Uitzonderingen

geeft Nederlandse les aan expats.

Om de Oost-Europeanen maak ik me geen zorgen. De Poolse en de twee Bulgaren zijn jong, slim en ze zijn vooral vanaf hun vroegste jeugd blootgesteld aan andere talen. Dat helpt allemaal maar het is hun werkhouding die ze zo succesvol maakt in talencursussen. Niet zeuren, gewoon hard leren.

Af en toe wordt het gedoogbeleid van onregelmatigheden de Bulgaarse Kristoffer wel eens te veel, dan barst hij uit: „Weer een uitzondering? Waarom gaat niets volgens de regels in het Nederlands?”

Ik vertel hem dat er een patroon zit in de klankverandering van sterke werkwoorden. Hij kijkt me vanonder zijn zware wenkbrauwen aan, terwijl ik een rijtje voorbeelden geef: „schrijf, schreef, geschreven”, naast „blijf, bleef, gebleven”.

„Mmm”, zegt hij korzelig. „Maar daar is vast weer een uitzondering op.”

„Maar anders is er niets aan! Dan had je het in een dag geleerd.”

Hij fronst nog even, dan gooit hij met een breed gebaar zijn armen in de lucht en geeft zich lachend gewonnen.

Als de Bulgaren gaan gebaren moet ik aan de Russische opera denken, alles gaat breed, diep en met pathos. Daarna gaat het werk weer verder. Morgen heeft hij de eerste tien werkwoorden geleerd, overmorgen twintig; gestaag doorploegen.

Kijkend naar Shigeru die een zin aan het schrijven is, bedenk ik dat het Nederlands voor een Japanner weer hele andere uitdagingen heeft. Hij zet stipjes op de regel, de woorden die hij wil gaan gebruiken zet hij in een rijtje ernaast. Daarna zwerft zijn potlood van rechts naar links en af en toe vult hij een woord in bij een stip. Een soort sudoku.

Dit schrale vocabulaire gebruiken voor zowel conversaties met kinderen, koningen, studenten als docenten, moet voor hem een ontregelende nivellering zijn. Toch maak ik me ook om hem geen zorgen. Als je drie schrijfsystemen en negen beleefdheidsniveaus hebt dan is het Nederlands eerder onthutsend simpel dan heel erg moeilijk.

Angel spreekt Filippijns, Engels en haar regionale taal. Er zijn 120 regionale talen in de Filippijnen. Angel is in de les laconiek en precies.

Met stip bovenaan als risicogeval staat Emma Taylor. Omdat ze Engelse is. In Engeland kijken ze Engelstalige films, luisteren ze Engelstalige songs en iedereen die wordt geïnterviewd op het nieuws spreekt Engels. Niet altijd met het beste accent maar dat kunnen ze ook niet helpen. Dus, deze naaste buren maken de minste kans om een andere taal onder de knie te krijgen.

Om privacyredenen zijn herkenbare details aangepast.