Netflix investeert liever eerst buiten Nederland

Onlinevideo Videodiensten als Netflix moeten ook investeren in Nederlandse film- en tv-productie, vindt het kabinet. De Tweede Kamer sprak woensdag experts over een ‘investeringsplicht’.

Scène uit ‘Ares’, de eerste en tot nu toe enige Nederlandse ‘original’ van onlinevideodienst Netflix.
Scène uit ‘Ares’, de eerste en tot nu toe enige Nederlandse ‘original’ van onlinevideodienst Netflix. Foto Netflix

Er stond heel wat op het spel woensdag in de Tweede Kamer: actrice en regisseur Halina Reijn dreigt het land te verlaten. Ze heeft een aanbod afgeslagen om een Amerikaanse film te regisseren, omdat ze in Nederland geworteld wil zijn, zegt ze tegen de Kamer. „En ik wil vanuit Nederland het wereldpodium oplopen – mits gesteund door de politiek. Als u niet tot actie overgaat, vertrek ik alsnog.”

Halina Reijn zit in de Kamer in haar hoedanigheid van filmproducent – ze heeft samen met actrice Carice van Houten het productiebedrijf Man Up. De Kamer ontvangt mensen uit de film- en televisiewereld om over de investeringsplicht te praten. Minister Van Engelshoven (Cultuur, D66) wil tv-zenders en videodiensten als Netflix wettelijk verplichten om voortaan 6 procent van hun Nederlandse omzet te investeren in Nederlandse films en series. Buitenlandse bedrijven nemen een flink deel van de markt over, maar zouden niet genoeg investeren, waardoor Nederlandse producenten in de verdrukking komen.

Het geheim van de scandithriller is tijd en geld

Denemarken

De aanwezige producenten juichen de maatregel toe. Ze zien het als kans om internationaal te werken; net als de Deense seriemakers, die vaak langskomen als voorbeeld.

Probleem is dat de internationale seriemarkt – onder druk van Netflix – hoge budgetten dicteert, hoger dan gebruikelijk in Nederland. Reijn: „Streamers verdienen toch bakken met geld, niet gek dat ze moeten teruginvesteren.” Waarom doen ze dan niet nu al zaken met Netflix, wil Kamerlid Salima Belhaj (D66) weten. Dat willen ze wel, zegt Marleen Slot van Viking Film, maar Netflix heeft tot nu toe maar één Nederlandse serie gemaakt.

Janneke Sloëtjes van Netflix verdedigt zich. Het was voor het bedrijf beter om eerst te investeren in Europese markten die ze nog niet hadden veroverd, zoals Duitsland en Frankrijk, die ook meer behoefte hadden aan series in de eigen taal. Volgens haar heeft het bedrijf lokale series van internationale kwaliteit nodig en zijn de Nederlandse producenten niet op export ingericht.

Netflix zou graag willen samenwerken met de publieke omroep (NPO), die tenminste de Nederlandse seriemarkt goed kent. Terloops komt in het gesprek aan het licht dat de onderhandelingen tussen NPO en Netflix wederom zijn vastgelopen. Sloëtjes: „Netflix heeft aangeboden vijf series te maken, en we wachten op een reactie van de NPO.”

De NPO ontkent dat de publieke omroep onderhandelt met Netflix. De woordvoerder zegt dat ze wachten op toestemming van het Commissariaat voor de Media om zaken te mogen doen met streamingdiensten.

Omzet in Nederland: 250 miljoen

Netflix vindt de 6 procent investeringsplicht aan de hoge kant. Sloëtjes: „Het moet in lijn zijn met de markt die je hebt, niet met de markt die je zou willen.” Desgevraagd onthult ze dat Netflix in 2018 in Nederland een omzet had van 250 miljoen euro. De dienst heeft volgens haar nu ‘ruim twee miljoen abonnees’. Naar verluidt loopt dit richting de drie miljoen.

Robin Kroes van kabelmaatschappij Ziggo zegt dat zijn bedrijf weliswaar video-on-demand aanbiedt, maar niet zelfs series maakt. Die koopt het bedrijf aan, vooral van het Amerikaanse HBO. Ook hij vraagt zich af of hij wel aan de 6 procent kan komen. Zijn voorstel is dat bedrijven ook aan de investeringsplicht kunnen voldoen door geld te storten in bijvoorbeeld het NPO Fonds of het Filmfonds.

Na de zomer praat de Kamer verder over het wetsvoorstel.

Op 13 februari 2020 aangevuld met een reactie van de NPO.