Profiel

De televisieambities van Taghi’s ‘moordmakelaar’

Delano R. „We maakten een film over liquidaties.” Dat is het ogenschijnlijk ongeloofwaardige excuus van Delano R. als hij wordt geconfronteerd met beelden van zijn chatgesprekken met Ridouan Taghi. Maar hij was bloedserieus.

De handen van Delano R., alias Keylow, vastgelegd in een speciale serie van fotograaf Gerard Wessel.
De handen van Delano R., alias Keylow, vastgelegd in een speciale serie van fotograaf Gerard Wessel.

‘Sir luister. Even iets anders. Ik heb uw hulp nodig.” Aan het woord is ene C Murdah. Hij appt medio 2017 via versleutelde telefoons met een persoon die schuilgaat achter het alias ‘Last man standing’. C Murdah heeft, zo vertelt hij, een aanlokkelijk aanbod gekregen van een televisiezender. „Ik ben benaderd door Amerika. Ze willen mij als host voor een crime-serie. [...] Mij willen ze als presentator. Voor mij super goed aan een kant want dan ben ik ‘wit’: zogenaamd uit de criminaliteit.”

‘Last man standing’ reageert een tikkeltje sceptisch op de tv-ambities van C Murdah. „Hahahaha, sir. U weet, dat is heel fout als u echt door wil gaan in deze wereld”, schrijft hij. „Niemand gaat u serieus nemen en iedereen gaat uw gezicht kennen. U weet, wij praten niet met kranten, tv etc.”

Maar C Murdah laat zich niet snel afschepen. „Bij mij ligt het toch een beetje anders. Want ik word, zeg maar, ingehuurd om het te presenteren”, schrijft hij. „Kent u Ross Kemp?” C Murdah is van plan om net als deze Britse documentairemaker ‘neutraal’ te werk te gaan. „Dus ’t schaadt me niet want ik praat niet over mezelf. Maar ik zet popo [politie] op verkeerde been. Plus als wij iets groot naar buiten willen, hebben we kanaal.” Last man standing: „Ja dat klopt sir.”

Bovenstaand gesprek is op 11 november 2019 uitgewerkt door rechercheur 420 en onlangs toegevoegd aan het dossier Eris, een strafzaak die draait om meerdere moorden in het criminele milieu. Volgens het Openbaar Ministerie is ‘Last man standing’ niemand minder dan Ridouan Taghi, die vorig jaar door Dubai werd uitgeleverd aan Nederland. De gebruiker die zichzelf C Murdah noemt, is volgens justitie zijn moordmakelaar: Delano R., ook wel bekend als ‘Keylow’. Woensdag behandelt de rechtbank de voortgang van het onderzoek naar de betrokkenheid van Delano R bij de moorden. Over hem gaat dit verhaal.

Populair bij de media

Delano R. is iemand die mensen inspireert en motiveert, vertelt Robby Roks, criminoloog aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. „Ik denk dat hij een succesvol zakenman had kunnen worden als hij niet voor de criminaliteit had gekozen.”

Roks heeft jarenlang onderzoek gedaan naar de Haagse jeugdbende Crips, die door Delano R. is opgericht. Crips staat voor Community Revolution in Progress, legt Roks uit. Het beruchte Amerikaanse voorbeeld werd eind jaren zestig opgericht in Californië. Door zijn band met de Crips werd Delano een graag geziene gast in de Nederlandse media.

Delano R. is de hoofdpersoon in de doctoraalscriptie van Roks uit 2007 en zijn proefschrift uit 2016. Hij trok jarenlang op met Delano en andere leden van de Crips die zich na een bezoek aan de zustergroep uit Los Angeles uiteindelijk Rollin 200 Main Triad Neighborhood Crips zijn gaan noemen.

Roks beschrijft hoe Delano als driejarig jongetje in 1973 samen met zijn familie vanuit Suriname naar Nederland emigreert. Het gezin vestigt zich in de Haagse Molenwijk. Samen met zijn twee broers hangt Delano veel op straat rond. Rond 1982 stort hij zich vol overgave in de ontluikende hiphopscene. Hij is helemaal gek van breakdance. Hij doet onder de naam ‘Electric’ mee aan wedstrijden en groeit uit tot een bekendheid in die scene.

