Opinie

Salafistenjacht

Lotfi El Hamidi

Heimweemoskeeën, zo worden de eerste gebedshuizen, opgericht door de gastarbeiders, ook wel genoemd. Vaak sobere gebouwen, waar de (enigszins denigrerende term) ‘volkse islam’ werd beleden. Dat werd toen nog als exotisch, of in ieder geval ongevaarlijk beschouwd. Maar juist in onder andere die moskeeën woedt er nu een existentiële strijd waar niet alleen de lokale moslimgemeenschappen, maar ook de rest van het land de gevolgen van kunnen ondervinden.

De oude garde moslims, sterk georiënteerd op het land van herkomst, ziet zich op het moment geconfronteerd met een nieuwe generatie gelovigen uit de polder. Hier en daar bestaat die uit een luidruchtige, ongemanierde en agressieve minderheid, meestal salafistisch, die niet schroomt om gebedshuizen te claimen en moskeebesturen te vervangen. Dat gebeurde onder andere in Amsterdam en Geleen.

Een parlementaire ondervragingscommissie ‘ongewenste invloeden uit onvrije landen’ moest de afgelopen dagen laten zien dat de overheid niet machteloos zal blijven toekijken. Vooral moskeeën die geld uit landen als Saoedi-Arabië en Koeweit ontvangen zouden aan de tand worden gevoeld.

En dat gebeurde ook, al kwam dat geforceerd over. En dat is een beetje ook het beeld dat geleidelijk ontstond, dat het hier om een papieren tijger gaat. Ja, geld uit onvrije landen is onwenselijk, maar zelfs als je dat zou kunnen verbieden is het maar de vraag of je dat kunt tegenhouden. Geld weet altijd wel een weg te vinden, vooral in Nederland.

Daarnaast is het de vraag wat de ondervragingscommissie precies wilde bereiken: waarheidsvinding of de bevestiging van de hypothese over ongewenste buitenlandse invloeden? Het laatste leek soms het geval.

Zo werden ‘experts’ opgeroepen die bekendstaan als geharnaste deelnemers in het islamdebat. Terreurdeskundige Ronald Sandee bijvoorbeeld, die achter elke boom wel een Moslimbroeder ziet („Als het loopt als een eend, kwaakt als een eend, dan kan het een eend zijn”). Of integratiedeskundige (zijn we dat inmiddels niet allemaal?) Keklik Yücel, die het had over een monsterverbond tussen het Turks nationalisme en salafisme, uitgerekend de twee stromingen die elkaar niet kunnen verdragen, daar waar het door de Golfstaten geëxporteerde salafisme wezenlijk on-Turks is, en het salafisme een broertje dood heeft aan nationalistische sentimenten.

Mensen die zich scherp hebben gepositioneerd in het publieke debat lijken me niet de belangeloze deskundigen die je in zo’n belangrijk onderzoek nodig hebt.

Dat de overheid de salafistische invloed wil indammen is niet onredelijk. Maar met alleen het bevestigen van angst schiet de containmentpolitiek haar doel voorbij en lijkt er vooral een mccarthyistische salafistenjacht te ontstaan. Een sleepnet over de islamitische gemeenschap uitgooien draagt bij aan de toch al aanwezige belegeringsmentaliteit. Juist met dit onderwerp moet er veel zorgvuldiger omgegaan worden.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.