Interview

‘Kom beter voor jezelf op, voetbalsters’

Claudia van den Heiligenberg

Spelersvakbond VVCS

Via de vakbond gaat Claudia van den Heiligenberg (34) zich inzetten voor de rechten van voetbalsters in de Nederlandse eredivisie.

Claudia van den Heiligenberg als speelster van de ex-Oranje Leeuwinnen.
Claudia van den Heiligenberg als speelster van de ex-Oranje Leeuwinnen. Foto Koen van Weel/ANP

Je zou zeggen dat het de normaalste zaak van de wereld is: een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) als je speelt voor een club in de eredivisie. Niets is minder waar. Ajax en PSV hebben pas vanaf dit seizoen een cao voor hun vrouwentak, die de rechten en arbeidsvoorwaarden van speelsters moet verbeteren: gegarandeerde minimumvoorwaarden op het gebied van loon, vakantiedagen, bijdragen aan ziektekostenverzekeringen en doorbetaling in geval van langdurige blessures. Maar de andere zes teams moeten het vooralsnog zonder doen.

„Niet meer van deze tijd”, vindt Claudia van den Heiligenberg (34), die dinsdag door spelersvakbond VVCS werd gepresenteerd als het nieuwe aanspreekpunt voor vrouwenvoetbal in Nederland. De voormalig linksbuiten van onder meer Ajax en Bayern München gaat zich één dag per week inzetten voor de aanwas van vrouwelijke vakbondsleden en betere arbeidsomstandigheden voor speelsters in de eredivisie.

Zo’n aanspreekpunt bestond nog niet?

„Nee. De VVCS heeft in het verleden wel onderhandeld voor het Nederlands vrouwenelftal, maar niet eerder kregen voetbalsters een collectieve stem. Hoe krachtig zo’n stem kan zijn blijkt uit buitenlandse voorbeelden. In Spanje hebben speelsters bijvoorbeeld gestaakt voor betere voorwaarden en in Amerika stapten ze naar de rechter. Voetbalsters moeten ook in Nederland beter voor zichzelf opkomen.”

Anders dan Oranje kwakkelt de eredivisie. Hoe komt dat?

„Dat heeft deels met die slechte arbeidsomstandigheden te maken. Hoe wil je ooit een sterke eredivisie krijgen als speelsters niet doorbetaald krijgen als ze ziek of zwanger zijn? Sterker nog: als de meesten niet eens het minimumloon verdienen? Als hun sport onder ‘amateursport’ valt in plaats van ‘profsport’? Dat werkt allemaal door in het niveau van de eredivisie en – als je niet oppast – van het Nederlands elftal, waar de competitie een kweekvijver voor is.”

Die kwetsbare eredivisie vormt een gevaar voor het nationale elftal?

„Ik denk het wel. Toen de competitie twaalf jaar geleden werd opgericht kregen alle speelsters reiskosten vergoed. Los van de topclubs – die meer financiële draagkracht hebben – is er sindsdien niets veranderd. Een kwalijke zaak.”

Hoe zou je de werkomstandigheden in de eredivisie vrouwen typeren?

„Voor de topclubs redelijk tot goed. Alles wat daaronder zit matig tot slecht. Bij die clubs moeten vrouwen werken of studeren naast het voetbal. Dan kan je niet het maximale uit jezelf halen, weet ik uit ervaring.”

Je hebt zelf acht jaar in de eredivisie gespeeld. Wat miste je het meest?

„Ik had bij Ajax een normaal salaris, maar de cao bestond toen nog niet. Wat Ajax en PSV nu bieden is een must voor de verdere ontwikkeling van het vrouwenvoetbal in Nederland.”

Wat wordt de grootste bottleneck in je nieuwe functie?

Ze denkt even na. „Dat is moeilijk te zeggen. Ik denk dat er veel mogelijk is, ben positief gestemd. Maar het zal met vallen en opstaan gaan.”

Deze week lieten de KNVB en sponsor ING weten dat ze de komende vijf jaar streven naar 25 procent groei van vrouwelijke KNVB-leden en 25 procent groei van vrouwelijk kader bij amateurclubs. Toeval?

„Ja. Zie het als een ander succesje op de lange weg die we nog te gaan hebben.”

Want er ligt best een zware klus op je bord.

„Zeker. Ik begrijp best dat de salarissen bij vv Alkmaar of Excelsior niet met die van Ajax gelijk getrokken kunnen worden. Je hebt top en subtop, net als in het mannenvoetbal. Maar het verschil tussen géén salaris en een goed salaris is te groot. Hoe kunnen speelsters zonder salaris opboksen tegen speelsters die goed verdienen? Hoe kunnen die de competitie sterker maken?”

Schuif je straks als enige vrouw aan bij VVCS-vergaderingen?

Ze lacht. „Sinds ik ben gestopt met voetbal [in 2017] zie ik steeds meer vrouwen die het vrouwenvoetbal een warm hart toedragen. Ik sta er niet alleen voor, we willen allemaal hetzelfde. De vraag is alleen: hoe en hoe snel?”