Trump verleent gratie en strafvermindering aan prominente veroordeelden

Door de ingreep van de president komt Rod Blagojevich vrij, een oud-gouverneur van Illinois die werd veroordeeld wegens corruptie. De stap heeft geleid tot kritiek.
De voormalige gouverneur van Illinois, Rod Blagojevich, en zijn vrouw Patti in 2011 in Chicago.
De voormalige gouverneur van Illinois, Rod Blagojevich, en zijn vrouw Patti in 2011 in Chicago. Foto M. Spencer Green / AP

De Amerikaanse president Donald Trump heeft dinsdag strafvermindering verleend aan onder anderen Rod Blagojevich, een voormalige gouverneur van de staat Illinois die in 2011 werd veroordeeld tot veertien jaar celstraf wegens corruptie - een omstreden stap die hevige kritiek heeft versterkt dat Trump zich bemoeit met de Amerikaanse rechtsgang.

Blagojevich, een persoonlijke vriend van Trump, komt door de aanpassing van zijn vonnis vrij. De oud-gouverneur, een Democraat, werd in 2011 veroordeeld voor meerdere strafbare feiten, waaronder pogingen om de vrijgekomen senaatszetel van toenmalig president Barack Obama te verkopen aan mogelijke opvolgers. Als gouverneur van Illinois had Blagojevich het recht een opvolger voor Obama te benoemen als senator namens Illinois.

Ook verleende Trump gratie aan enkele andere prominenten die zijn veroordeeld wegens witteboordencriminaliteit. Onder hen zijn de bankier Michael Milken, die in de jaren tachtig bekend werd aan Wall Street als de ‘koning van junkbonds’ en werd veroordeeld tot twee jaar cel en een boete wegens handel met voorkennis. Ook verleende Trump gratie aan Bernard Kerik, een voormalige korpschef van de politie van New York die beroemd werd wegens heldendaden na de aanslagen van 11 september 2001. Hij werd in 2010 veroordeeld tot vier jaar celstraf wegens belastingfraude.

In totaal verleende Trump gratie aan zeven mensen, waardoor hun veroordeling wordt omgezet in vrijspraak. Vier personen, onder wie Blagojevich, kregen strafvermindering, waardoor veroordelingen gehandhaafd blijven.

Blagojevich verscheen in Celebrity Apprentice

„Hij heeft acht jaar vastgezeten, dat is een lange periode”, zei Trump over Blagojevich, die eerder meedeed aan zijn televisieshow Celebrity Apprentice. Volgens de president is Blagojevich te hard aangepakt door aanklagers die ook hemzelf hebben onderzocht. Hij zei te hebben gehandeld op aanbeveling van bekenden, onder wie zijn persoonlijke advocaat Rudy Giuliani, oud-burgemeester van New York. Volgens The New York Times zijn er geen aanwijzingen dat de president gebruikelijke procedures bij het ministerie van Justitie heeft gevolgd voor het verlenen van strafvermindering of gratie.

Het besluit van Trump heeft geleid tot kritiek van zowel Republikeinse partijgenoten van Trump als Democraten. Vijf Republikeinse Afgevaardigden uit Illinois, een staat die bekend is om een cultuur van politieke corruptie, noemden Blagojevich „het gezicht van corruptie in Illinois”. De Democratische Afgevaardigde Bill Pascrell verwierp de stappen van Trump als „een nationaal schandaal” van een „wetteloze” president.

De stappen van Trump volgen op beschuldigingen dat hij zich direct heeft gemengd in de rechtsgang bij de zaak van zijn voormalige adviseur Roger Stone, die naar verwachting donderdag zijn vonnis te horen krijgt na een proces dat voortvloeide uit het onderzoek van de speciale aanklager bij de Rusland-onderzoek, Robert Mueller. Na kritiek van Trump op de strafeis, werd die vorige week door het ministerie van Justitie verlaagd. Aanklagers bij de zaak zijn daarop opgestapt.

Het is nog onduidelijk of Trump ook van plan is gratie te verlenen aan Stone of andere veroordeelde oud-medewerkers naar aanleiding van het Rusland-onderzoek, zoals oud-campagneleider Paul Manafort en de voormalige Nationale Veiligheidsadviseur Michael Flynn.