‘Pas op of de islam staat voor je deur’

Verkiezingen New Delhi Na felle protesten tegen de regering zet de partij van de Indiase premier Modi alle zeilen bij om de deelstaatverkiezingen van zaterdag in Delhi te winnen.

Aanhangers van premier Modi’s BJP.
Aanhangers van premier Modi’s BJP. Foto Money Sharma / AFP

Steeds dichter worden lijven op elkaar gedrukt, wordt er voorzichtig geduwd tot de straat zo vol staat dat bewegen niet gaat zonder op iemands tenen te staan. Boven de zee van hoofden wapperen de saffraankleurige vlaggen van de Bharatiya Janata Partij (BJP) en buldert een stem die wordt versterkt door grote luidsprekers.

„De slangen zijn uit hun hol gekropen!”

„Als je nu niet de juiste keus maakt, staat de islam voor je deur!”

„Jai Shri Ram”, antwoordt de zee opgewonden, heil aan de hindoegod Ram. Als even later de hoofdgast op het podium verschijnt, kaalgeschoren hoofd en gekleed zoals altijd in een saffraankleurig gewaad, ontploft de menigte. Normaliter is Delhi niet het terrein van Yogi Adityanath, de radicale hindoemonnik die namens de BJP de scepter zwaait in de aangrenzende deelstaat Uttar Pradesh. Maar met verkiezingen die hier zaterdag plaatsvinden, neemt de partij geen risico’s. Van ‘Yogiji’ tot premier Narendra Modi zelf: alle kopstukken zijn ingezet.

Voor de BJP staat er dan ook meer op het spel dan alleen wie straks regeert in de National Capital Territory, de Indiase hoofdstad en de omligggende regio, met ruim 21 miljoen inwoners. Een haperende economie en aanhoudende protesten tegen een omstreden nieuwe burgerschapswet hebben de partij ontdaan van haar aura van onoverwinnelijkheid.

Met momenteel slechts drie zetels in Delhi’s parlement ziet de BJP deze verkiezingen vooral als een referendum over die nieuwe wet. Een nieuw verlies zal de oppositie, die in de weerstand het begin van een kentering ziet, een impuls geven zich feller tegen de BJP en haar ideologische agenda te verzetten.

Scheuren zijn er al. Afgelopen december, toen de protesten zich over het land begonnen te verspreiden, verloor de BJP verkiezingen in Jharkhand, een deelstaat waar zij op dat moment aan de macht was. Kort daarvoor werd de partij uit de nieuw gevormde regering in Maharashtra gehouden, na een mislukte poging om zelf de macht te grijpen.

„Dit is meer dan een lokale verkiezing”, zegt Gilles Verniers, politiek wetenschapper aan de Ashoka Universiteit in Delhi. Niet alleen omdat zij ditmaal plaatsvindt in de hoofdstad, het symbolische centrum van de macht, maar ook omdat de regering nog altijd geen passend antwoord lijkt te hebben voor de economie die elk kwartaal verder afglijdt.

„Met deze campagne proberen ze de aandacht daarvan af te leiden”, zegt Verniers. Daarbij zet de BJP vol in op een beproefd recept: wakker nationalisme aan, zaai angst voor de ‘ander’ en consolideer zo de hindoestem in Delhi. Verniers: „Ze lijken ervan overtuigd dat het werkt en dat ze hiermee kunnen winnen.”

Ditmaal is die ander niet alleen hun belangrijkste politieke tegenstander, maar worden ook de demonstranten die al weken vreedzaam de straat op gaan gedemoniseerd.

Dat zijn verraders. Mensen die India willen opbreken. Die trouw zijn aan Pakistan. Met name Shaheen Bagh, een wijk in het zuidoosten van Delhi waar veel moslims wonen, is het mikpunt. Sinds half december blokkeren vrouwen hier een belangrijke toegangsweg. Duizenden tot soms tienduizenden medestanders voegen zich dagelijks bij hen.

Lees hier waarom moslims in Modi's India vrezen voor hun plek

Yogi Adithyanath, die in zijn deelstaat Uttar Pradesh protesten hardhandig neersloeg, had tijdens zijn campagnebijeenkomst in een nabijgelegen kiesdistrict geen bruggetje nodig. Twee uur later dan gepland stapte hij het podium op. Zijn welkomstwoorden: als het niet aan de „anarchisten van Shaheen Bagh” had gelegen, was hij op tijd geweest.

Anderen waren giftiger. Een BJP-onderminister van Financiën liet zijn aanhangers „schiet de verraders neer” roepen, een slogan die in hun kamp vaker klinkt. Weer een ander riep dat Shaheen Bagh-demonstranten „hun huizen zouden binnensluipen om hun vrouwen en dochters te verkrachten” als mensen niet op de BJP zouden stemmen. De verkiezingscommissie legde beide een kort campagneverbod op.

Hun toon staat in schril contrast met die van hun belangrijkste politieke tegenstander: de Aam Aadmi Partij (AAP), de ‘Partij van de Gewone Man’. Bij de vorige verkiezingen won die 67 van de 70 zetels in Delhi. Hamert de BJP op ideologie en identiteit, AAP beperkt zich tot basisbehoeften: elektriciteit, drinkwater, onderwijs, het bestrijden van corruptie.

Hun voorman Arvind Kejriwal hield zich de afgelopen maanden ver van landelijke discussies, zoals over de nieuwe burgerschapswet. Zo probeerde hij te voorkomen dat de verkiezingen in Delhi over iets anders zouden gaan dan het werk dat zijn regering de afgelopen jaren verrichtte en waarmee zij zich onder veel inwoners van Delhi populair maakten.

Lang leek zijn tactiek redelijk succesvol. Twee schietpartijen op demonstranten maakten daar kort na elkaar een bruut einde aan in de laatste week voor de verkiezingen. Beide schutters riepen hindoe-nationalistische leuzen als „alleen hindoes zullen zegevieren” voordat zij schoten losten. Een student raakte daarbij lichtgewond.

De BJP heeft haar toon sindsdien niet gematigd. „Het enige wat wij doen is reageren”, zegt Harish Kurana, BJP-woordvoerder in Delhi. „Anderen” proberen volgens hem „hindoes en moslims te polariseren”. Maar maak je geen zorgen, zegt hij lachend. „Na de verkiezingen is dit allemaal voorbij.”