Recensie

Recensie Film

Documentaire over hoe het leven verdergaat na onheil

Documentaire Documentairemaker John Appel bezoekt in ‘Once the Dust Settles’ rampplekken om te zien hoe het leven verdergaat. Wat hij aantreft, is soms hartverscheurend.

Selfies in Aleppo, beeld uit de documentaire ‘Once The Dust Settles’.
Selfies in Aleppo, beeld uit de documentaire ‘Once The Dust Settles’.

Documentairemaker John Appel houdt zijn meesterschap graag een beetje verborgen. Once the Dust Settles is een film met een eenvoudig idee dat hij zonder veel ingewikkelde omwegen uitvoert. Appel bezocht drie plekken waar zich een catastrofe voltrok om te zien hoe het leven daar – al dan niet – verdergaat.

Pastoor Luigi Aquilini zag in 2016 hoe zijn stad Amatrice in Midden-Italië werd vernietigd door een aardbeving. Aleksej Breus was als technicus werkzaam in de kerncentrale van Tsjernobyl tijdens de ramp van 1986. Inmiddels leidt hij toeristen rond die gewapend met geigertellers naar het verlaten gebied rond de rampplek komen. Gina Zobian leeft met haar oude moeder in Aleppo en pakt na acht jaar burgeroorlog in Syrië haar werk als gids weer op, als er voor het eerst weer mondjesmaat bezoekers naar de stad komen, al ligt het middeleeuwse centrum nog steeds in puin.

Appel hengelt met zijn bedachtzame filmstijl nooit naar ontroering. Toch zijn de verhalen van zijn hoofdpersonen soms hartverscheurend, juist omdat ze met alle macht proberen de hoop niet te verliezen. Appel maakt dat de toeschouwer zich ervan bewust wordt met hoeveel emotionele afstand we eigenlijk altijd naar het dagelijkse nieuws kijken, zeker als dat nieuws uit het buitenland komt.

Het verhaal van Amatrice werkt eigenlijk meer als een proloog op de twee langere verhalen, over Tsjernobyl en Aleppo, die het hart van de film vormen. Ooit had de VPRO het buitenlandprogramma Diogenes, dat zich specialiseerde in vergelijkbare diepergravende, filmische buitenlandreportages. Zulke tijd en aandacht is tegenwoordig schaars. Mooi dat John Appel de traditie voortzet, al is Once The Dust Settles misschien geen film om per se in de bioscoop te zien. Later dit jaar volgt de uitzending op televisie.