Oppositie geeft staatssecretaris Visser een ‘dikke onvoldoende’

Marinierskazerne De Kamer verwerpt de wijze waarop staatssecretaris Visser ‘Vlissingen’ heeft aangepakt. Een motie van afkeuring redt het nét niet.

Staatssecretaris Barbara Visser (Defensie, VVD) zag zich donderdag in de Tweede Kamer geconfronteerd met veel Zeeuwen die het debat over de afgeblazen verhuizing van de marinierskazerne bijwoonden.
Staatssecretaris Barbara Visser (Defensie, VVD) zag zich donderdag in de Tweede Kamer geconfronteerd met veel Zeeuwen die het debat over de afgeblazen verhuizing van de marinierskazerne bijwoonden. Foto’s Bart Maat / ANP

Barbara Visser weet precies wat ze moest doen. Excuses maken, zich nederig opstellen. Beterschap beloven. Dat doet de staatssecretaris (Defensie, VVD) dan ook, in alle mogelijke bewoordingen. Die herhaalt ze zo vaak als nodig, totdat de Kamervoorzitter het welletjes vindt: „Het is helder, probeer het ook een beetje zakelijk te houden.”

De publieke tribune van de Tweede Kamer zit donderdag vol met boze Zeeuwen. Zij zijn met drie bussen en een aantal dienstauto’s naar Den Haag afgereisd om het debat over de afgeblazen verhuizing van de marinierskazerne naar Vlissingen bij te wonen. ’s Ochtends bleek de toestroom zo groot dat de bodes voor de tv-schermen beneden in de hal in allerijl nog extra stoelen hebben neergezet.

De Kamerleden zijn unaniem hard in hun oordeel over de handelwijze van Barbara Visser. De kritiek gaat niet per se over het intrekken van de verhuisplannen, maar vooral over de manier waarop ze met de provincie en de lokale bestuurders is omgesprongen. Hoewel de argumenten om de verhuizing af te blazen zich opstapelden en de geruchten aanzwollen dat de zaak niet doorging, bleef de staatssecretaris volhouden dat ze niet naar alternatieven keek. Tot afgelopen vrijdag. Toen maakte ze bekend dat de kazerne niet naar Vlissingen, maar naar Nieuw-Milligen bij Apeldoorn verhuist.

Lees ook het portret over staatssecretaris Barbara Visser

„Ongehoord, onbehoorlijk en onbetamelijk”, zo vat Isabelle Diks van GroenLinks samen. PvdA’er John Kerstens spreekt van „een slechte film waarin belabberd is geacteerd”. Volgens Sadet Karabulut (SP) heeft Visser de Zeeuwen „een rotstreek” geleverd met haar „botte wijze van besturen”.

Ook de coalitie is zeer kritisch

Ook de coalitie is zeer kritisch, al verdedigen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie het besluit om de kazerne toch niet naar Zeeland te verplaatsen. Visser heeft het proces „verschrikkelijk slecht” aangepakt, zegt Martijn van Helvert (CDA). Salima Belhaj van D66 spreekt van een „regelrecht debacle met alleen maar verliezers”. Vissers partijgenoot André Bosman, Zeeuw en oud-militair, noemt haar werkwijze „ongepast” en zegt het „volstrekt terecht” te vinden dat de Zeeuwen boos zijn. De ChristenUnie wil van de bewindsvrouw weten hoe ze nu zelf terugkijkt op het proces.

’s Ochtends heeft Visser zich veelvuldig verscholen achter haar lange, sluike haar, door haar stoel wat weg te draaien van de zaal en alleen maar in de richting van het spreekgestoelte te kijken. Als ze ’s middags zelf het woord krijgt, richt ze zich wél rechtstreeks tot de Zeeuwen op de tribune. „Ik kan me voorstellen dat u boos bent op mij. Dat neem ik zeer ter harte.” Visser biedt haar excuses aan en legt uit dat ze heeft „geworsteld” met het dossier. Omdat ze een „zorgvuldig inhoudelijk besluit” wilde nemen, heeft ze Zeeland én de Tweede Kamer daar niet bij betrokken. „Dat had ik wel moeten doen. Oprecht nogmaals mijn excuses daarvoor. Dat is mijn fout geweest.”

De staatssecretaris realiseert zich dat de Zeeuwen geen vertrouwen meer in haar hebben, zegt ze, en dat ze iets te herstellen heeft. Daar belooft ze zich voor te gaan inzetten.

Ook zegt ze een „ruimhartige” compensatie toe, zoals Kamerbreed was gevraagd. Hoe het compensatiepakket eruit komt te zien, moet voor de zomer duidelijk worden.

Motie van afkeuring van SGP

Op de tribune constateert Hannie Kool, de CDA-fractievoorzitter in de Provinciale Staten van Zeeland, dat de „rijen gesloten” zijn. „De oppositie is fel, maar de coalitie beschermt haar. Ze blijft dus gewoon zitten.” 

Toch wordt het aan het einde van de dag nog even spannend, als er wordt gestemd over de motie van afkeuring die nota bene is ingediend door Kees van der Staaij, van de doorgaans regeringsgezinde SGP. In het debat was hij voor zijn doen ongekend fel. „Zeeland is geschoffeerd. De belangen van de regio worden ondergeschoffeld. Onbehoorlijk bestuur, dat is wat hier aan de orde is.”

Van de SGP hoeft Visser niet op te stappen, maar Van der Staaij wil wel een „krachtig, politiek signaal” afgeven. Van hem krijgt Visser een „dikke onvoldoende”. Het feit dat juist Van der Staaij met een motie van afkeuring komt, maakt indruk. Zoals Henk Krol van 50Plus het verwoordt: „Een overwogen motie van afkeuring van de SGP lijkt me aanzienlijk zwaarder dan een motie van wantrouwen van een andere partij die daar vaak veel scheutiger mee is.”

Bij de hoofdelijke stemming aan het einde van de middag wordt de motie nét verworpen: 63 Kamerleden stemmen voor en 67 tegen. Twintig Kamerleden zijn afwezig. Zo overleeft Barbara Visser het debat, maar wel met een flinke kras.