Analyse

Grootste bank van Europa kiest voor Azië en schrapt 35.000 banen

Massa-ontslag Bij de Britse bank HSBC verdwijnen 35.000 van de 235.000 banen. De bank gaat zich veel minder richten op Europa en de VS.

Klanten van een HSBC-filiaal in Hongkong. Op zoek naar hogere verdiensten kiest de in Hongkong en Shanghai opgerichte bank voor Azië.
Klanten van een HSBC-filiaal in Hongkong. Op zoek naar hogere verdiensten kiest de in Hongkong en Shanghai opgerichte bank voor Azië. Foto Isaac Lawrence/AFP

HSBC keert terug naar haar wortels. Op zoek naar hogere verdiensten kiest de in Hongkong en Shanghai opgerichte bank ervoor zich de komende jaren vooral op Azië te concentreren. Dat gaat niet zonder slachtoffers te maken: de bank schrapt de komende drie jaar zo’n 35.000 van de 235.000 arbeidsplaatsen wereldwijd.

De bank die in 1865 door een Schot werd opgericht als ‘The Hongkong and Shanghai Banking Corporation’ behaalde vorig jaar een omzet van 55,4 miljard dollar (51,3 miljard euro). De winst bedroeg 6 miljard dollar, de helft minder dan een jaar eerder. Het rendement op kapitaal was 8,4 procent. In 2022 moet dat oplopen naar 10 tot 12 procent – percentages die voor Amerikaanse concurrenten gewoon zijn.

In Europa behaalde HSBC slechts een rendement van 0,6 procent, in de Verenigde Staten was dat met 1,5 procent niet veel beter. Ondanks de onlusten in Hongkong en de handelsoorlog tussen China en de VS wist HSBC in Azië een rendement op kapitaal van bijna 16 procent te halen.

Over de grens

Vooral in de HSBC-divisies in Europa (32 procent van de omzet) en Noord-Amerika (15 procent) gaat dan ook het mes. In Europa moeten de kosten met 25 procent omlaag, in de VS met 10 tot 15 procent. 30 procent van de 224 Amerikaanse vestigingen van HSBC sluit de deuren de komende jaren. HSBC vertrekt niet uit Europa en de VS, maar wil zich daar vooral richten op bedrijven die over de grens actief zijn.

Ook in 2019 al verdwenen er een hoop banen bij banken. Vorig jaar werden door met name Europese banken zo’n 75.000 banen op de tocht gezet. Net als HSBC worstelen Europese banken ermee dat Amerikaanse concurrenten veel meer rendement maken. De negatieve rente van de Europese Centrale Bank drukt op het verdienmodel van retailbanken: rente geven op spaargeld, rente vragen op hypotheekleningen, en op het verschil verdienen. Ook voor zakenbanken is het moeilijk opereren: op de markt voor zakelijke deals, zoals beursgangen, maken in Europa Amerikaanse banken de dienst uit.

Lees ook: Spaargeld is niet langer een stabiele winstbron voor banken

Onzekerheid

Bestuurders van Europese banken worden door hun aandeelhouders dan ook gedwongen op zoek te gaan naar manieren om kosten te verlagen, nieuwe inkomstenbronnen aan te boren en vooral te kiezen: in welke ‘niche’ kan hun bank het meeste geld verdienen? Onder leiding van interim-topman Noel Quinn doet HSBC nu precies dat: kiezen, voor Azië.

Toch reageerden de beurzen niet positief. Het aandeel HSBC verloor dinsdag zo’n 6 procent op de Londense beurs. Dat heeft onder meer te maken met onzekerheid over de impact van het coronavirus en met het besluit van HSBC voorlopig geen aandelen op te kopen in afwachting van de herstructurering. Maar ook met het nieuws dat dinsdag níét kwam: de benoeming van een nieuwe topman.

De vorige topman, John Flint, vertrok afgelopen zomer, ruim een jaar nadat hij een nieuwe strategie had gepresenteerd. Quinn vervangt hem sindsdien, en zou in de race zijn om de hoogste positie permanent op zich te nemen. Als hij zo’n grote reorganisatie mag leiden, waarom krijgt hij dan niet de sleutels? En als er een andere topman of -vrouw komt, houdt de bank de nieuwe strategie dan wel vol? „Het bestuur vraagt wel heel veel vertrouwen van de financiële markt”, zei een analist tegen persbureau Bloomberg. Tegen nieuwssite American Banker zei een ander het wat minder diplomatiek: „Het slaat nergens op.”