Kans op nipte meerderheid voor CETA

Kamerdebat handelsverdrag Voor- en tegenstanders van het verdrag zijn niet nader tot elkaar gekomen. Maar de ChristenUnie wil CETA waarschijnlijk wel steunen.

Foto ANP

Na ruim vijftien uur debatteren, verspreid over twee dagen, lijkt er een nipte Kamermeerderheid te zijn voor CETA, het EU-handelsverdrag met Canada. Coalitiepartij ChristenUnie vroeg extra waarborgen en minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel, D66) toonde zich hiertoe donderdag bereid. Zo zal zij de Europese Commissie vragen of er extra vleescontroles kunnen komen.

Kamerlid Joël Voordewind vreest dat zonder extra garanties Canadese producten de EU kunnen binnenkomen die zijn gemaakt met in de EU verboden pesticiden of hormonen. Kaag deelt die zorg niet. Extra controles zijn „een beetje overkill, want dit systeem werkt en we hebben naar ik weet op de Nederlandse markt geen casussen gevonden dat hier hormoonvlees is beland”. Maar, zo zei de minister ook: „Het is goed om die zorg nog een keer extra weg te nemen.”

„Het kabinet is vandaag de kant van de ChristenUnie op bewogen”, verklaarde een „tevreden” Voordewind na het bij vlagen zeer emotionele debat. Aanstaande dinsdag wil de Tweede Kamer over CETA stemmen. Als de ChristenUnie vóór stemt, ontstaat er een meerderheid van één stem voor het verdrag. Voordewind wacht voor zijn „definitief besluit” nog op een brief die Kaag nog heeft beloofd vóór de stemming. Isabelle Diks (GroenLinks) sprak van „een tamelijk armoedig toneelstukje tussen de minister en de ChristenUnie”.

Oppositie ziet CETA nog steeds als niet-duurzaam ‘Trojaans paard’

De goedkeuring van CETA door Nederland leek tot voor kort een hamerstuk. Totdat de PvdA in oktober de steun introk. Verrassend, want het verdrag kwam tot stand onder een PvdA-handelsminister, het huidige Kamerlid Lilianne Ploumen. Als CETA dinsdag door de Tweede Kamer komt, wacht een nog grotere horde: de Eerste Kamer. Daar heeft het kabinet steun nodig van meerdere partijen die in het verleden kritisch over het verdrag waren, of zich er ronduit tegen hebben uitgesproken, zoals de SGP donderdag.

Tijdens het debat kwamen minister en oppositie niet nader tot elkaar. SP, PvdA, GroenLinks, Partij voor de Dieren, maar ook SGP, FVD en PVV bleven CETA afschilderen als een Trojaans paard, dat zal leiden tot lagere standaarden op het gebied van onder meer milieu, voedselveiligheid en dierenwelzijn. Veel kritiek was er op een mechanisme voor geschillenbeslechting, het Investment Court System (ICS), dat het bedrijfsleven de bovenhand zou geven in conflicten met overheden over die standaarden.

Kaag reageerde met een barrage aan informatie en wetteksten. Volgens haar is het arbitragemechanisme dermate verbeterd, nog onder Ploumen, dat het voor bedrijven niet meer mogelijk is om staten tot milder beleid te dwingen. Ze zei ook te willen kijken hoe vakbonden en maatschappelijke organisaties „beter betrokken kunnen zijn als gesprekspartners” bij de uitvoering van CETA: een voorzichtige, maar waarschijnlijk vergeefse handreiking richting PvdA.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) waarschuwde dat een afwijzing „echt oorverdovend klinken” zal in de EU en in de wereld. Volgens Blok wordt het dan moeilijker om steun te vragen voor „onze strijd voor mensenrechten, vrouwenrechten, vrede en veiligheid”. Een vooral aan progressieve partijen gerichte boodschap. Canada en andere EU-partners zouden zich „in de steek gelaten” voelen. „In zo’n positie moet Nederland zichzelf niet willen brengen.”