Inspectie SZW: accountantskantoren doen te weinig tegen werkstress

Werkdruk Volgens de Inspectie moeten 24 van de 28 onderzochte kantoren de arbeidsomstandigheden verbeteren.

Foto Getty

Accountantskantoren doen te weinig om werkdruk aan te pakken. Ook zetten de kantoren zich te weinig in om te voorkomen dat werknemers in aanraking komen met ongewenst gedrag. Dat constateert de Inspectie SZW (de voormalige Arbeidsinspectie) na onderzoek bij 28 accountantskantoren van verschillende omvang.

Bij 24 van de 28 accountantsorganisaties is de aanpak van werkdruk niet op orde. Zo hebben negentien kantoren de oorzaken van werkdruk niet in kaart gebracht en schort het aan de verplichte risico-inventarisatie en evaluatie. De Inspectie SZW kwam bij de controles met name vaak tegen dat werknemers een te hoge werkdruk en een te hoog werktempo ervaren. Ook werden problemen met de stijl van leidinggeven gerapporteerd.

De Inspectie SZW maakt niet bekend welke kantoren zij heeft onderzocht. Een woordvoerder stelt dat het om „een dwarsdoorsnede” van de sector gaat. Bij de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) zijn ruim 21.000 accountants aangesloten, de door Inspectie SZW onderzochte kantoren zijn samen goed voor ruim 3.000 werknemers.

Arbowet

Van oudsher hield de Inspectie SZW zich vooral bezig met arbeidsuitbuiting en toezicht op een veilige werkplek. Sinds 2016 richt zij zich ook nadrukkelijk op werkdruk, de zogeheten ‘psychosociale arbeidsbelasting’. „Iedereen moet gezond kunnen werken. Werkdruk is daarbij een belangrijke factor”, licht een woordvoerder toe.

Onder meer de rechterlijke macht, beveiligingsbranche en incassosector zijn sinds 2016 onderworpen aan een ‘werkdruk’-onderzoek . In elke sector stuitte de Inspectie wel op tekortkomingen.

Volgens de Arbowet moeten werkgevers beleid voeren om psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen en te beperken. Te hoge werkdruk kan leiden tot werkstress, en dat kan weer ziekteverzuim en uiteindelijk langdurige uitval veroorzaken.

Beroepsorganisatie NBA stelt in een reactie dat het „niet acceptabel” is dat sommige accountantsorganisaties niet voldoen aan de Arbowet-vereisten. „Dat heeft een negatieve impact op de aantrekkelijkheid van het beroep.”

In 2018 bleek uit een onderzoek van Nyenrode in samenwerking met de NBA-tak voor jonge accountants dat de werkdruk onder jonge vakgenoten te hoog is. Zij zouden in het hoogseizoen zo’n 60 uur per week (exclusief reistijd) werken. Een aanzienlijk deel van de ondervraagden gaf aan mede daarom te overwegen binnen twee jaar ander werk te gaan zoeken.

Lees ook dit gesprek met jonge accountants over hoe ze hun werk beleven

In het vorige maand gepresenteerde eindrapport van de Monitoring Commissie Accountancy kwam werkdruk ook als belangrijk probleempunt naar voren. De Commissie, die vijf jaar onderzoek deed, constateerde dat de accountancysector steeds meer aandacht aan werkdruk schenkt. Desalniettemin zou een deel van het leidinggevend kader de door jongeren ervaren werkdruk bagatelliseren.

Ongewenst gedrag

De Inspectie bekeek ook of de kantoren genoeg doen om ongewenst gedrag te voorkomen. Bij een derde van de geïnspecteerde accountantskantoren is dat niet goed geregeld. Bij drie van de 28 onderzochte kantoren zou ook daadwerkelijk sprake zijn van ongewenst gedrag, van collega’s en leidinggevenden.

De Inspectie constateert dat „veel basale elementen ontbreken” in het beleid om ongewenst gedrag te voorkomen, bijvoorbeeld wat betreft voorlichting en training of het ontbreken van een klachtencommissie. Aandacht voor discriminatie is er bij geen van de onderzochte kantoren.

De Inspectie SZW heeft ervoor gekozen om de accountantsorganisaties geen boetes op te leggen. Zij wil hen in eerste instantie „helpen” om het beleid op orde te krijgen. Mocht na herinspectie blijken dat de zaken nog steeds niet op orde zijn, dan volgen wel boetes.

Lees ook: ‘Wie wil er nog accoutant worden?