Opinie

Als China verdeeldheid wilde zaaien, is 5G nu al een succes

Niemand kan neutraal zijn in het 5G-gevecht tussen China en de VS, ziet Michel Kerres. Ook al willen kiezers liever niet kiezen tussen de supermachten.

Michel Kerres

Soms zie je aan een klein voorval hoe snel de waarheid van vandaag die van gisteren zou kunnen worden. De Amerikaanse minister van Justitie, William Barr, opperde onlangs dat investeerders uit de VS een belang moeten nemen in de telecombedrijven Nokia en Ericsson. De VS zijn bang dat de twee Europese spelers op de markt voor 5G op den duur geen partij zijn voor het Chinese Huawei.

Hoeveel ‘waarheden’ sneuvelden in dit ene ideetje? Een Amerikaanse minister, een Republikein nog wel, stelt voor om een industriële kampioen te creëren en dan ook nog in het buitenland! Waar zijn de dagen dat Republikeinen vonden dat de markt zélf kampioenen moet aanwijzen, dat de overheid zich daar niet mee moet bemoeien en al helemaal niet in het buitenland? Die dagen zijn verloren gegaan in het geotechgevecht tussen de VS en China.

De redenering van Barr is zo gek niet: Huawei is koploper 5G omdat het steun heeft van de Chinese overheid. 5G is een strategisch technologie. Bovendien zijn inlichtingendiensten ervan overtuigd dat Huawei de Chinese staat via een achterdeurtje of software-updates laat spioneren -hetgeen het bedrijf ontkent en waarvoor bewijs ontbreekt. 5G, zeggen de VS, laat je niet aan China over. Dus moet je voor een alternatief zorgen.

Het idee van Barr gaat natuurlijk niets worden. Al was het maar omdat Europeanen niet goed reageren op bevelen uit Washington. Maar het onderstreept hoe hoog de VS de Chinese uitdaging opnemen. Én het werpt de vraag op wat Europa in dat gevecht te doen staat. Kan Europa een bondgenoot van de VS zijn en tegelijk onbelemmerd handel drijven met China?

De Europese burger zou het liefst neutraal blijven. Uit het Munich Security Report dat deze week verscheen blijkt dat een meerderheid van ondervraagden in een aantal Europese landen niet wil kiezen als het komt tot een serieus conflict tussen China en VS. 5G laat alvast zien hoe moeilijk neutraliteit wordt.

Toen het VK besloot Huawei alleen te weren uit gevoelige delen van het nieuwe net, had Boris Johnson prompt een boze Trump aan de lijn. In Berlijn is 5G onderwerp van intens debat. Het Nederlandse kabinet wil ook een deel van het net eventueel afschermen voor bedrijven die onder staatsinvloed staan. Wie geweerd zou worden en waar precies, wil het kabinet geheim houden voor het grote publiek. Vraag is of Den Haag het besluit dan wel met de VS zou delen.

Koude Oorlog

Voormalig NAVO-chef Jaap de Hoop Scheffer zei in een debat in Brussel dat het toelaten van Huawei is alsof men tijdens de Koude Oorlog de KGB gevraagd zouden hebben nieuwe telefoonlijnen aan te leggen. Ook hij vroeg zich af of waarheden van vandaag – een primaat voor handel en concurrentie en een aversie tegen Europese kampioenen – nog wel houdbaar zijn. „Het zou er wel eens van kunnen komen dat we vertrouwde uitgangspunten moeten loslaten.”

Het is begrijpelijk dat Europese politici, net zoals hun kiezers, een keuze tussen de twee supermachten zo lang mogelijk willen vermijden. Maar op den duur is het niet logisch voor Europeanen om voor de autocratie te kiezen en tegen de democratie – dat uitgangspunt kan beter niet losgelaten worden. 5G heeft intussen alvast één effect: het zorgt voor frictie in het Westen. Als het de opzet van China was verdeeldheid te zaaien, dan is 5G nu al een succes.

Redacteur geopolitiek Michel Kerres en Oost-Europa-deskundige Hubert Smeets schrijven hier afwisselend over de kantelende wereldorde.