Nieuwkomer Michael Bloomberg zwaar onder vuur in verkiezingsdebat

De tegenkandidaten van Bloomberg gingen fel tegen hem tekeer: “Wij Democraten nemen een reusachtig risico als we de ene arrogante miljardair door de andere willen proberen te vervangen.”
De Democratische presidentskandidaten in debat met v.l.n.r. Michael Bloomberg, Elizabeth Warren, Bernie Sanders, Joe Biden, Pete Buttigieg en Amy Klobuchar
De Democratische presidentskandidaten in debat met v.l.n.r. Michael Bloomberg, Elizabeth Warren, Bernie Sanders, Joe Biden, Pete Buttigieg en Amy Klobuchar Foto Etienne Laurent/EPA

Daar was woensdagavond dan eindelijk het langverwachte eerste Democratische verkiezingsdebat met miljardair Michael Bloomberg – en het werd een knokpartij. In Las Vegas, aan de vooravond van de caucus in Nevada op zaterdag, trokken vijf presidentskandidaten die al maanden door het land reizen en er al vele duizenden kilometers en twee voorverkiezingen hebben opzitten, direct van leer tegen de nieuwkomer.

Allen stortten zich op de man die de eerste voorverkiezingen heeft overgeslagen en die pas meedoet als op Super Tuesday, 3 maart, in veertien staten voorverkiezingen voor de Democratische Partij plaatshebben. Bloomberg staat niet eens op het stembiljet voor de caucus in Nevada.

Het debat was nog geen vijf minuten oud of senator Elizabeth Warren sloeg Bloomberg om de oren met oude seksistische uitspraken van hem (,,iemand die van lesbische vrouwen zegt dat ze een gezicht als een paard hebben”) om te concluderen: ,,Wij Democraten nemen een reusachtig risico als we de ene arrogante miljardair door de andere willen proberen te vervangen.”

Lees ook: Sanders bezorgt Democratische leiders rillingen

Andere kandidaten lieten zich niet onbetuigd. Joe Biden hield Bloomberg voor dat diens fouilleerpraktijken als burgemeester van New York in de jaren 2000 ,,vijf miljoen zwarte jongeren” tegen de muur hebben geduwd. Warren vroeg hem naar de zwijgcontracten die hij had getekend met vrouwen die hem van seksuele agressie hadden beschuldigd. Bernie Sanders wees erop dat Bloomberg in 2004 nog George W. Bush als presidentskandidaat met ruime donaties steunde. Pete Buttigieg veegde Sanders en Bloomberg op één hoop als ,,de meest polariserende figuren” in deze campagne.

Het is duidelijk, de komst van Bloomberg heeft de dynamiek van de Democratische campagne drastisch veranderd. De toonzetting van de woordenwisselingen was onvergelijkbaar veel harder en grover dan in alle acht tv-debatten hiervoor. Daar bleef het goeddeels bij geredetwist over de voor- en nadelen van een nationaal ziekenfonds en een enkele persoonlijke uitval.

Verbeten indruk

Als Bloomberg in dit eerste debat voor hem vooral wilde bewijzen hoe relevant hij als oud-Republikein is in de Democratische campagne voor 2020, dan hebben zijn tegenstanders hem een grote gunst bewezen. Ze hebben hem aangevallen alsof hij de front runner was, in plaats van Sanders die in de meeste peilingen vooropgaat.

Lees ook: ‘Mayor Pete’ wil niet kiezen tussen revolutie of status quo

Toch maakte de 78-jarige Bloomberg een verbeten indruk. Hij bitste tegen rivalen die hem onderbraken. Hij antwoordde kortaf op de vraag of hij het zelf moreel verantwoord vond dat hij zoveel geld verdient. ,,Ja”, zei hij. ,,Ik heb er hard voor gewerkt.”

Sanders had als degene die tot nog toe de meeste (zij het van voorverkiezingen in heel kleine staten) stemmen heeft verzameld voor zijn kandidatuur, weinig last van aanvallen. Hij moest zijn sociaal-democratische signatuur verdedigen. ,,Communistisch”, noemde Bloomberg hem. ,,Dat is een slag onder de gordel”, zei Sanders, die als voorbeeld op Denemarken wees. ,,En we leven nu al in een socialistisch land”, zei Sanders. ,,Trump krijgt 800 miljoen dollar aan belastingvoordelen om luxeappartementen te bouwen. Dat is socialisme voor de rijken.”

De meeste landelijke Amerikaanse media riepen Sanders uit tot winnaar van het debat en Bloomberg tot verliezer. President Trump, die zelf een campagnebijeenkomst hield in Phoenix, Arizona, had dat kennelijk ook opgevangen. Hij zei tegen zijn aanhangers over Bloomberg: ,,Ik hoor dat hij flink wat opdoffers krijgt. Ik hoor dat ze hem in elkaar slaan.”

Correctie (21 februari 2020): In een eerdere versie van dit stuk stond dat Sanders de meeste gedelegeerden had verzameld. Dat klopt niet. Hij heeft de meeste stemmen gekregen. Hierboven is dat aangepast.