‘Net als bij Nikkie zie je het ook bij mij niet gelijk’

In Mediavreters vertellen mensen wat ze kijken, lezen, luisteren en liken.

Illustratie Anne Caesar van Wieren

Bappie Kortram (29) is grafisch ontwerper en transman. „Ik schop graag tegen aannames. De eerste twintig jaar van mijn leven was ik een dikke, donkere vrouw. Die ervaring neem ik nu mee naar man-zijn. Ik was een superschattige baby met roze strikjes. Foto’s ervan laat ik nog graag zien. Ik vier dat ik vrouw was. Daarmee zet ik mensen aan het denken. Ik ben er open over en maak grapjes. Als je het zo normaal brengt, dwing je mensen na te denken over hun eigen opvattingen. Tegen mijn vriendin zeg ik weleens gekscherend dat zij ‘ik ga mijn vriend beffen!’ kan zeggen. Grappig, toch? Iemand gaat me vast eens op mijn bek slaan vanwege die openheid, maar ik hecht daaraan.

„Toen NikkieTutorials vertelde dat ze transgender is, kreeg ik van veel vrienden appjes of ik het wist. Alsof ik plots de koning der trans ben. Het is echt niet zo dat we eens per maand samenkomen in zwarte gewaden bij volle maan om nieuwe transmensen in te wijden. Het feit dat niemand het doorhad bij Nikkie, sloopt het hardnekkige idee dat je altijd kunt zien of iemand trans is. Tegelijkertijd is een opmerking als ‘goed gelukt’ niet onschuldig. Daarmee zet je de transmensen die niet voldoen aan het conventionele beeld van man of vrouw in de hoek. Die ‘Nikkie-stempel’ heb ik ook. Je ziet het ook bij mij niet gelijk.

„Voor Trans Magazine doe ik de vormgeving. In veel media schrijven journalisten zonder transervaring over de transervaring. In dit tijdschrift, echter, vertellen mensen die het zelf leven hun verhaal. Hun artikelen zijn daardoor herkenbaarder voor mensen die het transleven zelf meemaken en geven een betere uitleg voor zij die het niet kennen.

„Mijn stijl van vormgeven is maximalistisch als een gek. Het is luid, out there en vol rondingen. Als ik een illustratie maak wil ik dat alle hoekjes op een A4 gevuld zijn. Kunstenaar Kehinde Wiley maakt mij gelukkig. Hij past klassieke kunstwerken aan door er zwarte mensen in te bewerken en de achtergrond maakt hij vol bloemen. Het zorgt voor een gelaagdheid die er eerder niet was. Het wiel kun je niet opnieuw uitvinden, maar je kunt het wel een nieuw kleurtje geven. Elke designkeuze heeft betekenis. Waarom hebben de ballonnen in Pixar-film Up precies die kleur? Waarom heeft de opa zo’n vierkant gezicht? Alleen al een cirkel en een vierkant hebben associaties aan zich kleven en er schuilt een hele psychologie achter kleurkeuzes. Daar ben ik altijd mee bezig.”

‘In films als Paris Is Burning zag ik voor het eerst aspecten van mijzelf weerspiegeld. Ik ben opgegroeid tussen witte mensen en was ingesteld om in media mee te leven met witte personages. Ik huilde mee met Luke Skywalker.

„Magisch was het moment dat ik mezelf voor het eerst echt ergens in herkende. Missy Elliott was op tv. Donker, dik en alleen Adidas-pakken. Daarmee raakte ze drie punten bij mij. Ze zei: ‘Dit is mijn lichaam en wie ik ben, dat is perfect.’ Niet te onderschatten hoe betekenisvol zo iemand is. Nu kijk ik graag naar Pose op Netflix. De schrijvers zijn trans en de hoofdrolspelers ook. Zij kunnen niet anders dan geloofwaardig zijn.”