‘O nee, niet weer’, hoor je in het CDA

Coalitievorming Brabant Dat het CDA in Brabant formeert met FVD valt verkeerd bij een deel van de leden. Het PVV-trauma uit 2010 wordt herleefd.

Thierry Baudet, partijleider van FVD, in september 2019 in de Tweede Kamer met CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg die in Noord-Brabant woont, en de afgelopen tijd vaak is gesignaleerd bij de Brabantse CDA-fractie.
Thierry Baudet, partijleider van FVD, in september 2019 in de Tweede Kamer met CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg die in Noord-Brabant woont, en de afgelopen tijd vaak is gesignaleerd bij de Brabantse CDA-fractie. Foto Peter Hilz/HH

Als de harde wind een telefonisch gesprek met een CDA-Kamerlid onverstaanbaar maakt, grapt het Kamerlid: dat is de geest uit 2010 die weer rondwaart. En even lijkt het ook 2010, het jaar waarin CDA en VVD een minderheidskabinet vormden met gedoogsteun van de PVV. Die samenwerking scheurde het CDA bijna uiteen en sloeg een diepe wond in de partij. Dat die wond nog niet geheeld is, blijkt uit de reacties op de coalitieonderhandelingen in Noord-Brabant. CDA en VVD zijn daar in gesprek met Forum voor Democratie (FVD), nadat het CDA in december uit het provinciebestuur stapte uit onvrede over stikstofmaatregelen.

De verdeeldheid is niet zo heftig en uitgesproken als in 2010, toen viel de partij bijna uit elkaar. Nu is er sprake van sluimerende onvrede.

De tegenstanders van samenwerking met de PVV tien jaar geleden roeren zich nu weer. „Onbegrijpelijk”, twitterde Kathleen Ferrier afgelopen weekend. „Niet weer!”, twitterde Ad Koppejan. De twee oud-Kamerleden kwamen in 2010 bekend te staan als ‘de dissidenten’ van het CDA – ze waren fel tegen samenwerking met de PVV. Oud-minister Ernst Hirsch Ballin, in die tijd ook uitgesproken tegenstander, is nu „erg bezorgd” over de Brabantse coalitievorming, zei hij in de Volkskrant.

Lees ook: Redt Forum de Brabantse boer?

Brabantse aangelegenheid

CDA’ers in Den Haag zijn dezer dagen wat minder uitgesproken en vooral heel boodschapvast. Op dinsdagmiddag rond het vragenuur herhaalde Pieter Heerma, de fractievoorzitter van het CDA in de Tweede Kamer, wat zijn Haagse partijgenoten al de hele week zeggen: „De afweging om wel of niet samen te werken met Forum voor Democratie laat ik aan Brabant.” Ook veelgehoord: het subsidiariteitsbeginsel is heilig. De provincie gaat zélf over met wie wel of niet wordt samengewerkt.

Lees ook: Limburg weet hoe dat gaat: besturen met Forum

Toch zijn er CDA-Kamerleden die in de wandelgangen wel hun zorgen uitspreken over samenwerking met FVD. De kiezer, zegt een van hen, maakt echt het onderscheid niet tussen wat het CDA in Brabant doet of landelijk. Het beeld is: het CDA gaat samenwerken met FVD. Toch vinden ook zij het moeilijk om hardop uit te spreken dat ze tegen samenwerking met die partij zijn. Bij de PVV, zo klinkt het, was het verkiezingsprogramma discriminerend, daar stond dat de Koran verboden en moskeeën gesloten moeten worden. Bij Forum voor Democratie is dat niet zo. Het draait daar om Baudet. Uitspraken over politiek gekleurde rechters of meer recent zijn niet-kloppende tweet over Marokkaanse NS-controleurs die zijn „dierbare vriendinnen” zouden hebben lastiggevallen zijn geen partijstandpunten. Het zou, vinden tegenstanders, „ondemocratisch” zijn om op basis daarvan de partij uit te sluiten.

Oud-minister van Defensie en partijprominent Hans Hillen, in 2010 voorstander van samenwerking met de PVV, vindt dat zijn partij samenwerking „nooit moet uitsluiten”, zegt hij tegen NRC. „Wilders en Baudet vertegenwoordigen partijen die jong en erg populistisch zijn. Ze moeten nog manieren leren. Dat betekent niet dat ze inherent fout zijn, je kunt ze niet betrappen op fascistische uitspraken.” Hij verwacht ook dat kiezers van die partijen bevestigd worden in de gedachte dat hun mening er niet mag zijn als andere partijen FVD en PVV uitsluiten. „Baudet en Wilders wíllen een cordon sanitaire, daar worden ze groter van. Die lol gun ik ze niet.” Het CDA zou er volgens hem goed aan doen om FVD bestuursverantwoordelijkheid te geven „Kom maar binnen, laat zien dat je moeilijke beslissingen kunt nemen. En dan is het oordeel aan de kiezer.”

Mark Janssen, fractievoorzitter van het CDA in de gemeente Mill en Sint Hubert en campagneleider van de Brabantse CDA-afdeling wil de gesprekken afwachten, en dan pas op inhoud beoordelen. „De keuze voor het CDA is als volgt: meedoen over rechts of niet meedoen.” Het is ook, vindt hij, een Brabantse discussie. „Thierry Baudet, die zit in Den Haag. En wij hebben het hier over Brabantse politiek. Baudet doet uitspraken die niet welgevallig zijn. Maar boerenbedrijven, familiebedrijven, gaan failliet. Dat heeft misschien wel meer impact dan een tweetje van een politicus die niet in Brabant werkt of woont.”