Opinie

Goede week voor de president, een slechte voor de democratie

Donald Trump

Commentaar

Het moet moeilijk zijn om er bescheiden onder te blijven. Voor Donald Trump had het begin van het Amerikaanse verkiezingsseizoen deze week nauwelijks beter kunnen uitpakken. De Democraten verprutsten de aanloop naar hun comeback, de Republikeinen maakten duidelijk dat ze vierkant achter hem staan en de economie hielp ook nog mee. Hoeveel weerstand en weerzin Trump ook heeft losgemaakt, aan het begin van zijn vierde jaar heeft hij een air van onoverwinnelijkheid.

De Democraten begonnen hun voorverkiezingen met een chaotische avond in Iowa. Het is traditie dat het Amerikaanse verkiezingsseizoen begint in de sneeuw en in de gymzalen van een kleine staat in het noordoosten. Het is de eerste krachtmeting tussen kandidaten die zich al maanden hebben warmgelopen. En het is ook een gouden kans voor de Democraten om de aandacht af te leiden van het Witte Huis.

Slechte organisatie en de hobbelige introductie van een speciale app veranderden het voordeel in een nadeel. De uitslagen lieten op zich wachten, er ontstond twijfel over de betrouwbaarheid van de verkiezingen. Op de dag dat de herovering van het Witte Huis moest beginnen, stonden de Democraten in hun hemd.

Als ze de zaaltjes van Iowa al niet kunnen bestieren, hoe kunnen ze dan een wereldmacht runnen? Dat is natuurlijk overdreven, maar in het gevecht om het hoogste ambt mag je niet zo eenvoudig punten weggeven. Aan het eind van de week leken de jonge burgemeester Pete Buttigieg en de oude rot Bernie Sanders vrijwel gelijk aan kop te zijn geëindigd.

Terwijl de chaos in Iowa voortduurde, mocht de president voor de jaarlijkse State of the Union een gezamenlijke vergadering van Huis van Afgevaardigden en Senaat toespreken. Het werd een lofzang op hemzelf, één lange verkiezingstoespraak, gericht op de Amerikaanse arbeider, leunend op mooie economische cijfers en doorspekt met overdrijvingen. Een Trump-klassieker, dus.

Lees ook: Trump bejubelt de geweldige Amerikaanse comeback

De hele ceremonie was één pijnlijke illustratie van de immense kloof in de Amerikaanse politiek. Trump toonde weinig respect voor de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi. De vrouw die een impeachment tegen hem was begonnen, kreeg geen hand. Op haar beurt gebruikte zij niet de traditionele eervolle introductie van de gastspreker én verscheurde ze na afloop een kopie van Trumps speech. Pelosi moet zich afvragen wie ze met haar demonstratieve dédain helpt – het is niet sterk je te verlagen tot het niveau van je tegenstander. Republikeinen scandeerden „nog eens vier jaar”. Eigenlijk behoort de president tijdens dit optreden enigszins boven de partijen te staan.

Het formele einde van de flitsimpeachment moest toen nog komen. Woensdagavond ging Trump in de Senaat conform verwachting vrijuit. Acht senatoren zeiden de afgelopen dagen dat hij fout is geweest door Oekraïne onder druk te zetten om een onderzoek te beginnen tegen presidentskandidaat Joe Biden, maar spraken hem toch vrij. Ze keurden daarmee evidente corruptie aan de top van het Amerikaanse bestel zonder weerwoord goed. Eén Republikeinse senator wilde Trump niet vrijpleiten: voormalig presidentskandidaat Mitt Romney.

Met nog negen maanden te gaan weet Trump dus zeker dat hij niets te vrezen heeft van de Republikeinen en weinig van de Democraten, die nog niet het begin van een geloofwaardig antwoord op hem hebben geformuleerd. Trump heeft weer een slag gewonnen, de democratie er weer een verloren.