De paus voelt niets voor versoepeling van het celibaat

Gehuwde priesters Paus Franciscus negeert de oproep tot experimenten met het celibaat in speciale situaties. Dat klinkt in veler oren als een pauselijk ‘nee’.

Paus Franciscus op weg naar de algemene audiëntie woensdag.
Paus Franciscus op weg naar de algemene audiëntie woensdag. Foto Filippo MONTEFORTE / AFP

Voorlopig geen experimenten met versoepeling van het celibaat, en ook niet met de wijding van vrouwen tot diaken. Dat is de impliciete maar duidelijke boodschap van paus Franciscus aan degenen die pleiten voor verandering op deze twee gebieden.

Op de Amazonesynode in oktober in Rome had twee derde van de deelnemende bisschoppen gepleit voor bijzondere maatregelen in reactie op het enorme tekort aan priesters in het uitgestrekte gebied van de Amazone. Waarom niet getrouwde mannen uit de gemeenschap met een voltooid gezin en van onbesproken gedrag, priester laten worden? En waarom niet een grotere officiële rol geven aan vrouwen?

Woensdag publiceerde Franciscus zijn reactie daarop. En die is voor veel deelnemers teleurstellend. Franciscus negeert eenvoudig deze suggesties, wat van veel kanten is uitgelegd als een pauselijke ‘nee’ – temeer daar hij ook niet zijn toevlucht neemt tot ‘over dit thema is meer studie nodig’.

„De paus heeft simpelweg het blikje een stuk vooruit getrapt”, zei bisschop Robert Flock uit San Ignacio, een afgelegen bisdom in Bolivia, tegen de BBC. „De Katholieke Kerk beweegt zich langzaam op sommige gebieden, en dit is een van die gebieden die enorme verdeeldheid zou hebben veroorzaakt binnen de kerk.”

Conservatieve katholieken zijn blij met de opstelling van Franciscus. „Het is een groot succes voor de gelovigen”, zei de Oostenrijkse activist Alexander Tschugguel, die tijdens de synode drie ‘heidense’ indianenbeelden in de Tiber had gegooid, tegen het persbureau AP. „Hij zegt niet dat (getrouwde priesters) in de toekomst verboden zijn, maar hij pleit er tenminste niet vóór.”

Op een persconferentie woensdag in het Vaticaan zei de Canadese kardinaal Michael Czerny, een van de secretarissen van de Amazone-synode, dat hiermee geen einde komt aan het debat over gehuwde priesters. Hij onderstreepte dat de paus ook niet hardop ‘nee’ heeft gezegd.

Het thema staat ook op de agenda van de dialoog die binnen de Duitse Katholieke Kerk is begonnen. De voorzitter van het comité van Duitse katholieken waarmee de bisschoppen in gesprek zijn, Thomas Sternberg, zei: „We betreuren het erg dat paus Franciscus het niet heeft gedurfd om een stap vooruit te zetten.”

Franciscus’ voorganger Benedictus XVI had zich ook in het debat gemengd, met bijdragen aan een vorige maand verschenen boek waarin hij het celibaat „noodzakelijk” noemt.

In zijn reactie op het synodedocument staat Franciscus wel uitgebreid stil bij andere thema’s van de synode: de ecologische en sociale problemen in het Amazonegebied, met ontbossing, illegale mijnbouw, en onderdrukking en uitbuiting van inheemse volkeren. „We kunnen niet toestaan dat globalisering een nieuwe versie van kolonialisme wordt”, schrijft Franciscus.