Hoop op een begrotingsakkoord slinkt verder bij EU-top

Brussel EU-regeringsleiders onderhandelen in Brussel over de Europese meerjarenbegroting. Sommige landen willen een brede begroting, andere juist een krappe. Een akkoord lijkt ver weg.
Regeringsleiders, onder wie premier Mark Rutte, donderdag in Brussel.
Regeringsleiders, onder wie premier Mark Rutte, donderdag in Brussel. Foto Virginia Mayo/AFP

Veel bilaterale gesprekken, weinig slaap, geen beweging. Aan het begin van dag twee van de speciale EU-top over de Europese meerjarenbegroting lijken de kansen op een resultaat steeds verder te slinken.

Hoop op een resultaat was er bij aanvang van de topontmoeting van regeringsleiders donderdag in Brussel al nauwelijks. De standpunten van de verschillende lidstaten over zowel de omvang van de gezamenlijke begroting, als waar het geld aan besteed moet worden, liggen nog altijd ver uiteen. Het zuinige kamp, met onder meer Nederland, staat in de onderhandelingen recht tegenover een groep landen die de EU-fondsen met hand en tand verdedigen. Door het wegvallen van de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk, dat vorige maand uit de EU stapte, verloopt de strijd dit jaar ongemeen fel.

Cruciaal in de discussie staat de zogeheten korting die een groep rijke landen, waaronder Nederland, de afgelopen jaren kreeg op hun nationale inleg. Geen korting, geen begroting, is het standpunt van de zuinige groep. Maar voordeeltjes voor de een betekent een hogere bijdrage voor anderen, een scenario waartegen vooral Frankrijk zich verzet. Nog voor de top donderdag begon, werd een nieuw kortingsaanbod door EU-Raadsvoorzitter Charles Michel door de ontvangende groep landen van de hand gewezen.

‘Het is moeilijk’

Michel voerde afgelopen nacht bilaterale gesprekken met afzonderlijke regeringsleiders – hoewel het ‘zuinige kamp’ met Nederland, Denemarken, Oostenrijk en Zweden gezamenlijk langskwam. Bij vertrek liet premier Mark Rutte weten dat er geen voortgang was geboekt. Charles Michel, aldus Rutte, „probeert echt zijn best te doen. Maar het is moeilijk.” De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Emmanuel Macron waren op dat moment al respectievelijk naar bed en naar een nabijgelegen brasserie.

Een verwacht nieuw compromisvoorstel was er vrijdagochtend nog altijd niet. Het droeg verder bij aan de al bij voorbaat pessimistische stemming die de top omringt. De afgelopen week waren in Brussel maar weinig mensen te vinden die wel vertrouwen hadden in een succesvolle uitkomst.

Vrijdagochtend leek ook de wrevel tussen de kampen toe te nemen. „Ik begrijp niet waarom we hierheen zijn gekomen”, aldus de Tsjechische premier Andrej Babis bij binnenkomst. „Als iedereen alleen berekent wat hij betaalt en terugkrijgt, dan komen we er hier nooit uit”, zei premier Xavier Bettel van Luxemburg. De Deense premier Mette Frederiksen liet weten „ferm te staan” en niet te verwachten dat het tot een akkoord komt.

Lees ook: Krijgsdans rond EU-miljarden: wie wil wat?

Mocht de top inderdaad zonder akkoord eindigen, dan zal naar verwachting snel een nieuwe EU-top worden georganiseerd. Rampzalig is dat niet: het is haast traditie dat de onderhandelingen over de EU-meerjarenbegroting een keer klappen voor een akkoord wordt bereikt. Tegelijk is een mislukking wel pijnlijk voor de pas aangetreden nieuwe raadsvoorzitter Michel, die hoog spel speelde met het uitschrijven van de top. Veel verandering in de posities van de lidstaten lijkt er ondertussen ook niet te zijn, wat de onderhandelingen ook een volgende keer niet eenvoudiger maakt.