Ondertussen haalt hij een mavodiploma en kiest hij voor de middelbare technische school. Maar de straat lonkt. Delano heet daar Keylow. Mede beïnvloed door de gangstarap die overwaait uit de Verenigde Staten verandert hij de naam van zijn breakdancegroep van ‘Call Us Cool’ naar ‘Crazy Undaground Crips’, naar de straatbende die figureert in de bioscoopfilm Colors uit 1988. De film gaat over de gewelddadige oorlog tussen twee straatbendes in Los Angeles: de Bloods en de Crips.

Delano is diep onder de indruk van de film. Hij en zijn vrienden besluiten zich vanaf dat moment Crips te noemen. Ze dragen, net als hun Amerikaanse voorbeelden, alleen blauwe kleren. Rood is de kleur van de vijand. De strijd zie je ook terug in de wijze waarop Delano en de zijnen bepaalde woorden spellen. Ze schrijven ‘fucc’ in plaats van ‘fuck’, omdat de combinatie CK door de Bloods wordt gebruikt als afkorting van Crips Killer. Het laat zien dat leden van de bende een bepaalde levensstijl aannemen die compromisloos is. Blauw is blauw. En jouw buurt (de hood) gaat boven alles.

Lees ook over de motorclub Caloh Wagoh Main Triad: Zeer criminele motorbende rukt op (2018)

Dodelijke steekpartij

Op 2 april 1989 vindt er een sleutelmoment plaats in het leven van de dan 19-jarige Delano R. Die nacht wordt het 18-jarige Feyenoordtalent Jeffrey van Basel voor een Rotterdamse discotheek doodgestoken bij een uit de hand gelopen straatruzie. Het broertje van Delano zal later veroordeeld worden voor de dood van Van Basel. Delano stopt niet lang daarna met school, criminaliteit wordt dan een vaste waarde in zijn leven. De dodelijke steekpartij levert de Haagse straatbende een geduchte reputatie op.

Rond 1992 hebben de Crips een onstuimige groei doorgemaakt. De bende maakt zich onder andere schuldig aan diefstal, roofovervallen en drugshandel. Delano R. wordt in 1992 geïnterviewd door Twan Huys voor het televisieprogramma NOVA. Ook weekblad Panorama besteedt aandacht aan de bende. Op foto’s poseren Delano en zijn vrienden met pistolen en machinegeweren. Het weekblad wordt ook in de gevangenis van Scheveningen goed gelezen. Rob V., een gedetineerde moordenaar vraagt daarop via via of Delano R. voor anderhalve ton bereid is om hem te helpen ontsnappen met een helikopter. Het spectaculaire plan mondt uit in een fiasco en Delano wordt uiteindelijk veroordeeld tot vier jaar cel.

In de gevangenis bouwt Delano verder aan zijn reputatie als Keylow van de Crips, vertelt hij aan criminoloog Robby Roks. „Ze moesten weten dat ik ‘Key’ was en dat mijn set [groep] geen grap was. Het zit namelijk zo: als je respect op straat heb verdiend ben je geslaagd op een hood level. Geniet je respect tussen de gevangenismuren, dan word je officieel een naam die ertoe doet in het milieu, een factor.”

Vanuit de bajes laat Delano aan journalist Saul van Stapele weten dat hij met hem wil praten. Van Stapele, die als medewerker voor NRC schrijft over hiphop en jongerencultuur, heeft in 1996 naar aanleiding van de moord op rapper 2Pac een artikel geschreven waarin ook het gangleven in Los Angeles aan bod komt. Uiteindelijk trekt Van Stapele jarenlang op met de Haagse Crips. Het contact tussen Delano en Van Stapele resulteert in meerdere artikelen over de Haagse Crips in weekblad Nieuwe Revu. In 2003 verschijnt zijn boek Crips.nl – 15 jaar gangcultuur in Nederland.

„De media zijn nooit vreemd terrein geweest voor Keylow”, schrijft Van Stapele in het voorwoord van het boek. Twee jaar later schuift Delano, samen met Van Stapele, aan bij televisietalkshow De Wereld Draait Door. Aanleiding is de executie van Tookie Williams, een van de oprichters van de Amerikaanse Crips. In 2010 verschijnt een documentaire over de Haagse Crips: Strapped ‘n Strong, gemaakt door filmmaker Joost van der Valk voor jongerenomroep BNN. Delano R. laat zich daarin filmen terwijl hij een wapen draagt en er is een scène waarin hij onderhandelingen voert over de aanschaf van een Glock-pistool.

