ING zal de opvolger van Ralph Hamers meer moeten gaan betalen

Topbeloningen Ralph Hamers heeft de commissarissen van ING een dienst bewezen. Door zijn overstap naar UBS moeten zij de realiteit van de internationale geldwereld onder ogen zien.

Hamers, de nieuwe topman van de Zwitserse bank UBS, op een persconferentie in Zürich. Hij parachuteert zichzelf in de top van een buitenlandse onderneming. Dat is niet zonder risico's.
Hamers, de nieuwe topman van de Zwitserse bank UBS, op een persconferentie in Zürich. Hij parachuteert zichzelf in de top van een buitenlandse onderneming. Dat is niet zonder risico's. Foto Walter Bier/EPA

Een Hamersje doen, zal dat als een begrip inburgeren in de top van het bedrijfsleven?

Wat ING-topman Ralph Hamers woensdag deed, is de nachtmerrie van de president-commissaris van elke grote onderneming. Hamers stapt over naar een concurrent: de Zwitserse bank UBS. Hans Wijers, oud-minister (D66), oud-topman van AkzoNobel en ervaren commissaris moet nu de zoektocht leiden naar een opvolger.

Juist omdat het een nachtmerrie is en juist omdat het altijd kan gebeuren, heeft elke grote onderneming een opvolgingsplan klaarliggen. Want je weet maar nooit. Een half jaar geleden overkwam het de commissarissen van verzekeraar NN. Bestuursvoorzitter Lard Friese stapte over naar de grote concurrent Aegon.

Bij Hamers’ wissel is het geld vanzelfsprekend het eerste waar mensen aan denken. Banken doen in geld. Dat straalt op alles en iedereen af, van de gebouwen die zekerheid en stabiliteit moeten verbeelden tot en met de hoogte van de beloningen. En Hamers was ook nog eens het middelpunt van een rel, toen de commissarissen twee jaar geleden zijn beloning (salaris plus bonus) met 50 procent wilden verhogen naar 3 miljoen euro.

Bij ING verdiende hij in 2018 een vast salaris van 1,75 miljoen euro. Over dat jaar zag de top vanwege het witwasschandaal af van bonussen. Hoeveel Hamers bij UBS gaat verdienen zal later duidelijk worden. Het zegt genoeg dat zijn voorganger, Sergio Ermotti, 13,3 miljoen euro aan salaris en bonussen verdiende in 2018.

Lees ook deze achtergrond over het vertrek van de ING-topman: Niet alleen de salarisstrook verandert voor Hamers

Hamers’ laatste kunstje

Het verschil onderstreept ook dat de commissarissen van ING geen kans hadden om hem te behouden. Het beloningsverschil is te groot. ING is in werknemersaantallen iets kleiner dan UBS: 53.000 versus 66.000. Het karakter van de activiteiten is ook anders: ING een algemene bank, bij UBS is de actieradius verschoven naar vermogensbeheer. ING is de grootste internationale Nederlandse bank, maar vooral Europees. UBS is een wereldbank.

Overstappen is gewaagd. Hamers is 53 jaar. Misschien is dit gezien zijn leeftijd de beste kans voor de absolute top. Zijn laatste kunstje, om met trainer Leo Beenhakker te spreken. In de eerste honderd dagen is hij de onbevangen nieuwkomer die welwillend tegemoet wordt getreden. Maar daarna?

Hamers parachuteert zichzelf in de top van een buitenlandse onderneming. Spannend en lucratief, maar ook een gevaarlijke onderneming. Kijk alleen maar naar hoe het sommige buitenlandse topmanagers in Nederland verging. Recent voorbeeld: de Italiaans-Mexicaanse Maximo Ibarra. Een topper van buiten, maar hij was na een jaar alweer weg bij KPN. Daar staan Nederlandse succesverhalen in het buitenland tegenover, zoals Ben Verwaayen aan de top van het Engelse telecombedrijf BT.

De internationale realiteit

Zeker zo spannend is het nu voor ING. De commissarissen moeten op stel en sprong een opvolger aanwijzen. Maar Hamers heeft hun met zijn vertrek ook een dienst bewezen. Na de beloningsrel hadden de commissarissen de aandeelhouders, de klanten en de samenleving consultaties beloofd bij het opstellen van een nieuw beloningsbeleid. Dat zou op de komende aandeelhoudersvergadering gepresenteerd en geaccordeerd moeten worden.

De overstap dwingt de commissarissen nogmaals om de realiteit van de internationale geldwereld onder ogen te zien. Dat was twee jaar geleden bij de voorgestelde, maar weer afgeblazen verhoging ook hun inzet. Het was slecht geregisseerd en maakte de indruk van een ‘overval’.

De boodschap dat een internationale bank als ING zich moet spiegelen aan internationale beloningsverhoudingen, ging verloren in woede over de kennelijke ondankbaarheid voor de staatssteun na de kredietcrisis. De Nederlandse consensus over gematigdheid is groot, ook als het om de betaling van de bedrijfstop gaat.

De maatschappelijke consensus verdwijnt echter niet zomaar. Daar staat tegenover dat sommige Nederlandse concerns, zoals Heineken, riante beloningen betalen.

Banken kunnen gezien hun historie beter niet de hoofdprijs betalen voor topmanagers, maar ze moeten, net als andere bedrijven, de beloningsverschillen met concurrenten niet te groot laten worden. Dat zal zich bij ING onherroepelijk vertalen in hogere beloningen.