Crisis bij Credit Suisse nog niet voorbij

Intern conflict Vrijdag werd topman Thiam weggestuurd bij de Zwitserse bank. Aandeelhouders eisen het vertrek van de president-commissaris.

Foto Ennio Leanza

Als alles goed gaat binnen een bedrijf, vormen de uitvoerende topman en de toezichthoudende president-commissaris een geoliede machine, en zijn de aandeelhouders tevreden. Maar het kan ook compleet anders gaan. Dat bewijst de rel rond de Zwitserse bank Credit Suisse, die deze week uitmondde in een publieke strijd tussen topman, president-commissaris en de veelal niet-Zwitserse aandeelhouders.

De bank maakte vrijdagochtend bekend dat topman Tidjane Thiam na de publicatie van de jaarcijfers van volgende week vertrekt. De dertienkoppige raad van commissarissen van de bank schrijft in een persbericht dat zij „het vertrek van Thiam unaniem hebben aanvaard”. President-commissaris Urs Rohner prijst Thiam uitgebreid voor alles wat hij heeft gedaan voor de bank. „Tidjane heeft een enorme bijdrage geleverd aan Credit Suisse sinds zijn aantreden. Het is dankzij hem dat Credit Suisse op een zeer sterke fundering rust en weer winst maakt.”

Maar waarom dan het ontslag? Tidjanes vertrek is het gevolg van een rel die afgelopen najaar losbarstte vanwege een spionagezaak. Medewerkers van Credit Suisse hadden privédetectives opgedragen een oud-topmedewerker van de bank, Iqbal Khan, te volgen. Khan, die de ambitie had om Thiam op te volgen, was overgestapt naar UBS, die andere internationaal opererende Zwitserse bank.

Lees ook: Rel tussen buurman en buurman

De angst was dat Khan andere Credit Suisse-medewerkers zou overhalen met hem mee te gaan. Zwitserse en internationale financiële media deden uitgebreid verslag van de rel, inclusief een confrontatie op straat tussen Khan en zijn achtervolgers.

Hoewel Thiam in een extern onderzoek werd vrijgepleit van betrokkenheid, heeft het schandaal nu alsnog tot zijn vertrek geleid. De commissarissen maakten in het persbericht geen woorden vuil aan de zaak, maar in een interview met de Financial Times licht president-commissaris Rohner het besluit wel toe. De raad van commissarissen verloor het vertrouwen in de topman, die Rohner zelf in 2015 had weggeplukt bij de Britse verzekeraar Prudential, omdat in december nog een andere spionagezaak aan het licht kwam. „Dit was geen geïsoleerde kwestie meer. Dit is slecht voor de reputatie van Credit Suisse.”

De Zwitserse media zijn niet verbaasd dat Thiam het veld moet ruimen: onder zijn leiding zou een autoritaire cultuur zijn ontstaan bij Credit Suisse. En ook al zou hij niets hebben geweten van de spionage, het gebeurde wel onder zijn verantwoordelijkheid, schrijft de Neue Zürcher Zeitung in een commentaar.

Aandeel Credit Suisse daalde afgelopen vier jaar 46 procent

Of Credit Suisse de problemen nu achter zich kan laten, is nog zeer de vraag. In de aanloop naar de bestuursvergadering waarin donderdag het doek viel voor Thiam, schaarde een aantal belangrijke grootaandeelhouders zich achter de Ivoriaan. Hedgefonds Eminence Capital dreigde zelfs met een rechtszaak als Thiam zou worden ontslagen.

De aandeelhouders vroegen juist om het vertrek van de voorzitter van de raad van commissarissen, Rohner. Tevergeefs. De commissaris die het voornaamste aanspreekpunt is voor aandeelhouders, Roche-topman Severin Schwan, benadrukt dat Rohner de raad van commissarissen „lovenswaardig heeft geleid in deze turbulente tijden”. Van aftreden lijkt geen sprake: de commissarissen benadrukken dat de 60-jarige Rohner zijn termijn tot april 2021 mag afmaken.

De argumenten voor het vertrek van Thiam gelden echter ook voor Rohner, die sinds 2004 commissaris is bij Credit Suisse. Volgens sommige aandeelhouders zelfs méér voor hem: Rohner was immers degene die al die jaren toezicht hield op het uitvoerende bestuur. Een vertegenwoordiger van de grootste aandeelhouder, Harris Associates, zei donderdag in FT: „Wie wil je houden – de man die de problemen heeft veroorzaakt, of de man die de problemen aan het oplossen is?”.

De rebellerende aandeelhouders zeiden in het FT-artikel alle vertrouwen te hebben in Thiam, die in 2015 werd aangenomen om de Credit Suisse te herstructureren. Onder zijn leiding werden de investeringsactiviteiten, waarin de grote Amerikaanse banken het op dit moment winnen van de Europese concurrenten, afgebouwd. Er werd succesvol ingezet op de tak voor vermogensbeheer. Om de herstructurering te kunnen doen, wist Credit Suisse onder Thiams leiding 4 miljard Zwitserse frank (3,7 miljard euro) op te halen bij investeerders.

Ondanks de hervormingen presteert Credit Suisse niet goed op de beurs. Het aandeel is sinds zijn aantreden in 2015 ongeveer 46 procent in waarde gedaald, terwijl de index van alle grote Europese banken in dezelfde periode met een derde daalde.

Niet alle aandeelhouders schaarden zich dan ook achter Thiam. Onder meer BlackRock (de op vier-na-grootste aandeelhouder) vond het wél logisch dat de topman vertrok, in plaats van de president-commissaris.

Thiam wordt na de ongetwijfeld ongemakkelijke jaarcijferpresentatie volgende week opgevolgd door de Zwitser Thomas Gottstein. Die wordt daarmee de eerste Zwitserse bestuurder van Credit Suisse sinds 2002. Volgens analist Andreas Venditti van Vontobel is met Gottstein gekozen voor een „erg Zwitserse” optie, zo is te lezen bij persbureau Bloomberg.