Charisma

Uit de publicaties, de documentaire en gesprekken die NRC gevoerd heeft met personen die langere tijd in het gezelschap van Delano R. hebben verkeerd, komt het beeld naar voren van een charismatische man die mensen aan zich weet te binden. Een anoniem oud-lid van de Haagse Crips omschrijft de groep rondom Delano als ‘zijn familie’. Hij heeft het over ‘liefde’ als hij terugblikt op de gevoelens die hij voor zijn mede-bendeleden koestert. Hij vertelt aan NRC over een intense – haast sektarische – vriendschap die er binnen de groep heerste: „Bij de Crips vond ik de familie en vriendschap die ik in mijn jeugd nooit heb gehad.” Keylow is de grote inspirator van de groep. Ze noemen hem OG, original gangster. Het is een bijnaam die met respect te maken heeft, zal Keylow later verklaren tegenover de politie.

En respect krijgt Delano. Als er geld verdiend wordt met criminele activiteiten, wordt dat afgedragen aan Delano die de kas beheert voor de Crips. Als je geen geld had voor boodschappen, vertelt het oud-lid, kreeg je dat uit de pot. „We waren er voor elkaar en voor de hood”, de buurt in Den Haag die ze als hun basis zien. Maar als blijkt dat Delano beter zorgt voor zichzelf ontstaat er onvrede. Bendeleden die soms hele grote risico’s hebben genomen, worden soms door Delano afgescheept met een paar tientjes. Dat leidt ertoe dat sommige bendeleden ambivalente gevoelens ten aanzien van de Crips krijgen.

Dat gevoel wordt versterkt wanneer de prominente Crip Quincy Soetosenojo in augustus 2012 op dertigjarige leeftijd wordt doodgeschoten in Amsterdam-Zuidoost. Prominente Crips besluiten het bendeleven te laten voor wat het is. Delano niet. Hij blijft actief. Robby Roks ziet in die tijd wel dat de groep rond Delano kleiner wordt: „In 2011 telde ik nog zo’n vijftig actieve leden van de Crips bij een roll call.” In 2013 was dat teruggelopen naar tien à vijftien man. „Geweld heeft in de leefwereld van de Crips altijd een logica gehad. Maar nu een lid op gewelddadige wijze om het leven was gekomen, paste het niet meer.”

Zwarte woonwagen

Terwijl de Crips uit elkaar vallen is Delano in staat om zichzelf nog een keer opnieuw uit te vinden. Hij staat aan de wieg van motorclub Caloh Wagoh Main Triad die in 2016 voortkomt uit de Crips en de Rotterdamse motorclub Trailer Trash. ‘Calo wago’ is zigeunertaal voor zwarte woonwagen. De twee letters H in Caloh Wagoh staan voor Hood en zijn net als de woorden Main Triad een verwijzing naar de Crips, blijkt uit het oprichtingsdocument van de club.

Het logo van de club staat vol verwijzingen naar de zigeunercultuur en de Surinaamse achtergrond van Keylow. De magere Hein met in de hand een zeis in de kern van het logo, is een verwijzing naar de dood. Een paar vertrouwelingen van de Crips gaan mee met Delano, maar het idealisme uit de jonge jaren van de jongens die hun eigen hood wilden beschermen is verdwenen. Met Caloh Wagoh heeft Delano R. criminaliteit verruild voor zware georganiseerde misdaad.

Moordbrigade

Op 7 juli 2017 wordt op de parkeerplaats bij het treinstation van Breukelen de dertigjarige Jaïr Wessels doodgeschoten. Omdat het slachtoffer een bekende is in de onderwereld gaat de politie uit van een liquidatie. In een van de teruggevonden vluchtauto’s vindt de politie de pistoolmitrailleur waarmee Wessels is vermoord. Dankzij dna-sporen op de auto’s en het wapen komen de twee vermoedelijke uitvoerders van de moord in zicht. De twee mannen zijn lid van Caloh Wagoh en als zij het tijdens afgeluisterde gesprekken hebben over ‘Patron’ ontstaat het vermoeden dat Keylow betrokken is bij de moord. Een premisse die wordt bevestigd als op het gevonden wapen ook dna van Delano R. wordt gevonden.

