Tweede Kamer stemt in met CETA, meerderheid senaat onzeker

Handelsakkoord Ondanks felle tegenstand bij de oppositie was er in de Tweede Kamer een nipte meerderheid voor CETA. In de Eerste Kamer komt de regering vooralsnog stemmen tekort.
Minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel vorige week in de Tweede Kamer tijdens het debat over CETA.
Minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel vorige week in de Tweede Kamer tijdens het debat over CETA. Foto Bart Maat/ANP

De Tweede Kamer heeft dinsdag zijn goedkeuring gegeven aan CETA, het handelsakkoord tussen de EU en Canada. Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie stemden voor, net als het uit de VVD gezette Kamerlid Wybren van Haga. Daarmee was er een nipte meerderheid voor het verdrag.

Door tegenstand onder de oppositie én bij de ChristenUnie was het de afgelopen maanden onzeker geworden of CETA wel door de Tweede Kamer zou komen. De christelijke coalitiepartij vreesde dat het akkoord de deur naar de Europese markt zou openzetten voor Canadese producten met in de EU verboden pesticiden of hormonen. Pas nadat minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel, D66) vorige week had toegezegd in Brussel om extra controles op Canadese goederen te vragen, beloofde ChristenUnie voor te stemmen.

De volgende horde voor CETA, goedkeuring door de Eerste Kamer, zal waarschijnlijk lastiger te nemen zijn. In de senaat heeft de coalitie geen meerderheid. De regeringspartijen moeten dus op zoek naar steun bij de oppositie. Daar zeggen de meeste partijen echter resoluut nee tegen het handelsverdrag. Het kabinet hoopte nog op steun van partijen als 50Plus en SGP, maar die stemden dinsdag in de Tweede Kamer tegen. In totaal heeft de regering zes oppositiestemmen nodig om CETA door de senaat te krijgen.

Lees ook: Links en rechts hand in hand tégen CETA

Groeihormonen

Critici van CETA zijn voornamelijk bezorgd over de gevolgen voor de voedselsector. Ze voeren bijvoorbeeld aan dat de regels op het gebied van dierenwelzijn in de Canadese veehouderij minder streng zijn. Ook zijn groeihormonen in Canada toegestaan en worden er in het land andere manieren gebruikt om dierkarkassen te reinigen. Tegelijk vrezen tegenstanders dat CETA nadelige gevolgen zal hebben voor het milieu.

Een ander twistpunt is een speciaal arbitragehof dat onder CETA wordt ingesteld, en waar bedrijven kunnen aankloppen als ze zich benadeeld voelen door wetgeving in een bij het verdrag aangesloten land. Het niet democratisch gekozen hof kan miljardenboetes opleggen. Daarmee krijgen grote bedrijven volgens critici een te sterke machtspositie ten opzichte van nationale overheden. Het arbitragesysteem was vorige herfst voor de PvdA reden de steun voor CETA in te trekken. Volgens minister Kaag zijn de zorgen van de oppositie onterecht. Zij stelt dat Nederland door het verdwijnen van importheffingen vooral profiteert van CETA.

Goedkeuring van CETA in de Tweede en Eerste Kamer is nodig om het verdrag te ratificeren. Momenteel hebben 13 van de 27 EU-lidstaten dat gedaan. In de tussentijd is CETA wel al grotendeels van kracht. Als Nederland de handelsafspraken niet goedkeurt, zou dat niet direct tot de ondergang van het verdrag leiden. Volgens minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) zouden Canada en andere EU-landen zich dan echter wel „in de steek gelaten” voelen door Nederland.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Haagse Zaken: CETA in 50 minuten

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.