Necrologie

Barry Hulshoff: de stabiele factor van het Gouden Ajax

Voetballer en voetbalcoach Als verdediger oogde Barry Hulshoff houterig, maar met Ajax won hij talloze prijzen. Ook maakte hij naam als eerste profvoetballer in een tv-reclame.
Barry Hulshoff (links) in duel met AZ-keeper Gerrit Vooys in de wedstrijd AZ-Ajax in september 1973 (1-1).
Barry Hulshoff (links) in duel met AZ-keeper Gerrit Vooys in de wedstrijd AZ-Ajax in september 1973 (1-1). Foto Cor Mulder

Hij was de houthakker tussen de balkunstenaars. Een bebaarde, langharige en slungelige verdediger die aan het begin van zijn voetballoopbaan de weinig vleiende bijnaam ‘Het Vraagteken’ kreeg – zo zag zijn lange lijf er volgens sommige Amsterdamse voetbalwatchers uit.

Maar de zondag na een kort ziekbed op 73-jarige overleden Barry Hulshoff stond toch maar mooi aan de basis van de enige echte gouden periode van Ajax. Hij won in de jaren zestig en zeventig zeven landstitels, drie Europacups, een wereldcup en vier KNVB-bekers. Hij moest de midvoor van de tegenstander uitschakelen en deed dat het liefst zonder een overtreding te maken. Een kwestie van goed positioneren, goed timen (vooral bij luchtduels) en clean verdedigen.

Minderwaardigheidscomplex

Zijn sportieve (lees: niet meedogenloze) speelstijl kenmerkte de zachtaardige Hulshoff. Tussen de Amsterdamse branieschoppers trad hij nooit op de voorgrond. Hij was ook onzeker, vertelde hij in interviews. Hij leed lange tijd aan een minderwaardigheidscomplex als voetballer, vanwege zijn houterigheid te midden van al die begenadigde talenten.

Lees ook: Beschermheer Barry waakt over Matthijs (2017)

Toch vormde Hulshoff de stabiele factor in het totaalvoetbal dat Ajax-trainer Rinus Michels voor ogen stond. Alles en iedereen in beweging, voortdurend elkaars positie overnemend. In de schaduw van de wereldtoppers Johan Cruijff, Piet Keizer en later ook Johan Neeskens en Johnny Rep was hij het slot op de deur. In tegenstelling tot de offensief ingestelde vleugelverdedigers Ruud Krol en Wim Suurbier kwam hij bij voorkeur alleen bij corners mee naar voren. Want koppen kon Hulshoff als de beste.

Bekendheid verwierf hij bij het grote publiek door als eerste prof in een tv-reclame op te treden. Barry promootte begin jaren zeventig het Duitse hondenvoermerk Shappi – hij liet in een lange Afghaanse jas en met wapperende manen op een winderig Noordzeestrand zijn Deense dog uit. Hond en baas Barry kregen in natura uitbetaald: een videorecorder en heel veel brokjes.

Tegenpolen

In de jeugd van de Amsterdamse amateurclub Zeeburgia was Hulshoff nog een onopvallende, weinig talentvolle linksbinnen. Michels gaf hem midden jaren zestig bij ‘het Ajax in opbouw’ een kans als verdediger en hoewel (of omdat) beide tegenpolen nauwelijks een woord met elkaar wisselden, zouden ze jarenlang op elkaar kunnen bouwen.

De volgzame Hulshoff was de man die Michels revolutionaire buitenspelval dirigeerde – in het hart van de defensie. Eerst met de Joegoslavische libero Velibor Vasovic, later met de Duitse Ausputzer Horst Blankenburg aan zijn zijde. Ontelbare malen stonden de tegenstanders van Ajax in die jaren offside. Met als gevolg heroverd balbezit en vooral gefrustreerde opponenten. Onder het mom: hou het speelveld zo klein mogelijk, verdedig zo dicht mogelijk tegen de middenlijn aan.

Knieblessure

Eén keer liet Hulshoff de buitenspelval te laat dichtklappen, met bijna dramatische gevolgen. Het was in de herfst van 1973, tijdens het beslissende WK-kwalificatieduel Nederland- België, bij een stand van 0-0. Een tegentreffer vlak voor tijd zou uitschakeling betekenen, maar het zuivere doelpunt van België werd ten onrechte afgekeurd en niet de Rode Duivels maar Oranje ging (op doelsaldo) naar het WK van 1974. Maar zonder vaste waarde Hulshoff, die vanwege een knieblessure moest afzeggen. De grootst domper in zijn carrière.

Hij speelde nog wel tot 1977 bij het langzaam afglijdende Ajax en vervolgens nog een paar jaar bij MVV in Maastricht. Hij werd daarna met wisselend succes trainer van een handvol Belgische provincieclubs en ook nog even zaakwaarnemer van Matthijs de Ligt, voordat die hem inruilde voor de meer gewiekste voetbalmakelaar Mino Raiola. Want gewiekst, dat was Barry Hulshoff alleen als leider van de buitenspelval.