Interview

‘Met buitenlandse financiering is niets mis’

Jacob van der Blom Jacob van der Blom richtte met miljoenen euro’s uit Koeweit en Qatar moskeeën op in Amsterdam en Rotterdam. „Als je er maar transparant over bent.”

Hij is een van de grootste fondsenwervers voor Nederlandse moskeeën: de 42-jarige bekeerling Jacob van der Blom. Met miljoenen euro’s uit Koeweit en Qatar zette hij gebedshuizen neer in Amsterdam (‘de Blauwe Moskee’) en Rotterdam (‘De Middenweg’). Tot vorig jaar bestuurde hij nog een derde moskee, de Essalammoskee in Rotterdam – betaald door het koningshuis van Dubai.

Lees ook: Spannende verhoren over de invloed van buitenlandse geldschieters op moskeeën in Nederland

„Dat ik ben opgeroepen als getuige, vind ik niet verrassend”, zegt Van der Blom over het feit dat hij moet verschijnen voor de Kamercommissie die deze week begint met haar verhoren over buitenlandse moskeefinanciering. „Veel nieuws heb ik alleen niet te vertellen.” Als een van de weinige moskeebestuurders is Van der Blom inderdaad open over waar hij zijn geld vandaan haalt. Met buitenlandse financiering is volgens hem niets mis – mits je er transparant over bent.

Hoe krijg je miljoenen mee uit de Golf?

„In islamitische landen moeten mensen 2,5 procent van hun inkomsten afstaan voor goede doelen. Dat heet de zakat., een van de pilaren van de islam. Er zijn officiële instituten die dat regelen. Een landje als Koeweit is natuurlijk heel rijk, daar zit dus een gigantisch bedrag in die fondsen. Die organisaties moeten dat geld besteden aan religieuze doelen: de weduwen, de zieken, de wezen – en ook moskeeën. Ze zijn allang blij als er een goed project langskomt dat ze kunnen ondersteunen.”

Zijn er voorwaarden verbonden aan de inhoudelijke boodschap die je ermee uitdraagt?

„Daar heb ik eigenlijk nooit vragen over gehad.Je hoeft geen vragenlijst in te vullen: wat is precies jouw standpunt over de islam? Wel vinden ze het belangrijk dat de overheid het ermee eens is. Zo moeten we een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) overleggen.”

In moskee De Middenweg zitten mannen en vrouwen , soms zonder hoofddoek, naast elkaarin dezelfde ruimte, wat zeer ongebruikelijk is. Wat vinden de Qatarese geldschieters daarvan?

„Ze vinden De Middenweg een fantastisch goed gelukt project. En ik heb nooit iets gemerkt van bemoeienis. Op één uitzondering na: de Essalammoskee. Daar was ik geen bestuurder, maar in loondienst bij de buitenlandse eigenaar. U praat over invloed... Op het moment dat je bij iemand op de loonlijst staat, dan is dat geen invloed meer; diegene heeft volledige zeggenschap, die is de baas. Ik ben uiteindelijk ook ontslagen door drie buitenlandse bestuurders.”

Waarom werd u ontslagen?

De eerste jaren ging het prima. „De eigenaar [Al Maktoum Foundation, gelieerd aan het koningshuis van Dubai] praatte niet mee over onze activiteiten. Wel legden we achteraf verantwoording af. We hebben dit en dat gedaan. Maar op een gegeven moment zeiden ze dat onze imam Yassin Elforkani er niet meer mag preken. In zijn plaats stuurden ze andere predikers. Omdat er geen argumenten werden gegeven, hebben we geweigerd. Wij bepalen wat er in Nederland gebeurt. Daarna werd ik ontslagen.”

Dus die beïnvloeding via buitenlandse financiering bestaat wél?

„Het is de enige keer dat ik er iets van heb meegemaakt. Toch blijf ik voorstander van buitenlandse financiering. Het is belangrijk in Nederland moskeeën te krijgen die niet meer langs etnische lijnen lopen. Daarvoor is geld nodig, uit Nederland óf het buitenland.”

Lees ook over het onderzoek van NRC en Nieuwsuur: Geheime lijsten financiering moskeeën onthuld