Opinie

23-0

Iedereen die ooit met toewijding een wezen opgevoed heeft, weet dat belonen veel beter werkt dan straffen. De mannen van de KNVB die het aanvalsplan tegen racisme opstelden, hebben nooit een wezen opgevoed. In ieder geval niet met toewijding, niet als toewijding betekent dat je je verdiept in de materie. In vaktermen heet het positief bekrachtigen als je gewenst gedrag beloont, en negatief bekrachtigen als je ongewenst gedrag bestraft. Het plan van de KNVB is met puntenaftrek, meldplicht en stadionverboden een buffet van negatieve bekrachtiging. Niet alleen werkt straf minder goed dan beloning, ook is een opvoedsysteem dat uitsluitend op negatief bekrachtigen stoelt, onwijs ongezellig.

Volgens de introductie bij het plan is ‘voorkomen’ een van de drie onderdelen. Daaronder staat: ‘Dit wordt dus een heel belangrijk onderdeel, zeker als positief gedrag wordt beloond en goede voorbeelden een podium krijgen.’ Hoera, dacht ik. Als bekend anti-racist zag ik veel beloningen mijn kant op komen. Ik opende snel het plan. De woorden belonen, beloning of beloont, komen er niet één keer in voor. Het woord straf (ook in bestraffen en strafmaatregelen) drieëntwintig keer. Het is ook geen makkelijke vraag voor witte mannen in directiekamers: wie moet je in de strijd tegen racisme belonen? Iemand die het tegendeel van racistisch doet? Die racisten aanpakt? Wie zijn dat dan?

De antifascisten, uiteraard. In Zuid-Amerika zijn de antifascistische groeperingen onder voetbalfans in opkomst. Dit zijn fans die het vertikken om hun clubs over te geven aan fascisten, racisten, homofoben en seksisten. Brazilië heeft de meeste georganiseerde antifa’s onder voetbalfans, maar ook Colombia, Uruguay en Chili hebben ze. Argentinië en Brazilië kennen zelfs overkoepelende organisaties voor hun antifascistische voetbalfangroeperingen.

Het is niet zo dat het met antifa’s meteen kraken en knokken wordt, dat is een karikatuur van een antifascist en zeker niet wat voetbalantifa’s doen. Wat ze wel doen? In principe wat elke fanatieke voetbalaanhang doet: liedjes zingen en met vlaggen zwaaien. Als er xeno- of homofobe leuzen worden geroepen, zingen zij er luid overheen, al is het waarschijnlijk dat door hun prominente aanwezigheid het racistische, fascistische en seksistische animo in zijn hok blijft. Wat voetbalantifa’s nog aantrekkelijker maakt, is dat ze buiten het seizoen om activiteiten hebben: ze protesteren bijvoorbeeld tegen corruptie en commercialisering van de sport.

In Nederland heb ik nog geen club gevonden met zichtbare antifascisten in haar gelederen. Nederlandse voetbalfans die tegen racisme zijn, moeten zich duidelijk nog organiseren, daar valt voor de KNVB met haar beloonintenties een wereld te winnen. Ik hoop op aanmoedigingsprijzen voor clubs die een vlag tegen racisme op hun tribunes hijsen en steekproefsgewijze beloningen voor fans in T-shirts met antiracistische opdrukken; dit kunnen ontmoetingen met de spelers worden of clubvervoer van en naar het ziekenhuis. Ik droom van de wapperende vlaggen van Antifajax, Antifado en Antifayenoord. Oké, over die namen moeten we misschien nog even nadenken.

Er zullen voetbalfans zijn die zeggen: donder op met je gezelligheid en je beloninkjes, wij willen knokken, bloeden en de ME op bezoek. Dat is begrijpelijk, maar daarvoor kun je je tegenwoordig beter bij klimaatdemonstraties aansluiten.

Carolina Trujillo is schrijfster.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.