Dit is het beste advies voor je carrière

Japke-d. denkt mee Kies je in je carrière voor het geld of voor je hart? vroeg het lezers. „Luister nooit naar je ouders.”
Illustratie Tomas Schats

Als je Nederlanders op de kast wilt krijgen, moet je aan jongeren vragen welke studie ze zouden kiezen: de opleiding ‘muziek’ waarmee je uiteindelijk gemiddeld 30.500 euro per jaar kunt verdienen, of de opleiding econometrie waarbij dat 94.900 is.

Dat merkte uitkeringsinstantie UWV deze maand toen ze die vraag aan mbo-studenten stelde. Het hele land boos.

Want hoe háálde het UWV het in het hoofd? Alsof geld verdienen een motief is om een studie te kiezen! Alsof iedereen muziek of econometrie kan studeren en talent of aanleg geen rol spelen! Of het UWV weet wat een burn-out kost als je een studie kiest, puur voor de carrièrekansen en daarna ongelukkig wordt. Enzovoort.

Natuurlijk vond ik het zelf ook een maffe vraag. Want dan zou je ook kunnen vragen of je eerder voor een dikbetaalde baan in de advocatuur of in het notariaat zou kiezen dan eentje in de thuiszorg of bij de politie. Maar ik snapte het UWV ook wel weer. Want daar moeten ze alle uitkeringen betalen. En zien ze natuurlijk met lede ogen aan hoe jongeren hun studiekeuze soms op het programma The Voice of Holland baseren en ze uiteindelijk worden opgeleid ‘voor de bijstand’.

Ik werd ook wel benieuwd hoe júllie dat ooit deden: hebben jullie je studie met ‘je hart’ of met ‘je verstand’ gekozen, en hoe pakte dat uit? En dus vroeg ik het op Twitter. Met een stortvloed aan reacties tot gevolg.

Er waren mensen die lang geleden hun hart hadden gevolgd en een studie kozen waarmee uiteindelijk geen droog brood te verdienen viel – denk aan de kunstacademie of geschiedenis. Prima om je hart te volgen, vonden zij, maar er zijn grenzen. Natuurlijk geeft het stress om een opleiding te volgen waar je hart niet ligt, „maar te weinig geld hebben, geeft ook een hoop stress”, schreef één van hen.

Er reageerden ook mensen die hun ‘verstand’ waren gevolgd, voor een ‘degelijke’ opleiding gekozen hadden waarvoor ze weinig voelden, zich jaren door de boeken hadden geworsteld, uiteindelijk in een saaie baan waren beland en zich alsnog moesten omscholen.

Zoals de moleculaire wetenschapper die theaterprogrammeur werd of de informaticastudent die nu een tattoostudio heeft: liever waren zij meteen hun hart gevolgd.

Niet dat de mensen die dat wél gedaan hadden nou allemaal zulke succesnummers waren geworden. Integendeel. Daar hadden er best veel van moeten sappelen en ploeteren, als schrijver, als historicus of als taalwetenschapper. Maar die klonken nu wel gelukkiger. Overigens schreven er ook mensen die met hun hart gekozen hadden voor een sector waar genoeg werk te vinden was. Dat kan dus ook, UWV: met je hárt kiezen voor econometrie.

‘Baangarantie’ zegt ook niet alles. Dat schreven mensen die ooit was afgeraden om leraar te worden omdat er geen werk was in het onderwijs, en moet je nú kijken. Of mensen die de IT juist was aangeraden, maar voor wie er, midden in een economische crisis geen banen bleken te zijn. Kies dus ook daarom nooit voor ‘baangarantie’ alleen, want niemand kan in de toekomst kijken.

Misschien was het slim om een ‘degelijke studie’ te kiezen – rechten, economie – dan kon je daarna nog alle kanten op? Óók weer niet, vonden velen. Want dan heb je én een saaie studie en daarna mogelijk ook nog een saaie baan – dan ben je twee keer de pineut. Je kunt dus beter twéé studies doen, vond men: eentje voor het hoofd en eentje voor het hart. Maar dat was onder het huidige leenstelsel helaas niet meer mogelijk. En zo leek het beste advies dus toch: kies je studie met je hart. Dan was bovendien de kans groter dat je later succesvoller zou zijn in je werk, dacht men.

Wat je in ieder geval nóóit moet doen: naar je ouders luisteren. Daar komt alleen maar ellende van, zo las ik. Mensen die dolgraag de kunstacademie hadden gedaan, van hun ouders fiscaal recht moesten gaan studeren en doodongelukkig werden. Maar ook mensen die van hun ouders juist hun hart moesten volgen en nu nog steeds geen huis konden kopen. Kies dus in ieder geval zélf, leek de conclusie.

Maar zelfs als dát niet lukt, kun je nog ergens terechtkomen. Kijk naar mij. Want ik ging economie studeren omdat mijn moeder een ‘degelijke studie’ voor me wilde; ging blind het advies van een goede vriend achterna die vond dat ik de journalistiek in moest en belandde uiteindelijk bij NRC om verhalen te schrijven – wat ik als kind al heel graag deed.

Dus misschien is dát een goed advies: doe gewoon maar wat, luister naar mensen die je kennen, wees dankbaar dat je kúnt studeren, herken in jezelf waar je vuur ligt en blijf hopen op mazzel.

Maar het állerbeste advies is, denk ik toch dit: dat je moet accepteren dat er periodes zijn dat je móét werken omdat je anders geen geld hebt, en dat als je jong bent, je vaak nog niet weet waar je hart ligt. Dus ja, zeker dat hart volgen, altijd.

Maar hou je hoofd er vooral bij.

Hoe was jouw week? Japke-d. Bouma wil het graag weten. Tips via @Japked op Twitter.

Dit waren de Jeuktweets van de week

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.