Reportage

Statussymbool in Iran: nieuwe neus

Cosmetische chirurgie In Iran zit bij veel mensen een verbandje op de neus: veel Iraniërs laten die met cosmetische chirurgie ‘corrigeren’.

Wie door de Iraanse hoofdstad Teheran loopt, merkt al gauw iets eigenaardigs op: er lopen buitensporig veel vrouwen maar ook steeds meer mannen met een verbandje over hun neus. In de metro, in winkelcentra of gewoon op straat, steeds weer zie je mensen die kennelijk een verwonding aan hun neus hebben opgelopen.

Voor het grootste deel is dat vrijwillig gebeurd. Veel Iraniërs laten hun neus met cosmetische chirurgie ‘corrigeren’ omdat ze er ontevreden over zijn. Dit gebeurt inmiddels zo frequent, dat Teheran volgens sommigen is uitgegroeid tot de hoofdstad van de wereld op dit terrein. Harde cijfers ontbreken maar volgens sommige schattingen gaat het al om enkele honderdduizenden operaties per jaar. Ook operaties ter verfraaiing van lippen en oogleden nemen snel toe.

Ondanks de economische problemen in Iran, mede veroorzaakt door de zware economische sancties die de Amerikaanse president Trump heeft opgelegd aan het land, zit de wachtkamer van dokter Hamidreza Hosnani deze doordeweekse middag vol vrouwen die een ingreep overwegen. De 46-jarige kno-arts heeft een reputatie op het terrein van nose jobs.

„Ik overweeg een tweede neusoperatie”, zegt Leila Nasser Arhkaki (35) een huisvrouw met opvallende roze kunstnagels in dokter Hosnani’s wachtkamer. „Twaalf jaar geleden had ik mijn eerste wegens ademhalingsproblemen en die heb ik nu weer een beetje.” Ademhalingsproblemen worden vaker genoemd als reden maar dat lijkt in veel gevallen een smoes. „Veel van mijn vriendinnen, eigenlijk bijna allemaal, hebben een neusoperatie gehad en zo’n 70 à 80 procent deed dit omdat ze een mooiere neus wilden”, zegt Arhkaki zelf.

Hosnani, die er een modern uitgeruste kliniek in het noordwesten van Teheran op na houdt, zegt de afgelopen vijftien jaar al ruim tienduizend neusoperaties te hebben uitgevoerd. Met een paar klikken op zijn computer tovert hij een aantal foto’s tevoorschijn. „Kijk dit is een typisch Iraanse neus met een bobbel”, legt hij uit en hij wijst op een vrouw wier neus nogal sterk naar voren uitsteekt met een enigszins havikachtige kromming. „Veel Iraanse vrouwen willen die liever iets kleiner en met een lichte holling in plaats van een bolling.”

Wat de machtige geestelijke leiders van het land van zulke ‘correcties’ op de schepping denken, is niet duidelijk. Er wordt in elk geval niet tegen opgetreden. Dokter Hosnani denkt dat de buitengewone aandacht voor de neus te maken heeft met het feit dat vrouwen het grootste deel van hun lichaam worden geacht te verbergen. Ook hun haar blijft verscholen onder een hijab, alleen hun gezicht mogen ze tonen. „In Europa zijn vrouwen misschien meer geïnteresseerd in andere delen van hun lichaam voor cosmetische operaties maar in Iran willen de vrouwen vooral een beter gezicht.”

Kijk, dit is een typisch Iraanse neus met een bobbel. Veel vrouwen willen die liever kleiner en met lichte holling in plaats van bolling

Hamidreza Hosnani, plastisch chirurg

„Drie maanden geleden heb ik een neusoperatie ondergaan, nadat ik er zes jaar lang over had zitten dubben”, vertelt Mahfa Ahmadi (24), een yoga-instructeur die met vriendinnen op weg is naar een zwembad in het centrum van Teheran. „Ik wilde graag een mooiere neus. Helemaal tevreden ben ik nog niet, maar de dokter heeft me verzekerd dat mijn neus het komende jaar nog wat naar beneden zal zakken door de zwaartekracht.”

Op de vraag of haar besluit thuis niet tot discussie leidde, zegt ze lachend: „Een maand later besloot mijn moeder ook onder het mes te gaan.” Niet al haar vriendinnen zijn jaloers. „Ik heb liever mijn natuurlijke neus”, zegt een van hen.

Zeker voor Iraniërs gaat het niet alleen om een ingrijpende fysieke zaak maar ook om veel geld. Voor een neusverfraaiingsoperatie betalen ook Iraniërs gemiddeld omgerekend al gauw zo’n 400 à 500 euro, voor velen op zijn minst een paar maandinkomens. Voor buitenlanders kan een reispakket inclusief neusoperatie oplopen tot zo’n 2.000 euro of meer, overigens nog altijd beduidend minder dan elders in het Midden-Oosten, Europa of de Verenigde Staten.

Dit is de reden dat ook in toenemende mate buitenlanders Iraanse neusklinieken opzoeken. „Hier in het hotel zie ik ook regelmatig buitenlandse gasten die cosmetische chirurgie hebben ondergaan”, zegt Mahshad (27), een medewerkster van een groot hotel in Teheran die zelf twee jaar geleden ook haar neus liet verfraaien. „Vrouwen zien er nu eenmaal altijd graag mooi uit.”

Doordat het om veel geld gaat, is een neusoperatie uitgegroeid tot een statussymbool. Niet iedereen kan zich dat permitteren. Het verhaal in Teheran gaat dat sommigen daarom een verbandje op hun neus plakken zonder dat er iets met hun neus is gebeurd.

Sommigen maken van de nood een deugd. De 20-jarige Milad Aziz Pour loopt nog met een verbonden neus over straat. Hij brak zijn neus bij een partijtje voetbal, vertelt hij, en besloot toen maar meteen die wat sierlijker te laten maken. „Vijf vrienden van me hadden het ook al gedaan”, vertelt hij, trekkend aan een sigaretje. „Het was wel duur maar het is belangrijk dat je gezicht er goed uitziet.”