Reportage

Adonay (11) verdronk tijdens zijn eerste schoolzwemles

Schoolzwemmen Adonay uit Eritrea mocht in zijn eerste schoolweek meedoen aan schoolzwemmen. Hij verdronk. Onduidelijk is wat er is gebeurd.

Onderweg naar school was Adonay (11) uit Eritrea heel blij, vertelt zijn moeder Merhawit Kidane (36). Hij lachte continu. Praatte met de andere kinderen. En zwaaide uitbundig naar zijn moeder. Het was zijn eerste schoolweek in het Friese Balk, nadat hij in oktober in Nederland was aangekomen. Samen met zijn klasgenoten en docenten van basisschool de Cocon in Balk – dat gespecialiseerd is in onderwijs voor nieuwkomers – zou hij die ochtend voor het eerst gaan schoolzwemmen.

Om half twee moesten ze bij de school verzamelen voor de zwemles. Om half vier zouden de kinderen weer terug zijn.

Alle kinderen kwamen terug – behalve Adonay. Kidane vroeg op de school waar haar zoon was. „Twee docenten zeiden dat mijn zoon er niet was”, zegt Kidane. Ze vroegen haar of ze koffie of thee wilde. Kidane weigerde en vroeg nogmaals waar haar zoon was. „Toen vertelden ze dat Adonay een ongeluk had gehad.” Samen met de docenten vertrok ze naar het zwembad in Lemmer.

In het zwembad opende ze zelf zijn ogen. Hij reageerde niet, was koud, zijn handen droog. In het ziekenhuis probeerden ze Adonay te reanimeren. Tevergeefs.

Ontvlucht

Adonay verdronk in zwembad Ny Sudersé in Lemmer. Het is nog onduidelijk wat er die donderdag – vorige week – precies is gebeurd. De school, het zwembad en de politie geven geen reactie zolang het onderzoek loopt.

Kidane zit op de bank van haar rijtjeswoning. Keer op keer vertelt ze het verhaal, aan verschillende media. Op de kast prijkt een klein fotootje van Adonay. Een serieus kijkend jongetje, gekleed in het wit.

Foto Siese Veenstra

Aan de muur hangt Jezus, afgedrukt op een wandtapijt, versierd met kerstslingers. Om haar heen zitten Eritreeërs – sommigen in winterjas. Ze komen uit Amsterdam, Zwolle en andere delen van het land. Ze luisteren, met tranen in hun ogen. Proberen te tolken. In het Engels en Nederlands.

Kidane ontvluchtte Eritrea vijf jaar geleden vanwege de politieke situatie. Ze moest in militaire dienstplicht, maar ontsnapte uit de kazerne. Ze trok via Soedan en Libië en de Middellandse Zee naar Nederland, waar ze asiel aanvroeg. „Het was te gevaarlijk om mijn zoontje mee te nemen”, vertelt Kidane. Nadat ze een asielstatus kreeg, begon ze met de gezinsherenigingsprocedure. Die duurde lang, maar werd vorig jaar goedgekeurd.

In oktober vloog ze zelf naar Ethiopië. Daar wachtte Adonay op haar, samen met oma die voor hem zorgde. „Ik had mijn zoontje vijf jaar niet gezien.” Vanuit Ethiopië vlogen ze samen terug naar Nederland. Oma ging terug naar Eritrea.

Lees ook: ‘Wij ouders blijven over, als niemand anders schuldig is aan de dood van onze dochter’

Kidane is moe. Als ze emotioneel wordt, vouwt ze haar handen om haar nek. Huilt kort, veegt haar tranen weg en begint opnieuw te vertellen. Op de muur achter haar hangt een poster. My first ABC staat erop.

Haar zoon had nog nooit gezwommen, gaat Kidane verder. Ze komen uit het Eritrese stadje Areza, ver van de zee. Voor de zwemles had ze de docenten gewaarschuwd dat Adonay niet kon zwemmen en de taal niet sprak. „Drie keer zei ik dat.” Maar de docenten vertelden haar dat het goed zou komen. „Ik wilde mee, maar dat mocht niet. Geen enkele ouder mocht mee.”

Ook hoorde ze van de andere kinderen dat er geen zwembandjes zijn gebruikt. „Plastic”, noemt ze het. „Ik wilde de zwembadleraar spreken, maar de politie zei dat ik rustig moest blijven.”

Foto Siese Veenstra

De school en mensen van het zwembad heeft ze niet meer gesproken. En wil ze ook niet spreken. Wel wil ze dat de politie haar de camerabeelden van het zwembad toont.

Het lichaam van Adonay is dinsdag op een middagvlucht richting Eritrea vertrokken. Volgens Eritrees gebruik moet hij binnen zes dagen begraven worden. Er is een doneeractie gestart om de begrafenis te betalen en zijn oma in Eritrea te ondersteunen, die ziek is. Zelf wilde Kidane meevliegen, maar dat kan niet omdat ze de militaire dienstplicht in Eritrea ontvluchtte. „Dan beland ik in de gevangenis.”

En nu is ze alleen. „Hij was mijn enige kind, met de vader heb ik geen contact”, vertelt ze. Haar familie zit nog in Eritrea. „Ik hoopte al die tijd op een mooie toekomst voor hem. Maar nu kan ik niet uitleggen hoe ik me voel. Het brandt van binnen.” Kidane vertelt dit verhaal, omdat ze één ding wil: „gerechtigheid”. Ze wil de school en het zwembad voor de rechter dagen.