Een van de schutters wijst na zijn arrestatie Delano aan als zijn opdrachtgever. Het gaat om Tony de G., die een kroongetuigendeal sluit.

Het past bij informatie die begin november 2018 binnenkomt bij het Team Criminele Inlichtingen, de geheime dienst van de politie. „Het is mogelijk om een moord uit te zetten, tegen betaling, bij motorclub Caloh Wagoh.” De gesprekken hierover vinden plaatst met Delano, bijnaam ‘Kilo’, en Greg R., een 72-jarige onderwereldveteraan die al decennia meedraait in het hoogste echelon van het criminele milieu. Keylow verklaart later dat hij Greg R. in 2012 heeft leren kennen en dat ze samen Caloh Wagoh hebben opgericht.

Bij de arrestatie van Keylow op 21 november 2018 vindt de politie een groot aantal computers en gegevensdragers met zeer belastende informatie. Een jaar na zijn arrestatie onthult het Algemeen Dagblad dat Delano R. volgens het Openbaar Ministerie foto’s en filmpjes heeft gemaakt van gesprekken op versleutelde PGP-telefoons. Het gaat om dialogen die hij voerde met zijn opdrachtgevers, vermoedt justitie. Een van hen is Ridouan Taghi.

In antwoord op de vraag waarom Keylow zulk explosief materiaal heeft bewaard zegt Delano: „We maakten een film over liquidaties. Dat was mijn werk. Dat is mijn pensioen.” En: „Er zijn contracten, facturen, chats en voltooide films.” De rechercheurs stellen Delano de vraag hoever hij wil gaan voor het maken van deze documentaire. „Ik wil geen liquidatie filmen. Ik zou er alleen bij staan. Voor de rest zou ik alles filmen.” Tijdens een later verhoor komt hij er nog eens op terug: „Ik heb een bedrijf voor film, muziek en entertainment. Ik heb ingezet bij grote maatschappijen zoals Netflix.”

Het verhaal klinkt als het ongeloofwaardige excuus van een man die geconfronteerd wordt met zeer belastend bewijs waardoor hij helemaal klem komt te zitten.

Maar de recent aan het dossier toegevoegde dialogen tussen Taghi en Delano R. lijken zijn verhaal te bevestigen. „Kijk, ik steun u met wat u wil bereiken”, zegt Taghi onder het alias ‘Last man standing’ tegen Delano R. „Goed of slecht, de keus blijft bij u.” Delano is blij met die reactie. „U bent top sir”, zo stelt hij. Daarnaast belooft hij dat er ‘nul namen’ in zullen komen. Dat zorgt voor enige hilariteit bij Taghi. „Ik ben niet met die shit, nooit niet. Hahaha. Tot de dood crimi, sir.” Dat laatste beaamt Delano. „Whahaha, ik weet. Ik ook sir, ik kan niet eens meer terug.”

Lees ook: Handlanger Taghi en bendeleider maakte programma voor RTL

Dat Delano de waarheid sprak over de documentaireplannen wordt nu bevestigd door mediabedrijf Vice. „Het klopt dat Vice Studios, de onafhankelijke productietak van Vice, in de zomer van 2018 tot aan november 2018 in opdracht van RTL/Videoland aan een journalistieke docu-serie heeft gewerkt waar Delano R. de rol van host vervulde”, reageert een woordvoerder per e-mail op vragen van NRC.

Delano werd gevraagd vanwege „zijn eigen criminele verleden”. Daardoor „kon hij inzicht verschaffen in de onderwereld van een nieuwe generatie criminelen, die tot op heden onzichtbaar blijft.” De woordvoerder stelt dat Vice „nooit opdracht heeft gegeven voor het ondernemen van criminele activiteiten of het archiveren van chatgesprekken in welke vorm dan ook”.

Het project dat volgens Vice werd gemaakt in opdracht van RTL en Videoland, is na de arrestatie van Delano R. stilgelegd. Ruim 25 jaar na zijn eerste optreden op nationale televisie is Delano ingehaald door zijn criminele activiteiten. Hij heeft eigenlijk altijd in zijn eigen film geleefd, beamen betrokkenen.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Vandaag: De televisie-ambities van Taghi’s ‘moordmakelaar’

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.