Niet alle DWDD-gasten denken gelukzalig terug

Machtigste programma DWDD heeft niet louter positieve gevolgen gekend. Sommige bezoekers blunderden pijnlijk. Anderen voelden zich vernederd door De TV Draait Door.

Marc-Marie Huijbregts en Matthijs Van Nieuwkerk in de studio van De Wereld Draait Door.
Marc-Marie Huijbregts en Matthijs Van Nieuwkerk in de studio van De Wereld Draait Door. Foto Freek van Asperen / ANP

De Wereld Draait Door is onder gasten geliefd – het programma kan kijkcijfers opstuwen, plaat- en boekverkoop een enorme zet geven. Als bewijs van hun optreden gebruiken oud-gasten een screenshot uit de talkshow als Twitterfoto.

Omstreden momenten zijn er uiteraard ook. Momenten waarop gasten de mist ingingen, of vragen kregen waarop ze geen antwoord hadden, of uitgelachen werden.

Lees ook: Behalve onderwerpen kon DWDD ook mensen groot maken

Als Sywert van Lienden (29) begin 2016 na een doorwaakte nacht („ik studeerde nog”) commentaar wil geven op de gebeurtenissen in de Oudjaarsnacht, gaat hij de fout in. In DWDD staan die avond de geruchtmakende zedenzaken in Keulen en Zweden centraal, waar groepen allochtonen, vrouwen zouden hebben aangerand. Van Lienden haalt een rapport aan uit 2008 over het „verband tussen etniciteit en verkrachtingen”. Hij zegt dan dat „één op de twintig allochtonen” wordt verdacht van een zedendelict, en er komt dus „een golf” van „tienduizend zedendelinquenten” aan, als Nederland tweehonderdduizend vluchtelingen binnenlaat.

„Zwaar bedreigd”

Dat zijn uitspraken onjuist zijn – in het rapport staan heel andere cijfers en heel andere conclusies – realiseert Van Lienden zich nog diezelfde aflevering als hij zijn kladblaadje bekijkt. „Ik heb de redactie meteen gevraagd of ik de volgende dag weer mocht komen om mijn fout recht te zetten.”

Van Lienden kreeg na de uitzending honderden berichten, en werd „zwaar bedreigd”. Had Van Lienden – die op dat moment ook commentaar op de radio geeft – hetzelfde elders gezegd, dan was „de ophef” niet zo groot geweest, denkt hij zelf. „Televisie is het dominantste medium. En DWDD het dominantste programma.” Van Lienden is er bovendien van overtuigd dat zijn reputatie meetelt. „Ik heb veel mensen de maat genomen. Dit was een afrekenmoment. Ik ben nog lang de Justin Bieber van het publieke debat genoemd. Heel vervelend.”

Een halfjaar later legt hij zijn functie als vaste commentator neer. Zijn nieuwe baan noemt hij als belangrijkste reden. Al was evengoed de „onbevangenheid” weg. Van Nieuwkerk geeft zijn gasten een huiskamergevoel, zegt Van Lienden. Na zijn uitglijder zat hij opeens aan een tafel voor anderhalf miljoen paar ogen. „Er was een storm langsgeraasd.”

Van Lienden heeft deze week weer contact gezocht met de redactie van DWDD. Want ondanks zijn fout kijkt hij positief terug op zijn periode als politiek commentator. Hij wil nog één keer naar de studio. „Als publiek, niet als gast.”

„Je wil geen persiflage worden”

Inge van der Plas (51) heeft nooit in de DWDD-studio gezeten, maar is in 2015 wel meermaals aan de talkshowtafel besproken.

In die periode geeft Van der Plas mensen een metamorfose in het programma Koffietijd. Een van die items haalt De TV Draait Door, een DWDD-rubriek met opmerkelijke en grappige tv-fragmenten. In dat item zie je hoe de handen van Van der Plas een vrouw opmaken, terwijl ze uitlegt dat je „de wenkbrauwen meestal een klein beetje moet aanzetten”. In het volgende shot is Van der Plas zelf in beeld, met haar eigen, opvallend zware wenkbrauwen.

De DWDD-redactie vindt het item zo grappig, dat het een aantal maanden later, in de speciale eindejaarsaflevering tot nummer één verkozen wordt. Bij de herhaling moet Van Nieuwkerk hardop lachen. „Dat geloof je toch niet?”, roept hij na het zien van de wenkbrauwen. „Kan dat laatste shot nog eens in beeld?”

„Ik wist van niks”, zegt Inge van der Plas aan de telefoon. „Dat heb ik de redactie na afloop ook gemaild.” Ze heeft „natuurlijk last gehad” van die nominatie. Mensen gaan óf lachen als ze je zien, of ze vragen hoe vervelend je het allemaal vond. Van der Plas heeft haar hele leven al die wenkbrauwen – en is daar altijd blij mee geweest. „Ik vroeg me ineens af of ik ze misschien te zwaar had geverfd. Je wil geen persiflage worden.”

„Even roering”

Overigens heeft ze de aandacht in haar voordeel gedraaid. Van der Plas maakt nog steeds televisie, voor Libelle. Ze heeft een grote kapsalon in Haarlem. Haar specialiteit: wenkbrauwen.

Peter Ummenthum (62) haalde in 2019 De TV Draait Door – hij kijkt daar juist vrolijk op terug. De kroegbaas werd vorig jaar door een EO-programma gevolgd. In het DWDD-item zien we Ummenthum in de keuken van zijn kroeg, terwijl hij Fermin, een leerling-kok uit Venezuela instrueert. „Eerst cooking, en dan we do backing”, zegt hij. „Even roering”, „want dat is burning”, „Ik ben zo back.”

Ook dit item haalt de DWDD-eindejaarsaflevering. Peter Ummenthum wordt zelfs gevraagd naar de studio af te reizen. De kroegbaas aarzelt – hij heeft „nachtogen” - maar als de redactie hem een taxirit aanbiedt, neemt hij de uitnodiging aan.

Dat bezoek werkt in zijn voordeel: het publiek ziet dat Ummenthum zelf ook hard om zijn uitspraken lacht. Hij is daarbij trots. „Je ziet dat ik er alles aan deed om Fermin in dienst te krijgen”. Fermin wacht nu een asielprocedure in België af.

De kroeg in Hulst wordt sinds het item overspoeld met gasten. Op zijn Facebookpagina ontving Ummenthum „duizenden” berichten. Opvallend vaak in steenkolenengels.

Aanvulling (16/2/2020): De reactie van Sywert van Lienden is aangevuld.