Reportage

Jeugdzorg komt door onzinnige regels ‘continu in het gedrang’

Regeldruk ‘Schrapsessies’ en ‘schrapdagen’ zouden tot minder administratie in de jeugdzorg moeten leiden. Is dat ook gelukt?

Jeugdzorgwerkers demonstreren tegen het kabinetsbeleid, januari vorig jaar, onder meer tegen de hoge regeldruk.
Jeugdzorgwerkers demonstreren tegen het kabinetsbeleid, januari vorig jaar, onder meer tegen de hoge regeldruk. Foto Robin Utrecht/ANP

Wilmie van den Groenendal is „een blij mens”. De afgelopen maanden maakte haar werkgever, een Limburgse zorgorganisatie, korte metten met een paar onzinnige regels. ‘Natte handtekeningen’ zijn bijvoorbeeld afgeschaft: documenten worden niet langer geprint, opgestuurd en met de hand ondertekend. Het scheelt „een heleboel rompslomp”, zegt ze glunderend in een filmpje. Ook kreeg ze een handige zorgapp om haar huisbezoeken te registreren. Straks berekent-ie zelfs haar reistijd, dan hoeft ze niet meer van iedere cliënt de postcode te noteren.

Het filmpje is niet het enige jubelverhaal dat deze maandagochtend voorbijkomt in het congrescentrum van Burgers’ Zoo. Maar dat is dan ook de bedoeling van de landelijke ‘schrapweek’ die vandaag van start gaat: de aanwezigen moeten vooral geïnspireerd raken.

Landelijke schrapdagen

De jeugdzorg, constateerden vakbonden FNV en CNV, moet nodig worden ‘ontregeld’. De administratieve druk is er zo hoog dat jeugdzorgwerkers uitvallen of helemaal stoppen met hun werk. Daarnaast drukken de coördinatiekosten op het budget. Op initiatief van de bonden kwamen er vorig jaar ‘landelijke schrapdagen’, waarbij nutteloze regels overboord gegooid worden.

Lees ook: Hoe controledrift gemeenten het werken in de jeugdzorg bijna onmogelijk maakt

Deze week, tot en met 14 februari, kijken gemeenten en jeugdzorgmedewerkers op verschillende plekken in Nederland, in onder meer Steenwijk, Haarlem en Roermond, in hoeverre dit is geslaagd.

„We moeten weer uitgaan van vertrouwen”, zegt Rita Verdonk in Burgers’ Zoo, geflankeerd door een afbeelding van een paarse krokodil die zijn tanden in een stapel papier zet. Als speciaal adviseur trok ze het afgelopen jaar het land door om ‘schrapsessies’ te organiseren en kritische gesprekken te voeren. „Vaak vraagt niemand zich nog af: waarom doen we dit eigenlijk zo?” Haar missie is geslaagd, zegt ze, als er veel meer mensen zijn zoals Wilmie. „Hopelijk is dit het begin van een beweging.”

Tijdschrijven

Tijdens de twee schrapdagen vorig jaar, in juni en september, kwamen veel ergernissen aan het licht. Zo storen jeugdzorgmedewerkers zich aan de veelheid aan systemen waarmee ze moeten werken, en aan het feit dat ze bij elke stap opnieuw een handtekening nodig hebben van hun cliënt.

Maar boven alles willen ze af van het tijdschrijven: dat ze zich constant – soms op de minuut af – moeten verantwoorden tegenover de zorgverzekeraar, gemeente en hun eigen werkgever. Ook in Arnhem blijkt dit een grote kwelling: „Je zit continu in het gedrang”, zegt een vrouw in een panterprintjasje. „En tijdschrijven kost óók weer tijd.”

FNV-bestuurder Maaike van der Aar heeft alvast goed nieuws: de vakbonden, Jeugdzorg Nederland, het ministerie van Volksgezondheid en de gemeenten zijn met elkaar in gesprek over het afschaffen van tijdschrijven. Binnen twee weken zal een convenant worden ondertekend.

Arkin, een grote ggz-instelling uit Noord-Holland, is een voorloper. In 2018 startte de instelling een tweejarig experiment – na intensief overleg met verzekeraar Zilveren Kruis en de Nederlandse Zorgautoriteit – om veel minder te gaan registreren. Het resultaat: meer werkplezier, minder verzuim, en dagelijks per behandelaar 51 minuten tijdswinst, te besteden aan zorg. „Al weten we dat laatste natuurlijk niet zeker”, zegt een medewerker. „Daarvoor hadden we moeten registreren.”