie” hebben over de plek waar het misdrijf is gepleegd. „Onder deze omstandigheden moet ik, tot mijn grote spijt, de beklaagde vrijspreken”, zei de rechter vanochtend. De aanklager in Zuid-Afrika beraadt zich op een hoger beroep tegen de uitspraak.

Kouwenhoven runde onder meer een houtkapbedrijf tijdens de Liberiaanse burgeroorlog tussen 2000 en 2003. De Nederlandse justitie beschuldigt de Nederlander ervan via de haven in de stad Buchanan ten minste zes keer wapens te hebben ingevoerd voor de soldaten van toenmalig president Charles Taylor. Hij was daarmee medeplichtig aan oorlogsmisdaden begaan in Liberia en buurland Guinee. Taylor werd in 2012 veroordeeld tot vijftig jaar gevangenisstraf wegens oorlogsmisdaden begaan in buurland Sierra Leone.

Hoge Raad

Kouwenhoven werd in december 2017 in Zuid-Afrika opgepakt op verzoek van Interpol. Hij werd onder huisarrest geplaatst en moest zich driemaal per week melden bij de politie. De zakenman houdt vol onschuldig te zijn. Het hof in Den Haag sprak Kouwenhoven in 2008 vrij omdat de verklaringen van de getuigen „niet consistent” en „ongeloofwaardig” waren. De zaak werd twee jaar laten heropend voor het gerechtshof in Den Bosch, dat hem in 2017 alsnog veroordeelde tot negentien jaar celstraf. Die straf werd een jaar later door de Hoge Raad bevestigd.

Op verzoek van de advocaat van Kouwenhoven, Inez Weski, buigt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg zich nu over de vraag of de rechtsgang in Nederland eerlijk is verlopen.