Het was een kort beursritje voor zakenbank NIBC

Overname NIBC De grote Amerikaanse investeerder Blackstone wil NIBC van de beurs halen. De vraag is wat die met de bank voor ogen heeft.

Het hoofdkantoor van NIBC in Den Haag. De bank is sinds zo’n twee jaar beursgenoteerd – vermoedelijk niet lang meer.
Het hoofdkantoor van NIBC in Den Haag. De bank is sinds zo’n twee jaar beursgenoteerd – vermoedelijk niet lang meer. Foto Valerie Kuypers/ANP

Nog geen twee jaar. Zo lang duurde het tweede beursritje van de Haagse zakenbank NIBC. Tussen de beursgang op 23 maart 2018 en de aankondiging deze vrijdag dat de Amerikaanse investeerder Blackstone Group namens een paar investeringsfondsen een „vrijwillig openbaar bod” op de aandelen heeft gedaan, zitten welgeteld 694 dagen.

Formeel is nog niets besloten, de gesprekken tussen NIBC en Blackstone zijn in „een gevorderd stadium”, meldt de bank. Maar de twee grootaandeelhouders van NIBC, de Amerikaanse investeerder Chris Flowers en het beleggingsvehikel Reggeborgh van de bouwfamilie Wessels, hebben al ingestemd met de overname. Blackstone biedt Flowers, die 60,6 procent van de bank in handen heeft, 8,93 euro per aandeel. Reggeborgh krijgt 9,65 per aandeel voor de 14,6 procent van de aandelen die het bezit. Andere aandeelhouders kunnen hun stukken voor 9,85 euro in contanten per aandeel kwijt bij Blackstone. Met het bod wordt NIBC door Blackstone gewaardeerd op een kleine 1,5 miljard euro.

Aandeel NIBC ging laatste tijd omhoog

Forse koersstijging

De bank houdt zelf een voorzichtige slag om de arm. In een verklaring zeggen het bestuur en de raad van commissarissen van NIBC dat zij „de voordelen van de potentiële transactie” onderzoeken. Daarbij zullen ze „de belangen van alle belanghebbenden, inclusief de minderheidsaandeelhouders”, in overweging nemen. Ook toezichthouder DNB moet nog instemmen met een overname.

De afgelopen weken ging het aandeel NIBC fors omhoog en er werd ook een stuk meer in gehandeld. De koers steeg sinds januari al 25 procent. Dat doet vermoeden dat er wellicht sprake is van handel met voorkennis. Een mogelijke verklaring voor de koersstijging kan zijn dat Blackstone al aan het opkopen was.

Met de geplande overname komt voor de tweede keer in de geschiedenis van NIBC een einde aan een beursavontuur. De snelle exit is illustratief voor de zoektocht van NIBC, die eigenlijk alleen in de eerste jaren van haar bestaan een heldere strategie had. De bank werd in 1945 onder de naam Maatschappij tot Financiering van Nationaal Herstel opgericht door de Rijksoverheid en had als taak om via kredieten bij te dragen aan het herstel van het door oorlog gehavende Nederland. In 1971 veranderde de naam in Nationale Investeringsbank, vijftien jaar later volgde de eerste beursgang.

In 1999 haalden pensioenfondsen ABP en PGGM de bank, inmiddels omgedoopt tot NIB Capital, van de beurs. De bank ging zich richten op private equity-transacties, totdat rond de eeuwwisseling de beurzen instortten. NIBC gooide het roer wéér om en werd een zakenbank. In 2005 stapte Chris Flowers via zijn vehikel JC Flowers & Co in. Hij kocht ABP en PGGM uit voor 2,1 miljard euro, veranderde de naam in NIBC Bank en bereidde een beursgang voor. Begin 2007 stak de toen nog sluimerende kredietcrisis daar een stokje voor. Ook bleek dat NIBC zich verslikt had in een portefeuille met Amerikaanse woninghypotheken. Een poging de bank te laten overnemen door het IJslandse Kaupthing (voor 3 miljard euro) ging wegens een totale ineenstorting van de IJslandse financiële sector een jaar later ook al niet door.

Na de crisis ging de zoektocht naar een eigen profiel verder. NIBC verwierf de effectenhandeltak van de teloor gegane SNS Bank, maar wist daar geen sterke positie mee te op te bouwen. Begin dit jaar zette de bank de effectenhandel stop en stonden 50 medewerkers op straat. Succesvoller was de stap naar vastgoedfinanciering. Met het label NIBC Direct ging NIBC spaargeld ophalen en hypotheken verkopen én doorverkopen, en richtte zich op vastgoedleningen.

Juist deze week kondigde NIBC aan zich nog intensiever te gaan richten op de Nederlandse hypotheekmarkt. Het verleidde de als sjiek bekend staande Haagse zakenbank zelfs tot een ordinair stuntje: als eerste bank in Nederland dook NIBC met Lot Hypotheken onder de grens van 1 procent hypotheekrente voor een NHG-lening met een looptijd van tien jaar.

Wat wil Blackstone?

Grote vraag is wat Blackstone voor plannen heeft met NIBC. En wie zijn de investeringsfondsen waarmee Blackstone de overname wil doen? Dat is nog onbekend. Blackstone, dat dankzij de gigantische mondiale woningenportefeuille bekend staat als „de grootste huisbaas ter wereld”, heeft 572 miljard dollar aan beheerd vermogen.

Albert Ploegh, analist van ING: „De rationale lijkt te zitten in de hypothekenportefeuille. NIBC heeft zowel hypotheken op eigen label, en een flinke portefeuille aan hypotheken die doorgeschoven zijn naar externe investeerders, waaronder ook veel buitenlandse partijen. De Nederlandse hypotheekmarkt geeft nog steeds rendement en de risico’s zijn laag, dus daar zit groeipotentie.” Onduidelijk is wat er zou moeten gebeuren met het dna van NIBC: de kredietverlening aan bedrijven. Mogelijk wil Blackstone dat verkopen, of verder afbouwen.

Voor één man is Blackstone in elk geval een reddingsboei. Chris Flowers kan na ruim vijftien jaar eindelijk van zijn aandelen af. Vorig jaar verkocht hij nog een plukje NIBC-aandelen voor 8,40 euro per aandeel. Nu krijgt hij twee kwartjes meer. Het doet vermoeden dat er los van Blackstone weinig interesse was in de Haagse bank. Een topinvestering is NIBC nooit geweest voor Flowers. Maar verlost worden van een hoofdpijndossier is hem nu blijkbaar ook wat waard.