Top Rijkswaterstaat ‘dumpte’ granuliet in natuurplas

Over de Maas Ambtenaren van Rijkswaterstaat keurden de storting van granuliet in een natuurplas af, maar de top besloot anders.

Tegen het advies van ambtenaren in heeft de top van Rijkswaterstaat vorig jaar toestemming gegeven 500.000 ton van het materiaal granuliet te storten in natuurplas Over de Maas in het Land van Maas en Waal. Dat meldt televisieprogramma Zembla donderdag op basis van interne e-mails, documenten en gesprekken met bronnen binnen en buiten Rijkswaterstaat. Het gaat om granuliet, een stof die overblijft na bewerking van graniet. Het materiaal was afkomstig van bedrijf Graniet Import Benelux, onderdeel van de Amsterdamse firma Bontrup.

Volgens een persbericht van Zembla gaat het om het „dumpen” van „afval”. Een woordvoerder van Graniet Import Benelux ontkent dit tegenover NRC. „Het is geen afval, maar een materiaal waarin wij handelen en waarvoor we betaald krijgen, onder meer voor het minder diep maken van plassen en voor dijkverzwaring.” Voor het project Over de Maas wordt grind en zand gewonnen. Ook wordt nieuwe natuur gecreëerd. Een deel van het water wordt ondieper gemaakt.

Vergunningverlenende ambtenaren van de afdeling Zuid van Rijkswaterstaat, die de storting in eerste instantie afkeurden, zijn volgens Zembla daarna door de top van Rijkswaterstaat onder druk gezet. De ambtenaren gaven „onder protest” toestemming, in oktober 2019. Daarna begon het storten van granuliet. Dat is een fijn materiaal dat vrijkomt bij het bewerken van graniet en zandsteen tot bijvoorbeeld een grondstof voor asfalt. Toen Bontrup meermaals toestemming vroeg om het materiaal in de natuurplas te storten, wezen ambtenaren van Rijkswaterstaat deze verzoeken steeds af. Er leefden zorgen over de effecten op het milieu, omdat er giftige stoffen zouden kunnen vrijkomen. Deskundigen ondersteunen deze zorgen in de uitzending. Voormalig milieuofficier van Justitie Gustaaf Biezeveld stelt: „Die plas staat in open verbinding met de Maas. En als er verontreinigende stoffen inzitten gaat het zich door het hele watersysteem verspreiden.”

Rijkswaterstaat beschouwt de stof daarentegen als grond. De instantie schrijft in een reactie dat granuliet onder voorwaarden „goed en veilig” te gebruiken is. Ook in dit geval zou het materiaal geen problemen veroorzaken. Er was hierover wel „discussie” ontstaan. Om de knoop door te hakken vroeg Rijkswaterstaat om een finaal oordeel aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Terugkijkend is er wel „te lang” onduidelijkheid geweest of granuliet grond of bouwstof is en dat had „beter gekund”, aldus Rijkswaterstaat.

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra (VVD) bracht Bontrup in contact met Rijkswaterstaat, ontdekte Zembla. De woordvoerder van Graniet Import Benelux bevestigt dit. Zijlstra is sinds eind 2018 directeur bij VolkerRail, onderdeel van bouwconcern VolkerWessels, een van Bontrups afnemers. Zijlstra zegt tegen Zembla dat de productie van Bontrup dreigde stil te komen liggen als het granuliet niet van zijn terrein verdween. Daardoor zou de asfaltproductie in gevaar zijn en dus had ook Rijkswaterstaat zelf een belang, aldus Zijlstra. Volgens Rijkswaterstaat had de inmenging van Zijlstra geen invloed op het besluit.