Een groen motto maakt een bank nog niet duurzaam groen

ABN Amro Kees van Dijkhuizen presenteerde woensdag voor de laatste keer de jaarcijfers van ABN Amro. Wat is zijn erfenis?

Kees van Dijkhuizen, bestuursvoorzitter van ABN Amro, presenteert de resultaten van het vierde kwartaal van 2019.
Kees van Dijkhuizen, bestuursvoorzitter van ABN Amro, presenteert de resultaten van het vierde kwartaal van 2019. Foto Evert Elzinga / ANP

„Ik kijk met plezier terug.” Topman van ABN Amro Kees van Dijkhuizen presenteerde woensdagochtend zijn laatste – wat tegenvallende – jaarcijfers. Zijn conclusie? „Er is veel veranderd.”

Van Dijkhuizen werd in 2013 financieel topman van ABN Amro, en hij nam in 2017 het stokje over van Gerrit Zalm als bestuursvoorzitter. De voormalig topambtenaar van het ministerie van Financiën somde woensdag aan het begin van zijn presentatie de financiële prestaties sinds zijn komst snel op: de gemiddelde kosten zijn lager geworden in die jaren, de inkomsten hoger, de kapitaalratio’s beter.

Lees de jaarcijfers: Lage rente drukt winst ABN Amro

'Purpose’

Maar het meest trots lijkt Van Dijkhuizen op zijn morele leiderschap. „Ik ben heel blij wat we gedaan hebben met een nieuwe purpose”, zegt Van Dijkhuizen in een door de bank zelfgemaakt filmpje. De bank heeft sinds 2017 als maatschappelijk doel – dat bij veel bedrijven tegenwoordig purpose heet – niet ‘alleen te bankieren voor het geld, maar om ook goed te doen voor toekomstige generaties’.

Is ABN Amro door de leiding van Van Dijkhuizen nu een duurzame bank te noemen? Dat gaat te ver. Het verschilt per activiteit hoe goed het gaat met de nieuwe strategie. Als voorbeeld noemt Van Dijkhuizen dat nieuwe private banking-klanten als standaardoptie duurzaam beleggen krijgen aangeboden. „De helft kiest daardoor nu voor groene investeringen.” Waar in 2016 8,2 miljard euro van de toevertrouwde vermogens duurzaam werd belegd, was dat in het laatste kwartaal van 2019 19,2 miljard euro.

Als partner voor bedrijven is het moeilijker, zegt Van Dijkhuizen. Daarmee worden gesprekken aangegaan, om te praten over hun duurzame strategie. „Als bedrijven niet verbeteren op het vlak van duurzaamheid, nemen we op termijn afscheid van ze.”

Onder Van Dijkhuizens leiding is ABN Amro bijvoorbeeld gestopt met investeren in de tabaksindustrie. De bank heeft nog wel een groot belang in de olie-industrie.

Transparanter

De makers van de Eerlijke Bankenwijzer zijn dan ook kritisch op het groene streven van ABN Amro. „Je moet niet alleen meer beleggen in groen”, zegt Peter Ras, projectleider Eerlijke Bankwijzer van Oxfam Novib. „Je moet ook minder investeren in minder duurzame bedrijven.”

Hij zou ook willen dat de bank transparanter is. Als voorbeeld noemt hij het succesverhaal van private banking. Dat nu 19,2 miljard euro duurzaam wordt belegd voor die klanten, is mooi. „Maar in totaal wordt meer dan 300 miljard beheerd. Dat staat er niet bij in het persbericht.”

Maar Ras is niet alleen maar kritisch. Zo staat duurzaamheid wel echt hoger op de agenda onder de leiding van Van Dijkhuizen. „Het is aan de top echt een issue geworden.”

Van Dijkhuizen benadrukte woensdag zelf dat hij persoonlijk een grote rol gespeeld heeft bij de verandering binnen de bank. Hij noemde woensdag een belangrijk omslagpunt: de controverse rond de Amerikaanse Dakota Access-oliepijplijn in 2017. ABN Amro verschuilde zich aanvankelijk achter het feit dat het niet direct investeerde in de pijplijn, die door gebied van inheemse bevolking was gepland. De bank stak alleen geld in het bedrijf erachter. Van Dijkhuizen kreeg daar bedenkingen bij. „Ik zei stoppen.”

Lees ook dit opinieartikel: Zo eenvoudig is moreel leiderschap niet

Het wordt de komende tijd dan ook de vraag wat er gebeurt met Van Dijkhuizens erfenis na zijn vertrek. De bank is vaak genoeg toneel geweest van strijd tussen bloedgroepen bij managementswijzigingen en fusies.

Zelf heeft Van Dijkhuizen er vertrouwen in. Meer dan 90 procent van het personeel heeft zich achter zijn strategie geschaard. „En ik heb met mijn opvolger Robert Swaak gesproken: die is supporter van ons motto.”