Loeiende verwarmingen in gure winkelstraten

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Getty Images

Lezerspost! Een stille winkelstraat tijdens een gure ochtend met veel open deuren en een loeiende verwarming bij de entree. Dat was het beeld dat bij F. Versteegh bleef hangen tijdens een recent rondje door de Amersfoortse binnenstad. Kan dat niet anders in 2020, vroeg hij zich in een mail aan de redactie af.

Een begrijpelijke vraag over een thema dat geregeld voorbijkomt. In 2010 voerden zogeheten Stoere Vrouwen een actie in verschillende binnensteden om winkeliers te wijzen op de nadelen van hun opendeurenbeleid. In 2018 deed toenmalig Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) een oproep om de winkeldeuren te sluiten. En in Breda pleitte vorig najaar de PvdA in de gemeenteraad voor dichte deuren. Niet alleen in de winter, ook in de zomer als de airco volop draait.

Maar een dichte deur kost klanten, denken veel middenstanders. Het ziet er allerminst welkom uit. Zelfs uitgedeelde bordjes van de Stoere Vrouwen met teksten als ‘even duwen we zijn open’ bleken weinig effect te hebben. Getuige ook de mail van Versteegh.

Veel onderzoek naar de vraag hoeveel energie wordt verspild, lijkt er niet te zijn. In berichtgeving over het warmteverlies bij winkels doemt steeds een Amsterdams onderzoek op. Een lokale DA-drogist bleek na installatie van een schuifdeur 43 procent energie te besparen. En, ook niet onbelangrijk, van minder klandizie was geen sprake.

‘Snuister gerust rond’

Een onderzoeksbureau in België kwam vier jaar geleden tot een vergelijkbare conclusie. Geen significant klantenverlies en een besparing van 35 procent in het aardgasverbruik. De aangebrachte lichtbak met de Vlaamse tekst ‘Snuister gerust rond’ bleek niet eens nodig, een attente schuifdeur was uitnodigend genoeg.

Dichte winkeldeuren leiden ook tot minder tocht, lawaai uit de straat komt niet zo gemakkelijk binnen en wellicht houdt een dichte deur de gelegenheidsdief buiten. Maar bijna overal houdt het na deze constateringen op.

Niet in Wageningen. Die gemeente wil in 2030 klimaatneutraal zijn en daar hoort geen verspilling bij. Op 130 dichte deuren in de binnenstad prijkt inmiddels het bordje ‘Natuurlijk zijn wij open’. De beloning voor de middenstand mag er zijn. Niet alleen wordt het groene bordje – ‘ter waarde van 20 euro’ – gratis ter beschikking gesteld. De bakker en de slager kunnen volgens de initiatiefnemers jaarlijks een winst van 800 tot 1.000 euro opstrijken. Dankzij een lagere energierekening.