Wat kunnen we leren van die aaibare goeroes?

Lifestyle Nieuwe boekjes raden ons aan om meer te leven als traag bewegende dieren: doe alles lekker in je eigen tempo, net als de luiaard.

Foto AmpH

Wat is er zo fantastisch aan luiaards, behalve dat ze er schattig uitzien? „Ze wonen al tientallen miljoenen jaren op deze planeet”, schrijft Jennifer McCartney in het eerste hoofdstuk van haar deze maand verschenen boekje Leef als een luiaard; „als dat niet bewijst hoe verstandig hun manier van leven is, wat dan wel? Ze doen blijkbaar iets goed.”

Geen heel sterk argument. Want weet je wie er niet slechts tientallen miljoenen jaren, maar al miljárden jaren op deze planeet leven? Bacteriën! Als dat niet bewijst hoe verstandig ze zijn… Dus misschien moeten wij ook als amorfe blobs gaan leven, als ziekteverwekkende plakken slijm, of op de bodem van de oceaan, waar geen zuurstof is. Zou een boek met die goede raad een succes worden? Misschien niet. Zelfhulpboekjes vol mindfulness-achtige levenslessen die gepresenteerd worden alsof ze van schattige, aaibare dieren afkomstig zijn, zijn dat in elk geval wel.

Zoals veel dierentrends begon ook deze waarschijnlijk met katten. Begin 2017 publiceerde Stephane Garnier Agir et penser comme un chat, dat hier vertaald werd als Doe en denk als een kat en dat in nog 26 talen is verschenen. Dus schreef Garnier een paar vervolgboeken met kattenlessen en een werkboek. En andere auteurs gingen ook zulke boekjes produceren, zoals Doe als een kat: Lessen voor een mindful en purrfect leven van Alison Davies, en Catfulness: Hoe een kat ons kan leren gelukkig en mindful te leven van Paolo Valentino. Davies en Valentino maakten vervolgens ook boekjes met levenslessen ‘van’ honden. Maar inmiddels heeft de markt zich verplaatst naar luiaards.

Net als katten zijn luiaards, sloths, geliefde dieren op sociale media. Sinds het begin van deze eeuw zijn mensen zich steeds gretiger gaan identificeren met de luiheid en de fuck-it-mentaliteit die ze op deze traag bewegende beesten projecteren. Ruim een jaar geleden verklaarde webwinkel Etsy de luiaard tot trenddier van 2019 (de eenhoorn was zó 2018). Luiaards weerspiegelen nu eenmaal ons verlangen naar een minder jachtig, telefoonloos bestaan, wist The Wall Street Journal al in 2017. Daarom laten sommige mensen een luiaard op hun bil tatoeëren en kopen andere (of dezelfde) mensen luiaardknuffels en -kussens, luiaardsieraden en -serviesgoed en kalenders met afbeeldingen van luiaards in yoga-houdingen.

De aandacht voor luiaards is niet helemaal eerlijk tegenover bacteriën

En boekjes over hoe je moet leven als een luiaard. Naast Leef als een luiaard van Jennifer McCartney verscheen vorig jaar al Leef meer als een luiaard van Tim Collins. Beide boekjes bevatten tips voor meer mindfulness en minder stress (doe lekker in je eigen tempo wat je zelf wilt), informatie over luiaards in het wild (er groeien algen in hun vacht!), en snoezige zwartwittekeningetjes.

In het Engels taalgebied bestaat er nog veel meer in dit genre: alleen al in 2018 verschenen A Sloth’s Guide to Mindfulness van Ton Mak (waarschijnlijk geen familie), Life Lessons from a Sloth van Sarah Heneghan, Life in the Sloth Lane van Lucy Cooke, Be a Sloth van Sarah Ford, en Be More Sloth van de eerdergenoemde Alison Davies, die in andere boekjes dus ook betoogt dat je meer kat, meer hond en zelfs meer heks moet zijn. Dit type schrijvers is sowieso vaak niet diervast. Sarah Ford pleit in haar andere werk voor het omarmen van je innerlijke eenhoorn, flamingo, kreeft, lama, narwal, en zeemeermin, en Jennifer McCartney heeft naast het ‘luiaardprincipe’ ook geprobeerd de otter-filosofie te promoten (spelen en eten).

Leef als een bacterie?

Maar de luiaard krijgt toch de meeste aandacht. Het is eigenlijk niet helemaal eerlijk tegenover, bijvoorbeeld, bacteriën. Want ook bacteriën omarmen het luiaardprincipe van McCartney. Niet dat ze aan hun nagels in een boom hangen natuurlijk, dat is nog net te moeilijk voor eencelligen, maar ze „maken zich geen zorgen om politiek, of om wie het melkpak heeft leeggedronken [...] Ze maken zich eigenlijk nergens druk om.” Kan hun die melk schelen, die laten ze net zo makkelijk bederven.

Sommige soorten bacteriën leven bovendien écht superlangzaam. Dat luiaards dat zouden doen, is voor McCartney een bron van enthousiasme, en iets wat ze ook haar lezers aanraadt, maar de betreffende bacteriën zijn véél slomer: ze delen zich maar één keer in de tien of zelfs tienduizend jaar. Die bacteriën volgen ook andere luiaardtips van McCartney: ze eten traag en, mag je aannemen, genietend; ze leven in de natuur en laten zich niet in de put praten, want ze wonen al in de bodem. Als ze een mind hadden, zouden ze mindful zijn. Andere soorten bacteriën zijn trouwens letterlijk verlicht – die doen aan bioluminescentie.

Lees ook: ‘Koning van je eigen kop’, wat staat er in zelfhulpboeken voor kinderen?

Nog een paar jaar wachten misschien, tot alle bacteriën waarmee we in ons lichaam samenwerken nóg wat bekender en populairder zijn geworden. Dan wordt een zelfhulpboekje met bacteriën als inspiratiebron onvermijdelijk. Leef als een bacterie. Nee: ontdek je innerlijke bacterie. Microbioom-mindfulness. Waarin de allerkleinsten groot zijn.

We denken nog even na over de titel.

Leef als een luiaard, Jennifer McCartney, UitgeverIJ, 176 blz. 12,50 euro