Boris Johnson zet Britse regering naar zijn hand

Britse politiek Premier Johnson herschikt zijn kabinet. Met het vertrek van minister van Financiën Sajid Javid neemt de invloed van Brexiteers in de regering verder toe.

De opgestapte minister van Financiën Sajid Javid voelde niets voor een samensmelting van de politieke top van zijn ministerie met 10 Downing Street, zoals Johnson wil.
De opgestapte minister van Financiën Sajid Javid voelde niets voor een samensmelting van de politieke top van zijn ministerie met 10 Downing Street, zoals Johnson wil. Foto Tolga Akmen/AFP

Premier Boris Johnson heeft na zijn verkiezingsoverwinning in december nu ook zijn ministersploeg en de structuur van de regering naar zijn hand gezet. Donderdag schudde hij zijn kabinet op. De grote verrassing was dat minister van Financiën Sajid Javid opstapte en werd opgevolgd door de 39-jarige Rishi Sunak.

Vooraf werd al gespeculeerd dat Sunak een belangrijke plek zou krijgen in het team van Johnson. Slechts vijf jaar geleden werd hij verkozen tot het Lagerhuis. Zo snel opklimmen tot zo’n belangrijk ministerschap is opmerkelijk. Sunak studeerde politiek, filosofie en economie aan Oxford en deed een MBA-opleiding aan Stanford. Daarna werkte hij voor zakenbank Goldman Sachs en de activistische investeerder The Children’s Investment Fund. Hij is getrouwd en heeft twee kinderen. Zijn schoonvader is een Indiase telecommiljardair.

Sunak klimt op omdat Javid weigerde zijn naaste adviseurs te ontslaan. Johnson, en zijn topadviseur Dominic Cummings, wilde de politieke top van het ministerie van Financiën laten samensmelten met 10 Downing Street. In de Britse politiek is dat niet ongebruikelijk: de samenwerking tussen oud-premier David Cameron en George Osborne was ook heel nauw. Samen vormden zij de facto het partij- en landsbestuur.

Ruzie

Javid, die eerder al ruzie had met Cummings, zag zo’n hecht collectief niet zitten. Hij zou bovendien minder kwistig willen investeren de komende jaren, tot chagrijn van Johnson en Cummings. Dat Javid in aanloop naar het Brexit-referendum voor voortzetting van Brits EU-lidmaatschap was, pleitte ook niet voor hem.

Met de benoeming van Sunak worden alle vier de Great Offices of State, zoals de belangrijkste minsterschappen genoemd worden, bekleed door voorstanders van de Brexit: Johnson als premier, Sunak op Financiën, Priti Patel op Binnenlandse Zaken en Dominic Raab als minister van Buitenlandse Zaken.

Wat de gevolgen van de herschikking zijn voor de onderhandelingen met de EU over een nieuw handel- en veiligheidsverdrag, moet blijken. Sunak, Patel en Raab behoren vooral tot de libertariërs bij de Conservatieven. Zijn vinden minder overheidsinmenging, meer vrijhandel en een nauwere band met de Verenigde Staten en het Gemenebest belangrijker dan een Verenigd Koninkrijk dat een Europees sociaal model aanhoudt en ook na het einde van de Brexit-transitiefase – eind 2020 – dicht tegen de EU aanschurkt.