Wat keto met je botten doet

Wat eten we? Het ketodieet, met extreem weinig koolhydraten, is ook populair bij duursporters. De vraag is of keto wel zo gezond is voor je botten.

Keto, de populaire naam voor het dieet van extreem weinig koolhydraten in combinatie met veel vet, is niet alleen geliefd bij mensen die willen afvallen, maar opvallend genoeg ook bij duursporters. Dat zit zo. Normaal verbrandt je lichaam eerst koolhydraten (glucose) en dan pas vet. Als je lichaam gewend is vet te verbranden in plaats van koolhydraten, gaat het spaarzamer om met de beschikbare energie, want vet verbrandt langzamer dan suikers. Je wordt minder snel moe en ontwijkt de man met de hamer, de inzinking die je kunt voelen als de suikers op zijn en de motor overschakelt op vet.

Wanneer je lichaam overgaat op vetverbranding maakt het stofjes aan die ketonen heten, vandaar de naam ‘keto’. Het ketodieet is zó populair dat sporters het zelfs omdraaien: misschien bereik je hetzelfde effect als je ketonen slikt, terwijl je toch gewoon bananen en pasta blijft eten. Wielrenners drinken ketodrankjes in de hoop dat ze daarmee hun energie op peil houden, de afbraak van eiwitten voorkomen en langer door kunnen. Bewijs dat wielrenners, zwemmers of ultrarunners winnaars worden met ketodrankjes, is er helaas niet.

Of je als duursporter dan maar op een ketodieet moet, is de vraag. Eind januari verscheen een studie waardoor je misschien nog eens achter je oren krabt voordat je koolhydraten radicaal uit je menu schrapt, 90 procent van je energie uit vet haalt en ook nog eens uit je mond gaat stinken (naar rot fruit of nagellakremover). Bij kinderen met epilepsie, bij wie een ketodieet de aanvallen kan verminderen, en bij ratten was al eerder te zien dat een ketodieet niet goed is voor de botten. Nu zijn er aanwijzingen dat keto ook schadelijk kan zijn voor botten van atleten.

Afwijkende bloedwaarden

Australische wetenschappers vonden dertig snelwandelaars bereid tijdens de voorbereiding op de Olympische Spelen (2016) en de wereldkampioenschappen (2017) drieënhalve week een uitgekiend dieet te volgen. Ze kregen allemaal de calorieën die ze nodig hadden, maar de helft ging op een ketogeen dieet met nauwelijks koolhydraten, terwijl de andere helft wel veel koolhydraten at.

Naar de botten zelf werd niet gekeken, maar duidelijk was dat de stoffen in het bloed die zorgen voor de afbraak van botweefsel toenamen. De stoffen die het herstel bevorderen, hadden juist lagere waarden. Die effecten werden bovendien maar ten dele opgeheven toen de atleten weer volop koolhydraten te eten kregen. Bij de groep die al die tijd gewoon koolhydraten had gegeten, waren geen afwijkende bloedwaarden te zien.

Wetenschappers zullen niet zo snel zeggen: een ketodieet breekt al je botten. Wel vonden ze de bloedwaarden van de ketosporters verontrustend genoeg om te zeggen: meer onderzoek is nodig. Deze nieuwe studie maakt in elk geval duidelijk hoe complex de wisselwerking tussen voeding en sportprestaties is, en dat het schrappen van een hele voedingsgroep uit je menu niet zonder risico’s is.

Lees ook: ‘Het dieet dat werkt, is het dieet dat je volhoudt’

De volksgezondheid lijkt vooralsnog niet in gevaar. Want als er iets inmiddels overtuigend bewezen is: zo’n extreem dieet houdt bijna niemand vol.