‘Verkracht door de koning’, zei de aanklager

Weinstein Op de slotdag van de rechtszaak tegen Harvey Weinstein presenteerden de aanklagers hun slotpleidooi. „Zien we een gebrek aan empathie?”

‘Macht. Manipulatie. Misbruik.” De aanklagers in de zaak tegen filmtycoon Harvey Weinstein hadden vrijdag de belangrijkste woorden voor de jury opgeschreven. Weinstein, destijds de machtigste man in het filmbedrijf Miramax, later de Weinstein Company, was een „master of the universe”, zei hoofdaanklager Joan Illuzzi-Orbon. „Vrouwen stonden in de rij om in dat universum te worden toegelaten.” Weinstein was degene die bepaalde wie er binnen mocht, „en geen van hen mocht klagen als ze werden vertrapt of vernederd, misbruikt of verkracht – verkracht door de koning”.

Vrijdag sloot het Openbaar Ministerie in New York zijn zaak tegen de 67-jarige Weinstein af met een pleidooi aan de twaalfkoppige jury om hem te veroordelen wegens meervoudige verkrachting. Dinsdag komt de jury opnieuw bijeen om met instructies van de rechter aan zijn beraadslagingen te beginnen.

Aanklager Illuzzi-Orbon kleedde de feiten stevig in met morele uitlatingen. „Zien we hier een volstrekt gebrek aan normale empathie?” De strafzaak tegen Weinstein is een zaak met een grote symboliek in de #metoo-beweging. Die kreeg vleugels juist door de onthullingen over Weinsteins misbruik van bekende en volstrekt onbekende actrices.

Geen #metoo-referendum

Rechter James Burke had de zware lading aan het begin van het proces geprobeerd weg te nemen („dit is geen referendum over #metoo”), maar het Openbaar Ministerie trok de cirkel steeds wijder dan de slachtoffers uit de aanklacht. Illuzzi-Orbon schetste het beeld van een beroepsgroep van afhankelijke vrouwen en mannen die zich hen toe-eigenden. De bewijzen in de zaak zelf ontleende het OM aan getuigenissen van slachtoffers en van mensen om hen heen die deze op een of andere manier konden bevestigen, hoewel de strafbare feiten zich altijd zouden hebben voorgedaan zonder derden als directe getuige.

Een dag eerder had de verdediging onder leiding van Donna Rotunno de feiten heel anders uitgelegd. Ze wees vooral op de omstandigheid dat de vrouwen om wie het ging, na de veronderstelde verkrachting of aanranding contact bleven houden met Weinstein. Zo stuurde actrice Jessica Mann Weinstein daarna nog berichten met: „Ik mis je, grote man.”

Donna Rotunn Foto REUTERS/Carlo Allegri

Rotunno schetste dezelfde wereld van afhankelijke vrouwen en machtige mannen als een netwerk van wederzijdse belangen, waarbij de vrouwen wisten wat ze deden als ze contact zochten met iemand als Weinstein.

De uit zijn bedrijf gegooide producent was tevreden over zijn verdediger. Toen hij donderdag de rechtszaal uitliep, krom achter zijn rollator na een auto-ongeluk vorig jaar, glimlachte hij. En op de vraag hoe hij het slotpleidooi van Donna Rotunno vond, zei hij: „Geweldig. Ik noem het The Queen’s Speech.” Weinstein produceerde de film The King’s Speech die in 2010 vier Oscars won.

Al vervulde hoofdrollen

Illuzzi schoot gaten in de verdediging. Zij wees erop dat Weinstein twee jonge vrouwen een hoofdrol aanbood in een film waarvoor de hoofdrollen al waren vervuld. Een van de twee vrouwen zou later door hem zijn verkracht. Ze sloeg Weinstein met zijn eigen woorden om de oren. Toen journalisten in 2017 vragen over seksueel wangedrag begonnen te stellen mailde hij de pr-expert die hij had ingehuurd: „Annabel [Sciorra, een actrice die Weinstein beschuldigde, red.] heeft nog Copland met ons gemaakt.”

En alsof hij vreesde dat dit misschien onvoldoende indruk zou maken, schreef hij in de volgende regel: „Dit was met wederzijds goedvinden, of ontken het.” Toen zij die mail had voorgelezen, riep Illuzzi-Orbon de jury toe: „Daar is zijn bekentenis! Waarom zou je het ontkennen als het met wederzijdse goedkeuring was?”

Illuzzi-Orbon sloot haar slotpleidooi af met: „De vraag is niet of Jessica Mann een slechte beslissing heeft genomen. De vraag is of zij liegt of dat ze daadwerkelijk is verkracht.”