Je billen afvegen met bamboe: zacht, maar niet het duurzaamst

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Ik zag op Instagram een advertentie van toiletpapier langskomen van The Crappy Planet, gemaakt van bamboe. Fijn, dacht ik, dat is veel duurzamer! Bamboe groeit immers snel en hoeft alleen gemaaid te worden, niet gekapt.

Per jaar gebruiken Nederlanders volgens Milieu Centraal 80 kilo papier waarvan 3 procent wordt gebruikt voor wc-papier. Bijna alle rollen in Nederland bevatten gerecycled papier. In de praktijk bestaat volgens de organisatie iets meer dan de helft uit oudpapiervezels, voor de rest uit nieuwpapiervezels.

Toiletpapier dat volledig uit nieuwpapiervezels bestaat, is volgens milieuorganisaties geen duurzame keuze. Greenpeace bracht in 2017 het bedrijf Essity (Lotus, Edet) nog in verband met het kappen van bossen in Scandinavië, Canada en Rusland.

Een advertentie van The Crappy Planet.

Daarnaast, papier kan zeven keer hergebruikt worden. Toiletpapier zit helemaal onderaan de papierketen; als het eenmaal in de toiletpot valt, is het niet meer te recyclen. „Het is dus optimaal gebruik van papiervezels als ze die zevende keer in toiletpapier belanden”, zegt Milieu Centraal.

Maar klopt het dan dat voor gerecycled toiletpapier voornamelijk papier gebruikt wordt dat anders nooit meer ingezet had kunnen worden? „Dat is niet onderzocht”, vertelt Edwin Keijsers, onderzoeker naar plantaardige vezels bij Wageningen University & Research. Volgens hem is het door andere milieuaspecten (chemicaliën voor het bleken, CO2-uitstoot bij vervoer) ook moeilijk verschillend toiletpapier te vergelijken.

Geen waardig alternatief

The Crappy Planet claimt niet duurzamere rollen te maken dan die van gerecycled papier. Ze zijn vooral groener dan de zachtere, mínder gerecyclede variant. Op de site schrijft het bedrijf dat gerecycled toiletpapier ruw kan aanvoelen. „Consumenten willen vooral zacht toiletpapier. Daarom is gerecycleerd papier geen waardig alternatief.”

En dus halen ze bamboe uit China, waar ze direct toiletpapier van maken. Dat zorgt voor CO2-uitstoot, erkennen ze. Die compenseren ze met de aanplant van bomen. Hun conclusie: één geplante boom compenseert CO2-uitstoot voor ongeveer 3.000 toiletrollen van bamboe.

Oftewel, misschien is gerecycled toiletpapier minder zacht, het lijkt wel beter voor het milieu. Gerecycled toiletpapier is te herkennen aan de keurmerken Nordic Swan Ecolabel (minimaal 75% gerecycled), Der Blauer Engel (100% gerecycled) en EU Ecolabel, waarop het percentage gerecyclede vezels vermeld staat.

Al vraag ik me wel af of het ook echt duurzamer is als je daarna een flinke klodder vaseline nodig hebt.